چه دستهای از افراد دیابتی مجاز به روزه داری نیستند؟
تصمیم درباره روزهداری برای افرادی که به دیابت مبتلا هستند، موضوعی است که هم از جنبه فردی و هم از نظر پزشکی باید به آن توجه ویژه داشت. این تصمیم باید با همکاری و مشاوره تیم درمانی و بر مبنای بررسی جامع وضعیت سلامتی بیمار اتخاذ گردد.
تصمیم درباره روزهداری برای افرادی که به دیابت مبتلا هستند، موضوعی است که هم از جنبه فردی و هم از نظر پزشکی باید به آن توجه ویژه داشت. این تصمیم باید با همکاری و مشاوره تیم درمانی و بر مبنای بررسی جامع وضعیت سلامتی بیمار اتخاذ گردد.
تصمیم درباره روزهداری برای افرادی که به دیابت مبتلا هستند، موضوعی است که هم از جنبه فردی و هم از نظر پزشکی باید به آن توجه ویژه داشت. این تصمیم باید با همکاری و مشاوره تیم درمانی و بر مبنای بررسی جامع وضعیت سلامتی بیمار اتخاذ گردد.
به نقل از بهداشت نیوز و وبدا، دکتر محمدرضا شفیعپور، متخصص داخلی و فوقتخصص غدد و متابولیسم در دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، بیان کرد: هدف از ارزیابی وضعیت بیماران دیابتی، تقسیم بندی آنها به گروههای خطر بسیار بالا، خطر بالا، متوسط و کمخطر است تا در خصوص ایمنی روزهداری تصمیمات بهتری اتخاذ گردد.
دکتر شفیعپور خاطرنشان کرد که بیماران دیابتی با خطر بسیار بالا باید از روزهداری پرهیز کنند، زیرا این افراد ممکن است به شدت دچار افت قند خون، افزایش قند خون، کتواسیدوز دیابتی، کمآبی شدید یا مشکلات قلبی و عروقی شوند. خطر بروز عوارض جدی در این گروه بسیار بالاست.
در این گروه افرادی که مبتلا به دیابت نوع یک هستند و همچنین بیمارانی که در سه ماه اخیر دچار افت شدید قند خون شدهاند یا قادر به شناسایی کاهش قند خون خود نیستند، یا افرادی که در شش ماه گذشته به کتواسیدوز یا بحران هیپرسمولار مبتلا شدهاند، نباید روزه بگیرند.
این متخصص داخلی افزود: خانمهای باردار با دیابت که قند خونشان بهطور کامل کنترل نشده باشد، بیماران با نارسایی کلیه یا عوارض کلیوی، بیمارانی که دچار بیماریهای قلبی و عروقی ناپایدار هستند و همچنین کسانی که به تازگی سکته قلبی کردهاند، نیز نباید رمضان را روزه بگیرند.
وی ادامه داد: افراد بزرگسال یا ناتوانی که دچار اختلال شناختی هستند و نیاز به مراقبت دارند، و بیمارانی که در سه ماه گذشته به بیماری حاد دچار شدهاند، از لحاظ پزشکی مجاز به روزهداری نمیباشند.
دکتر شفیع پور در ادامه توضیح داد: گروه دوم، شامل بیماران پرخطر است که میتوانند با نظارت دقیق پزشک و رعایت تمامی توصیههای دارویی و تغذیهای، روزه بگیرند. این بیماران نیز در معرض خطرات خاصی هستند و روزهداری برای آنها به سادگی امکانپذیر نیست.
بیمارانی که به دیابت نوع دو مبتلا بوده و سابقه افت مکرر قند خون را دارند، جزو این گروه هستند. همچنین بیمارانی که به عوارض قلبی و عروقی پایدار یا نارسایی کلیوی خفیف تا متوسط مبتلا هستند نیز به این دسته تعلق دارند.
دکتر شفیع پور تأکید کرد: افرادی که علاوه بر دیابت به بیماریهای دیگر مبتلا هستند که در حالت کنترل قرار دارند اما از لحاظ جسمی شکننده بهحساب میآیند، باید در صورت تمایل به روزهداری تحت نظارت پزشک باشند.
وی همچنین افزود: بیمارانی که از نظر پزشکی در وضعیت پایداری قرار دارند، قادر خواهند بود با برنامهریزی صحیح و مشورت با پزشک روزه بگیرند.
وی ادامه داد: بیماران کمخطر شامل آنهایی هستند که داروهای خوراکی ضد دیابت مصرف میکنند و قند خون آنها به خوبی کنترل شده است. این افراد میبایست پیش از آغاز ماه رمضان، با پزشک معالج خود در مورد نحوه تغییر و زمانبندی مصرف داروها گفتوگو کنند.
دکتر شفیع پور همچنین اشاره کرد که بیمارانی که از انسولین استفاده میکنند، اگر قادر به تنظیم دقیق قند خون خود بوده و آشنایی کافی با اصول پایش روزانه داشته باشند، میتوانند تحت نظر پزشک روزه بگیرند. البته حتماً باید دقت و هوشیاری در این بیماران وجود داشته باشد.
این متخصص در ادامه توصیههای تغذیهای برای بیماران دیابتی روزهدار را ارائه داد و گفت: وعدههای سحر و افطار باید متعادل، منظم و از نظر ترکیب مواد مغذی حاوی ضروریات باشند. برای وعده سحر، بهتر است از کربوهیدراتهای پیچیده، مانند برنج بهره گرفته شود تا قند خون در طول روز بهصورت پایدار باقی بماند.
وی اضافه کرد: بیماران باید مصرف شیرینیها، چربیها و غذاهای سرخکرده را به حداقل برسانند. همچنین نوشیدن آب و مایعات کافی از افطار تا سحر بهویژه در روزهای گرم برای جلوگیری از کمآبی بدن بسیار حائز اهمیت است.
به گفته این فوقتخصص غدد، اندازهگیری مکرر قند خون در طول روز برای بیماران دیابتی بسیار ضروری است و این عمل باعث باطل شدن روزه نمیشود. این کار به پیشگیری از عوارض خطرناک کمک میکند؛ بهخصوص در ساعات پایانی روز که احتمال افت قند بیشتر است.
وی همچنین هشدار داد: اگر قند خون به کمتر از ۷۰ میلیگرم در دسیلیتر یا به بیش از ۳۰۰ میلیگرم در دسیلیتر افزایش یابد، ادامه روزهداری خطرناک خواهد بود. همچنین در صورت بروز علائمی همچون تعریق شدید، تپش قلب، تاری دید، ضعف شدید، لرزش بدن یا درد شدید، باید بلافاصله روزه شکسته شود.
دکتر شفیعپور در پایان تصریح کرد: اتخاذ تصمیم در خصوص روزهداری برای بیماران دیابتی یک فرآیند بهطور خاص فردی و پزشکی است. مراجعه به پزشک در بازه ۶ تا ۸ هفته پیش از فرارسیدن ماه رمضان، انجام آزمایشها و ارزیابیهای لازم، تنظیم دقیق داروها و آگاهی از علائم هشدار، از ارکان مهم روزهداری ایمن برای بیماران دیابتی به شمار میآید.
