داور شیخاوندی فوت کرد
داور شیخاوندی، که در تاریخ ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ در پایتخت دیده از جهان فروبست، در سال ۱۳۱۲ در اردبیل به دنیا آمد. او تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش آغاز کرد و بعداً دیپلم ادبی را در تهران دریافت کرد. در سال ۱۳۳۸ از دانشسرای عالی با مدرک کارشناسی در رشتههای زبان فرانسه و علوم تربیتی فارغالتحصیل شد و سپس به عنوان بورسیه از اداره آموزش و پرورش، راهی فرانسه گردید. در آنجا موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد از دانشگاه سوربن شد.
وی در سال ۱۳۵۳ موفق به دریافت دکترای خود در رشته برنامهریزی اجتماعی و منابع انسانی از همان دانشگاه گردید. از سال ۱۳۵۰، شیخاوندی به عنوان عضو هیئت علمی در مؤسسه تحقیقات و برنامهریزی علمی و آموزشی وزارت علوم فعالیت میکرد و تا سال ۱۳۵۷ به این کار ادامه داد. در حین فعالیت خود در این مؤسسه، به عنوان هیئت علمی مدعو به دانشگاه کلمبیا در نیویورک نیز دعوت شد.
آثار شیخاوندی شامل «پزشکی آفتزا و دردهای جامعه»، «ده مقاله از مارکس و انگلس»، «تکوین و تکوین هویت ایرانی»، «مدرسهزدایی از جامعه» و «سرگذشت یک خانواده مبارز» به چشم میخورد.
ناصر فکوهی، استاد دانشگاه تهران و مدیر مؤسسه انسانشناسی و فرهنگ، در یادداشتی به این موضوع اشاره کرده است: «داور شیخاوندی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، روز ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ در تهران درگذشت. دکتر شیخاوندی یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین شخصیتهای جامعهشناسی در چند دهه اخیر در ایران محسوب میشد؛ دوستی با ارزش و استادی پرکار که بیش از دو دهه در شورایعالی مؤسسه انسانشناسی و فرهنگ فعالیت داشت و از ابتدای فعالیتهای این مؤسسه، همواره در کنار ما و در صف مقدم هر برنامه داوطلبانه آموزشی و فرهنگی فاعل بود.
شیخاوندی در طول سالها خدمت در دانشگاه و در عرصه انتشار نوشتهها و ترجمه آثار جامعهشناسی، خدمات شایانی به این رشته علم کرده است. از جمله دستاوردهای بارز او، توسعهی دامنه جامعهشناسی، ترویج این علم در کشور و آشنا ساختن نخبگان و جوانان با ارزشها و اهمیت آن، به ویژه در حوزه آسیبهای اجتماعی است. همچنین یکی از دیگر دستاوردهای برجستهاش، آشنا کردن خوانندگان و دانشجویان علاقمند با آثار باارزش ایوان ایلیچ، جامعهشناس معروف اتریشی بوده است.
چندین دهه پیش، شیخاوندی تعدادی از کتابهای ایلیچ را به زبان فارسی ترجمه کرد که شامل نقدهایی از وی در زمینه خطرات رویکردهای استبدادی در نظام آموزشی، مصرف بیش از حد انرژی و پزشکی کردن جامعه مدرن است. دکتر شیخاوندی شخصیتی دلنشین و جذاب بوده که مؤسسه ما نه تنها افتخار عضویت او را در شورایعالی خود داشت، بلکه در پروژه تاریخ شفاهی فرهنگ مدرن ایران نیز، یک جلد به زندگی و آثارش اختصاص داده شد و گفتوگویی عمیق با او انجام دادیم که کتاب آن در مرحله انتشار است.
در میان بزرگانی که در حوزه علوم اجتماعی کشور فعالیت داشتهاند، سختکوشی و مداومت او در عالَم جامعهشناسی و البته در علوم تربیتی، عشق به فرهنگ و دانش ایرانی و زندگی سادهاش که با روحیه معلمی خود در پی آزادی و رو به جلو بردن کشورش بود، درخور توجه است. دکتر شیخاوندی علاوه بر علاقه به ایران، به فرهنگ شهر زادگاه خودش، اردبیل، نیز دلبستگی داشت. بهواقع، شیخاوندی با حیات و دستاوردهای علمیاش به عنوان الگویی ماندگار برای فرهنگ دانشگاهی ما به شمار میرفت و خواهد بود. باشد که یاد و خاطرهاش همواره با شوری و نشاط در تاریخ این مرز و بوم باقی بماند.
