عواقب خطرناک مصرف غیرمنطقی داروهای هورمونی بر سلامت جسمی و روانی زنان و مردان

به نقل از بهداشت نیوز، دکتر «فاطمه احمدی» عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز یادآوری کرد: داروهای هورمونی شامل استروژن، پروژسترون، تستوسترون و مشتقات آن‌ها می‌باشند که به منظور درمان اختلالات قاعدگی، بهبود علائم یائسگی، بیماری‌های غدد جنسی، نازایی و یا پیشگیری از بارداری به کار می‌روند.

این پزشک توضیح داد که مصرف داروهای هورمونی باید تحت نظر متخصص صورت گیرد، و به همین دلیل، تنظیم مقدار و مدت زمان مصرف این داروها از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. استفاده بدون نظارت پزشکی یا زیاده‌روی در مصرف، می‌تواند عواقب اما پایدار و زیان‌باری به همراه داشته باشد.

تداخلات داروهای هورمونی

دکتر احمدی با اشاره به تداخلات داروهای هورمونی تأکید کرد: برخی داروهای ضدصرع نظیر فنی‌توئین، کاربامازپین و توپیرامات متابولیسم هورمون‌های جنسی را افزایش داده و می‌توانند اثر بخشی قرص‌های ضدبارداری را کاهش دهند. به‌علاوه، آنتی‌بیوتیک‌هایی همانند ریفامپین نیز می‌توانند تأثیر داروهای هورمونی را تضعیف کنند.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: داروهایی مانند سایمتیدین با مهار متابولیسم هورمون‌ها، احتمال بروز سمیت و عوارض جانبی را افزایش می‌دهند و همچنین برخی داروهای ضد ویروسی و ضد قارچی نیز در این زمینه تداخل ایجاد می‌کنند.

دکتر احمدی در ادامه هشدار داد که مصرف طولانی‌مدت استروژن می‌تواند ریسک لخته شدن خون را، به خصوص در افرادی با سیگار و سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی و عروقی، افزایش دهد. لذا برای زنانی که سابقه خانوادگی سرطان‌های وابسته به استروژن مانند سرطان سینه و رحم دارند، باید با احتیاط بیشتری از قرص‌های ضدبارداری استفاده کنند.

عوارض پرفشاری خون در قرص‌های ضدبارداری

به گفته وی، قرص‌های ضدبارداری خوراکی می‌توانند باعث افزایش فشار خون شوند و در افراد مبتلا به پرفشاری خون باید با احتیاط مصرف گردند. همچنین استفاده نادرست از تستوسترون و مشتقات آن، به ویژه در ورزش بدنسازی، ممکن است خطر اختلالات کبدی، تغییرات رفتاری، کاهش توانایی باروری و افزایش ریسک ابتلا به سرطان پروستات را در مردان به همراه داشته باشد.

دکتر احمدی همچنین به مشاوره‌های لازم برای بیماران اشاره کرده و گفت: قرص‌های جلوگیری از بارداری باید به‌طور منظم و در زمان‌های مشخصی مصرف شوند و در صورت فراموشی، باید دستورالعمل‌های جبرانی رعایت گردد.

وی بیان کرد که ظهور علائمی نظیر درد شدید در ساق پا، تنگی نفس یا میگرن شدید مستلزم قطع فوری دارو و مراجعه سریع به پزشک است.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز از عموم مردم خواست که در مورد مصرف همزمان هر نوع داروی دیگر، از جمله داروهای گیاهی و مکمل‌ها، با داروساز مشاوره کرده تا از وقوع تداخلات جلوگیری شود.

باورهای نادرست

دکتر احمدی ادامه داد: این تصور که مصرف داروهای هورمونی در مردان به عضله‌سازی کمک می‌کند، به هیچ عنوان با شواهد علمی ثابت نشده و ممکن است عوارض جدی به دنبال داشته باشد.