پیری زودرس؛ نتیجهٔ فرزندان پدران سیگاری

وبسایت مِدیکال اِکسپرس در گزارشی بیان کرده است:

پژوهشگران به تحلیل داده‌های ۸۹۲ نفر پرداخته و به این نتیجه رسیدند که افرادی که پدرانشان پیش از رسیدن به ۱۵ سالگی مصرف سیگار را آغاز کرده بودند، از نظر سن تقویمی (مدت زمانی که از تولد آنها گذشته) به طور متوسط بین ۹ ماه تا یک سال مسن‌تر به نظر می‌رسیدند. این تفاوت بین سن تقویمی و سن زیستی (وضعیت واقعی فرسودگی و سلامتی سلول‌ها و بافت‌های بدن) در افرادی که خود نیز سابقه استعمال دخانیات داشتند، به ۱۴ تا ۱۵ ماه افزایش پیدا می‌کرد.

دکتر خوآن پابلو لوپزسروانتس (Juan Pablo López-Cervantes) از دانشگاه برگن نروژ، مجری این تحقیق، اظهار می‌کند: این فرایند پیری زیستی تسریع‌شده نگران‌کننده است، زیرا در مطالعات قبلی با افزایش ریسک بیماری‌های خطرناک مانند سرطان، آرتریت و زوال عقل ارتباط یافته است.

سازوکار ممکن: تغییرات اپی‌ژنتیکی

محققان برای سنجش پیری زیست‌شناختی از یک روش به نام «ساعت اِپی‌ژنتیک» بهره بردند. این تکنیک به بررسی تغییرات مولکولی در دی‌اِن‌اِی می‌پردازد که مرتبط با افزایش سن و بروز بیماری‌ها می‌باشد.

به گفته محققان، مصرف سیگار در دوران بلوغ، وقتی که سلول‌های اسپرم در حال تکامل هستند، ممکن است به مواد اپی‌ژنتیکی این سلول‌ها صدمه بزند و این تغییرات مضر می‌تواند به نسل‌های بعدی منتقل شود. در مقابل، در افرادی که پدرانشان در سنین بالاتر شروع به سیگار کشیدن کرده بودند، فقط تغییرات جزئی در سن زیستی مشاهده گردید. همچنین، الگوی روشنی از پیری زودرس در فرزندان مادرانی که قبل از بارداری سیگار مصرف کرده بودند، دیده نشد.

پیام اصلی: تاکید بر پیشگیری در میان نوجوانان

این نتایج بر لزوم انجام اقداماتی جدی‌تر در راستای پیشگیری از استعمال دخانیات در میان نوجوانان تأکید دارد. دکتر لوپزسروانتس هشدار می‌دهد: یافته‌های ما نشان‌دهنده این است که پسرانی که در دوران بلوغ سیگار می‌کشند، ممکن است به صورت ناخواسته آسیب‌هایی را به نسل‌های آتی خود وارد کنند.

دکتر استاماتولا تسیکریکا (Stamatoula Tsikrika)، متخصص کنترل دخانیات از بیمارستان سوتیریا در آتن که در این پژوهش شرکت نداشته است، نیز می‌گوید: ما می‌دانیم که سیگار سبب بروز بیماری‌هایی نظیر آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) و سرطان می‌شود. اکنون دریافته‌ایم که آسیب‌های ناشی از سیگار می‌تواند نسل به نسل ادامه یابد.

وی در پایان تأکید کرد: اگرچه میزان سیگار کشیدن در میان نوجوانان در حال کاهش است، اما استفاده از سیگارهای الکترونیکی (وِیپ) به طور کلی رو به افزایش است و ما هنوز نمی‌دانیم که تأثیر بلندمدت آن بر کودکان و نوجوانان چه خواهد بود.