برنده جایزه ادبی گنکور به استفاده از هوش مصنوعی اعتراف کرد
فیلیپ ژانادا به رادیو فرانسه گفت برای «بازی با خواننده» از چت‌جی‌پی‌تی استفاده کرده است؛ این در حالی است که هیئت داوران جایزه گنکور چندی پیش کتاب دیگری را به اتهام استفاده از هوش مصنوعی از فهرست نامزد‌های خود حذف کرده بود.
به نقل از گاردین، برنده معتبرترین جایزه ادبی فرانسه اعتراف کرده است که هنگام نوشتن رمانش از هوش مصنوعی استفاده کرده است؛ آن هم کمتر از یک روز پس از دریافت جایزه‌ای که هیئت داورانش پیش‌تر یک کتاب دیگر را به ظن استفاده از هوش مصنوعی کنار گذاشته بود.
فیلیپ ژانادا که روز سه‌شنبه برای رمان «زن ناشناس اسکله ژاول» برنده جایزه گنکور شد، در گفت‌و‌گو با رادیو فرانس اینتر اعلام کرد که هنگام نوشتن این کتاب، سه بار به هوش مصنوعی متوسل شده است.
او گفت نخستین بار، جمله‌ای را که چت‌جی‌پی‌تی نوشته بود، در رمان گنجانده تا «با خواننده بازی کند». ژانادا توضیح داد که فقط در روز اعلام برنده جایزه، به اعضای هیئت داوران گنکور گفته است کدام جمله را هوش مصنوعی نوشته است. او افزود: «اگر این موضوع فاش شود، خواهم فهمید که اطلاعات از کجا درز کرده است.»
او همچنین بخشی از متن تولیدشده با هوش مصنوعی را در کتاب گنجانده تا چت‌جی‌پی‌تی را دست بیندازد؛ زیرا این ابزار درباره یک جزئیات فنی، پاسخ‌هایی «کاملاً نامعقول» ارائه کرده بود. سومین مورد استفاده او از هوش مصنوعی نیز به انجام تحقیقات مربوط می‌شد.
ژانادای ۶۲ ساله گفت: «فکر نمی‌کنم بتوان جلوی هوش مصنوعی را گرفت. نمی‌توانیم وانمود کنیم که وجود ندارد. باید از آن استفاده کرد، اما پیش از هر چیز باید وجودش را پذیرفت و مهم‌تر از آن، باید رامش کرد. هوش مصنوعی باید کاربردی باشد.»
این اعتراف در شرایطی مطرح می‌شود که آکادمی گنکور در ماه سپتامبر، کتاب «یا این بود یا مرگ» نوشته تلیسون اورلین را از فهرست بلند نامزد‌های این جایزه حذف کرده بود.
این کتاب نخستین اثر نویسنده کانادایی ـ هائیتیایی بود و در فصل انتشار کتاب‌های پاییزی فرانسه، یعنی دوره‌ای از اواخر اوت تا اوایل نوامبر که تعداد زیادی کتاب در این کشور منتشر می‌شود، به یکی از پدیده‌های ادبی تبدیل شده بود. کتاب بیش از ۳۵ هزار نسخه فروش داشت و جایزه رمان فناک را نیز دریافت کرده بود؛ اما پس از آن‌که ساموئل فیتوسی، روزنامه‌نگار، متن کتاب را با ابزار تشخیص هوش مصنوعی «پانگرام» بررسی کرد، به این نتیجه رسید که بخش بزرگی از آن را ماشین تولید کرده است. البته دقت نرم‌افزار‌های تشخیص هوش مصنوعی نیز با تردید‌هایی روبه‌رو شده است.
آکادمی گنکور در بیانیه‌ای که ۲۵ سپتامبر منتشر کرد، اعلام کرد بررسی‌های پژوهشگران و روزنامه‌نگاران نشان می‌دهد این رمان «به احتمال بسیار زیاد، تا حد زیادی محصول هوش مصنوعی» است.
این نهاد ادبی تأکید کرد که قصد دارد از اعتبار جایزه‌ای محافظت کند که برای پاسداشت «ادبیاتی که زنان و مردان می‌نویسند» شکل گرفته است. آکادمی همچنین اعلام کرد می‌خواهد با این تصمیم «پیامی روشن» ارسال کند مبنی بر این‌که از آثاری که با کمک هوش مصنوعی تولید شده‌اند، حمایت نمی‌کند.
اورلین در بیانیه‌ای در ماه اکتبر، اتهام‌های مطرح‌شده علیه خود را «افترا و بدعت» خواند و افزود: «حتی یک جمله از این کتاب را هم ماشین خلق نکرده است.»
با این حال، او در همان بیانیه به سرقت ادبی در آثار قبلی خود اعتراف کرد و بابت این‌که متن‌هایی را که متعلق به او نبوده‌اند، به نام خودش معرفی کرده، عذرخواهی کرد.
هفته بعد، ناشر کانادایی او، بورئال، اعلام کرد شواهد تازه نشان می‌دهد برخلاف اطمینان‌بخشی‌های مکرر نویسنده، از هوش مصنوعی در فرایند نگارش کتاب استفاده شده است. این ناشر در پی این اتفاق به همکاری خود با اورلین پایان داد.
ژانادا پیش از دریافت جایزه نیز از استفاده خود از هوش مصنوعی دفاع کرده بود. او در گفت‌و‌گو با روزنامه «۲۰ دقیقه» پرسیده بود: «آیا یک کارگردان سینما استفاده از جلوه‌های ویژه را پنهان می‌کند؟» او پیش‌بینی کرده بود که به‌زودی دیگر نمی‌توان با اطمینان گفت متنی صددرصد به دست انسان نوشته شده است.
با این حال، ژانادا تأکید کرده بود که هوش مصنوعی «هرگز نمی‌تواند کتابی را با قلب، روح و خاطرات خودش بنویسد».
تفاوت برخورد با این دو نویسنده، در فضای مجازی واکنش‌هایی را درباره وجود معیار‌های دوگانه نژادی برانگیخته است.
یکی از کاربران شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پس وقتی یک مرد سفیدپوست مسن از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، اشکالی ندارد، اما وقتی یک نویسنده جوان رنگین‌پوست این کار را می‌کند، باید او را در میدان شهر سنگسار کرد؟»
کاربر دیگری نیز نوشت ژانادا به‌دلیل استفاده از هوش مصنوعی با «هیچ محاکمه رسانه‌ای و هیچ طردشدنی» روبه‌رو نشده است؛ امتیازی که به گفته او از تلیسون اورلین دریغ شده بود.
