مصرف این مقدار فنجان قهوه در روز به بهبود سن زیستی کمک می‌کند

به نقل از بهداشت نیوز، این یافته‌ جدید بار دیگر ارتباط میان کافئین، استرس اکسیداتیو و سلامت سلولی را در کانون توجه قرار داده است، هرچند کارشناسان تاکید دارند که ملاقات با اثرات معکوس ناشی از مصرف بیش‌ازحد قهوه ممکن است به پیری زودهنگام سلولی منجر شود.

پیری زیستی، برخلاف سن تقویمی که به سال‌های گذشته از تولد تعلق دارد، به سن سلول‌ها و اعضای بدن اشاره دارد. عواملی چون ژنتیک، سبک زندگی، شرایط محیطی، رژیم غذایی و به‌علاوه، میزان قهوه‌ای که مصرف می‌شود، در این نوع پیری مؤثر هستند.

مطالعه‌ای که به‌تازگی در نشریه سلامت روان انگلستان (BMJ Mental Health) منتشر شده است، نشان داد که مصرف روزانه سه تا چهار فنجان قهوه می‌تواند فرآیند پیری زیستی را در افرادی که با اختلالات شدید روانی دست و پنجه نرم می‌کنند، کُندتر کند. افراد که به‌طور منظم چندین فنجان قهوه می‌نوشیدند، از نظر زیستی پنج سال جوان‌تر به نظر می‌رسیدند نسبت به کسانی که قهوه نمی‌نوشیدند.

این تحقیق بیان می‌کند که احتمالا مصرف قهوه با کاهش استرس اکسیداتیو، که به عدم تعادل میان آنتی‌اکسیدان‌ها و رادیکال‌های آزاد که به سلول‌ها و دی‌ان‌ای آسیب می‌زنند، موجب بهبود وضعیت پیری می‌شود. استرس اکسیداتیو می‌تواند بر طول تلومرها تاثیر بگذارد؛ تلومرها، محافظ‌هایی هستند که در انتهای کروموزوم‌ها قرار دارند و از فرسایش آن‌ها جلوگیری می‌کنند (مشابه با پوشش پلاستیکی در انتهای بند کفش). کوتاه‌شدن تلومرها نشانه‌ای از پیری سلولی یا زیستی به شمار می‌رود.

با اینکه کوتاه‌شدن تلومرها به‌طور طبیعی اتفاق می‌افتد، اما متخصصان اشاره می‌کنند که این پدیده در افرادی که به اختلالات شدید روانی، مانند اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی مبتلا هستند، بیشتر به چشم می‌خورد.

کوتاه‌شدن تلومرها بخشی طبیعی از روند طبیعی پیری است، اما متخصصان تأکید می‌کنند که این پدیده در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی به‌وضوح بیشتر مشاهده می‌شود. علاوه بر این، این افراد معمولاً عمری کوتاه‌تر دارند که گاهی حتی تا ۱۵ سال کمتر از میانگین جامعه است.

به نقل از ایندیپندنت، در این تحقیق، بیش از ۴۰۰ بزرگسال نروژی که به اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی یا افسردگی شدید با نشانه‌های روان‌پریشی مبتلا بودند، بر اساس میزان قهوه دریافتی به چهار دسته تقسیم شدند. طول تلومر آن‌ها از طریق نمونه‌های خون اندازه‌گیری شد و متخصصان در مقایسه افرادی که قهوه نمی‌نوشیدند با کسانی که یا یک تا دو فنجان، سه تا چهار فنجان یا پنج فنجان و بیشتر در روز داشتند، تفاوت‌های معناداری را مشاهده کردند. در حالی که مصرف سه تا چهار فنجان قهوه با افزایش طول تلومرها و کاهش سن زیستی مرتبط بود، نوشیدن بیش از پنج فنجان هیچ تأثیری نداشت. یکی از دلایل کاهش روند پیری به ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی موجود در قهوه نسبت داده شده است.

آنها توضیح دادند: تلومرها نسبت به استرس اکسیداتیو و التهاب بسیار آسیب‌پذیر هستند و این نکته نشان می‌دهد که چگونه مصرف قهوه می‌تواند به حفظ سلامت سلولی در گروه‌های آسیب‌پذیر کمک کند.

با وجود تمام این مزایا، باید به یاد داشت که قهوه همچون شمشیری دو لبه است. متخصصان هشدار می‌دهند که مصرف بیش از حد قابل‌توجه ممکن است اثرات منفی بر سلامت داشته باشد. بر اساس این بررسی، مصرف مقدار بیشتری از قهوه نسبت به میزان توصیه‌شده روزانه ممکن است به‌دنبال افزایش تولید گونه‌های فعال اکسیژن به سلول‌ها آسیب برساند و به کوتاه شدن تلومرها منجر شود.