نقش کاردرمانی در درمان مبتلایان به آلزایمر
عضو هیأت علمی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان گفت: مداخلات کاردرمانی در بیماری آلزایمر با هدف حفظ استقلال، عملکرد و مشارکت فرد در فعالیتهای روزمره و معنادار، افزایش ایمنی، ارتقای کیفیت زندگی و کاهش بار مراقبتی انجام میشود.
دکتر زهرا احمدی زاده افزود: با توجه به ماهیت پیشرونده بیماری، تمرکز کاردرمانگر بر حفظ و استفاده حداکثری از تواناییهای باقیمانده فرد، سازگار کردن فعالیتها و محیط با سطح عملکرد و پیشگیری از کاهش غیرضروری استقلال است.
وی افزود: حفظ و تسهیل فعالیتهای روزمره زندگی (ADL و IADL) با سادهسازی فعالیتها، تقسیم آنها به مراحل کوتاه، ارائه دستورالعملهای ساده و یکمرحلهای و استفاده از نشانههای کلامی و دیداری از اولین مداخلات اصلی کاردرمانی محسوب میشود.
عضو هیأت علمی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان حفظ و تقویت عملکردهای حرکتی و شناختی با استفاده از فعالیتهای هدفمند و معنادار متناسب با سطح توانایی فرد، برای حفظ مشارکت در فعالیتها و عملکردهایی مانند توجه، حافظه، تصمیمگیری و حل مسئله را بسیار مهم و ضروری دانست.
دکتر احمدی زاده اضافه کرد: مناسبسازی فعالیت و محیط متناسب با عملکرد بیمار، با هدف کاهش عوامل خطر، بهبود ایمنی و کاهش خطر زمینخوردن و سرگردانی، استفاده از وسایل کمکی و راهکارهای جبرانی برای جبران مشکلات حرکتی و شناختی و تسهیل انجام فعالیتها نیز بسیار توصیه میشود.
وی ادامه داد: از جمله سایر اقدامات در این حوزه میتوان به استفاده از فعالیتهای معنادار متناسب با علایق، عادات، نقشها و تجربیات قبلی فرد، به منظور حفظ مشارکت، احساس هویت و تعامل اجتماعی نیز اشاره کرد.
عضو هیأت علمی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان با تأکید بر آموزش و حمایت از مراقب گفت: این مرحله شامل آموزش نحوه ارائه دستورالعمل و نشانههای مناسب، کمک به تفسیر رفتارهای بیمار، مدیریت بیقراری و سایر رفتارهای چالشبرانگیز، اصلاح محیط و کاهش بار مراقبتی میشود.
دکتر احمدی زاده اذعان داشت: پیشگیری از عوارض و حفظ تواناییهای جسمی، بهویژه در مراحل پیشرفته، با توجه به جابهجایی و تحرک ایمن، وضعیتدهی مناسب، حفظ دامنه حرکتی، پیشگیری از عوارض بیتحرکی و آموزش مراقب در انجام ADL و انتقال بیمار نیز از جمله مداخلات کاردرمانی برای بیماران آلزایمر محسوب میشود.
وی همچنین با تشریح مداخلات متناسب با مرحله بیماری نیز گفت: مرحله اولیه شامل تأکید بر حفظ استقلال، مشارکت در فعالیتهای روزمره و اجتماعی، استفاده از تواناییهای باقیمانده و آموزش راهکارهای جبرانی برای عملکردهای از دست رفته به فرد و خانواده است.
عضو هیأت علمی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی استان سمنان ادامه داد: مراحل میانی نیز با افزایش مشکلات حافظه و عملکرد اجرایی، تمرکز بر سادهسازی فعالیتها، ایجاد روالهای ثابت، استفاده از نشانههای دیداری و کلامی، سازگاری محیط و افزایش حمایت مراقب است.
دکتر احمدی زاده در خصوص مراحل پیشرفته مداخلات متناسب با مرحله بیماری نیز گفت: هدف اصلی، حفظ ایمنی و آسایش فرد و پیشگیری از عوارض ثانویه است. در این مرحله، مداخلات شامل کمک بیشتر در ADL، جابهجایی و تحرک ایمن، وضعیتدهی، حفظ دامنه حرکتی، تحریک حسی مناسب، پیشگیری از عوارض بیتحرکی و آموزش مراقب است.
وی تصریح کرد: در مجموع، کاردرمانی در بیماری آلزایمر صرفاً بر بهبود عملکرد شناختی متمرکز نیست؛ بلکه با رویکردی فردمحور، بر حفظ تواناییهای باقیمانده، مشارکت در فعالیتهای معنادار، سازگاری فعالیت و محیط، افزایش ایمنی و حمایت از فرد و مراقب در طول روند پیشرفت بیماری تأکید دارد.
