هشدار جدی در خصوص النینو: استانها به آمادگی برای سیلاب و خشکسالی نیاز دارند
مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور در مورد تأثیرات محتمل پدیده النینو بر وضعیت اقلیمی کشور اعلام کرد که افزایش میانگین بارش به معنای خاتمه خشکسالی یا کاهش ریسک سیلاب نمیباشد. وی تصریح کرد که با در نظر گرفتن احتمال بارشهای شدید، استانها باید بهطور همزمان برای مدیریت بحرانهای ناشی از سیلاب و خشکسالی آماده باشند.
به نقل از وزارت نیرو، فیروز قاسمزاده- مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور- در جلسهی تخصصی بررسی پدیده اقلیمی النینو بیان داشت: این پدیده میتواند در پاییز و زمستان امسال به الگوی بارش و دما در کشور تأثیر بگذارد، اما شدت این تأثیر در نواحی مختلف متفاوت خواهد بود. تحلیلهای آماری و مدلهای پیشبینی نشان میدهند که در پاییز، احتمال افزایش بارش در برخی از قسمتهای نیمه جنوبی کشور و وقوع پدیدههای شدید و سیلابی بیشتر خواهد بود، در حالی که در زمستان بیشتر مناطق کشور به شرایط نزدیک به نرمال باز میگردند. علاوه بر این، پیشبینیها حاکی از زمستانی گرمتر از حد نرمال میباشد که این موضوع میتواند بر مصرف آب و انرژی تأثیرگذار باشد.
وی همچنین بر این نکته تأکید کرد که افزایش میانگین بارش به هیچ وجه به معنای حذف خشکسالی یا کاهش تهدید سیلاب نیست. وی اشاره کرد که تقریباً ۴۰ درصد از سالهایی که پدیده النینو در ایران وجود داشته، با خشکسالی همراه بوده است، لذا نباید صرفاً بر مبنای پیشبینیهای بلندمدت تصمیمگیری کرد. با توجه به احتمال وقوع بارشهای شدید، استانها باید برای مدیریت همزمان سیلاب و خشکسالی آماده شوند و با استفاده از بارشهای کافی، اجرای طرحهای تغذیه مصنوعی و سایر اقدامهای سازهای و غیرسازهای را به منظور افزایش ذخایر آب زیرزمینی تدارک ببینند.
وی ادامه داد که آمادگی برای مقابله با خسارات ناشی از سیلاب، آبگرفتگی، فرسایش و آسیب به زیرساختها ضروری است.
مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور، هماهنگی با سازمان هواشناسی و اجتناب از ارائه اطلاعات متناقض را اقداماتی حیاتی در راستای اطلاعرسانی دانست و بر ضرورت تبیین «عدم قطعیت» پیشبینیها برای افکار عمومی تأکید کرد.
هماهنگی میان سازمانها و مستندسازی، از الزامات کلیدی در مدیریت سیلاب است
مهدی جهانیان- مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران- با تأکید بر اهمیت اجرای مؤثر فرآیندهای پیشبینی و مدیریت سیلاب، گفت: مدیریت سیلاب طبق نظامنامه مدیریت سیلاب وزارت نیرو و هشدارهای هواشناسی و مؤسسه تحقیقات آب دنبال میشود و در مواقع ضروری، ستاد فرماندهی مدیریت و حمایت از سیلاب تشکیل میگردد و وظایف دستگاههای مرتبط به منظور کم کردن خسارات معین میشود. تجربه سیلاب سال ۱۳۹۸ نشان داد که برگزاری بهموقع جلسات مدیریت شرایط اضطراری، تقسیم وظایف و هماهنگی میان سازمانها تأثیر چشمگیری در کاهش خسارات دارد. لذا ضروری است که همکاران روابط عمومی شرکتهای آب منطقهای در جریان این فرآیندها و وظایف دستگاههای مختلف باشند.
مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران مستندسازی رویدادها و اقدامهای انجام شده را از دیگر وظایف کلیدی روابط عمومیها دانست و افزود: در زمان بحرانی، مدیران و نیروهای عملیاتی درگیر مدیریت میدان و کاهش خسارات هستند و روابط عمومی میتواند با ثبت دقیق تصاویر، فیلم و سایر مستندات، زمینه لازم را برای تهیه گزارشهای تخصصی و جمعآوری تجربیات برای جلوگیری از تکرار حوادث در آینده فراهم کند.
جهانیان همچنین بر اهمیت اطلاعرسانی بهموقع در مورد هشدارهای سیلاب، بهرهگیری از ظرفیت صداوسیما و رسانههای محلی، اجرای تمرینات آمادگی، توجه به سازههای تقاطعی فاقد سیستم آبگذری و تقویت هماهنگی با نهادهایی همچون راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، شهرداریها، دهیاریها و بنیاد مسکن تأکید کرده و اظهار داشت: به دلیل عدم قطعیت در پیشبینی میزان و وسعت بارشها، هشدارهای سیلاب باید با تمرکز بر حفظ جان مردم پیگیری شوند.
باید قبل از وقوع سیلاب، ذهن مردم را نسبت به واقعیتهای بارش و خشکسالی روشن کنیم
امیر جعفری- معاون دفتر اطلاعرسانی وزارت نیرو- نیز در این نشست، با تأکید بر لزوم اطلاعرسانی پیشنگرانه در مواجهه با مخاطرات ناشی از بارش و سیلاب، اشاره کرد: بایستی با تولید محتوای مستمر و شفاف، ذهن مردم را نسبت به واقعیتهای اقلیمی و عدم قطعیت بارشها روشنگری کنیم و از شکلگیری تصورات نادرستی از جمله «پایان خشکسالی» یا «پرآبی» ممانعت بهعمل آوریم. از این رو، باید سناریوهای مشخصی برای اطلاعرسانی قبل، حین و پس از وقوع حوادث داشته باشیم و آمادگی و تسلط وزارت نیرو بر اوضاع را برای افکار عمومی تبیین نماییم.
جعفری با اشاره به ضرورت تأکید بر خسارات انسانی و مدیریت رسانهای در بروز حوادث، بر مستندسازی حرفهای بارشها و سیلابهای آتی تأکید کرده و افزود: ثبت تصاویر و مستندات از هماکنون میتواند در ارزیابی حوادث و انتقال واقعیتها به جامعه مؤثر واقع شود. همچنین در اطلاعرسانیها به ظرفیت بارشها در تقویت منابع آب زیرزمینی و ذخیرهسازی آب توجه گردد.
آموزش و ظرفیتهای جوامع محلی؛ دو ابزار اساسی برای مقابله با خشکسالی و مخاطرات
عبدالله اسکویی- کارشناس مدیریت منابع آب- بر لزوم آمادگی مستمر کشور در برابر خشکسالی و مخاطرات ناشی از آن تأکید کرده و آموزش و بهرهگیری از ظرفیتهای جوامع محلی را از کلیدیترین ابزارهای مدیریت این چالشها عنوان نمود. او بیان کرد: استفاده از تجارب گذشته، برگزاری دورههای آموزشی و طراحی نرمافزارهای پیشگری میتواند در شناسایی نقاط و مراکز دارای ریسک، از جمله مراکز گردشگری و پرورش ماهی، پیش از وقوع حوادث یاری رساند.
ضرورت آمادگی سناریو محور روابط عمومیها در مدیریت بحرانهای اقلیمی
عباسعلی کیخایی- مدیرکل دفتر امور اجتماعی و روابط عمومی- نیز با تأکید بر نقش محوری روابط عمومیها در شرایط اقلیمی پیشرو گفت: در مسائلی چون النینو، روابط عمومی باید قبل از آنکه یک رویداد به موضوعی رسانهای و اجتماعی تبدیل شود، اطلاعات لازم را جمعآوری کرده و وضعیت را زیر نظر داشته باشد. ما نباید پیشبینیها را بعنوان یک واقعیت قطعی به مردم منتقل کنیم، بلکه باید برای سناریوهای مختلف آمادگی ارائه اطلاعات داشته باشیم. ارتباط مستمر میان بخشهای تخصصی، مدیریت بحران و روابط عمومیها میتواند اطمینان حاصل کند که اطلاعات دقیق و بهموقع و قابل فهم برای عموم مردم فراهم آید و از شکلگیری اخبار و تفاسیر غیرمستند جلوگیری شود.
در پایان این نشست، تأکید بر ادامه رصد وضعیت، تقویت هماهنگی میان روابط عمومیهای ستادی و استانی و آمادگی برای اطلاعرسانی بر مبنای آخرین دادهها و پیشبینیهای معتبر وجود داشت. همچنین مدیران روابط عمومی شرکتهای آب منطقهای، نظرات و دیدگاههای خود را درباره عملکرد کنونی و برنامههای آتی شرکتها در خصوص مدیریت پدیده النینو مطرح کردند.
نشست تخصصی بررسی پدیده اقلیمی النینو با هدف تبیین نقش روابط عمومیها در مدیریت بحران و ارتقاء آمادگی برای اطلاعرسانی بهموقع و دقیق، با حضور معاون دفتر اطلاعرسانی وزارت نیرو، مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور، مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و روابط عمومی و مدیران روابط عمومی شرکتهای آب منطقهای در سطح کشور بهصورت حضوری و آنلاین به میزبانی شرکت مدیریت منابع آب ایران برگزار شد.
