موافقتنامه مهم ایران و چین برای برقیسازی مسیر ریلی رازی-سرخس به امضا رسید
به منظور تقویت زیربنای حملونقل در اوراسیا و تعمیق روابط تجاری، ایران بهتازگی قراردادی کلیدی با یک شرکت چینی به امضا رسانده است تا بخش وسیعی از خط آهن راهبردی رازی-سرخس به برقی شدن تبدیل شود.
بر اساس گزارشی از وبسایت RailFreight، این پروژه گسترده شامل ۱۰۰۰ کیلومتر از مجموع تقریباً ۲۰۰۰ کیلومتر این مسیر حیاتی است و انتظار میرود که کانون اصلی ارتباط میان ترکیه و ترکمنستان (آسیای مرکزی) از طریق خاک ایران را دگرگون کند، و اهمیت روزافزون همکاریهای حملونقلی میان تهران و پکن را نشان دهد.
این توافق با حضور جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راهآهن ایران، و گوا ژوژوئه، رئیس راهآهن چین، در هفته گذشته در پکن اعلام شد.
علاوه بر برقیسازی، این طرح شامل دوخطه کردن برخی از بخشهای زیرساختهای ریلی نیز میباشد.
در حال حاضر، تنها بخش میان مشهد و تهران دارای خطوط دوگانه است و با اجرای این پروژه، ظرفیت و سرعت جابهجایی در دیگر مناطق بهطرز چشمگیری افزایش خواهد یافت.
این توسعه نهتنها به نزدیکی کارایی فرآیندهای حملونقل داخلی کمک خواهد کرد، بلکه موقعیت ایران را بهعنوان یک پل ارتباطی اساسی در کریدورهای بینالمللی تقویت میکند.
محور این همکاریهای ریلی میان ایران و چین بر افزایش حجم ترافیک کانتینری متمرکز است که کالاهای با ارزش تجاری از طریق کانتینر جابهجا میشوند.
آمارها نشان میدهند که در نیمه اول سال ۲۰۲۵، حجم مبادلات کانتینری بین چین و ایران شاهد یک رشد فوقالعاده ۲۶۰ درصدی بوده است که نشانهای از تقویت مداوم روابط تجاری این دو کشور بهشمار میرود.
این جهش سهبرابری، ظرفیت ویژه کریدور ریلی چین-ایران-اروپا را همانند راه ابریشم ۲۰۰۰ ساله مورد تأکید قرار میدهد.
در فوریه گذشته، چین و ایران به همراه قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان و ترکیه توافق کردند تا حملونقل ریلی باری در این محور را توسعه دهند. این همکاریهای چندجانبه، وعدهای برای ایجاد یک شبکه لجستیکی کارآمد و یکپارچه در سطح اوراسیا بههمراه دارد.
با وجود این تحولات مثبت، تنشهای ژئوپلیتیکی هنوز هم بهعنوان مانعی جدی باقی ماندهاند. بهعنوان یک نمونه، ماه گذشته، برنامهریزی برای راهاندازی یک سرویس حملونقل چندوجهی میان چین و ارمنستان بهدلیل افزایش مشاجرات اسرائیل با ایران لغو گردید؛ مسیری که قرار بود از سرزمین ایران عبور کند.
این حوادث نشان میدهد که چقدر پایداری و امنیت کریدورهای حملونقل بینالمللی تحت تأثیر تغییرات سیاسی و امنیتی منطقهای است و این امر میتواند بر نقشههای بلندمدت تأثیر گذارد.
با این وجود، عزم ایران و چین برای توسعه زیرساختهای ریلی نشاندهنده عزم جدی آنان برای غلبه بر موانع و بهرهبرداری از پتانسیلهای تجاری و اقتصادی است.
پروژه برقیسازی خط رازی-سرخس نهتنها به افزایش سرعت و کارایی حملونقل کمک میکند، بلکه گامی اساسی در جهت تحقق اهداف بزرگتر مرتبط با اتصال منطقهای و تقویت جایگاه ایران بهعنوان یک هاب ترانزیتی در مسیر احیای جاده ابریشم نوین خواهد بود.
احیای کریدور شرق-غرب که از ایران عبور میکند، نهتنها ظرفیت ترانزیت را افزایش میدهد، بلکه ایران را به یک بازار ترانزیتی ۳۰ میلیونی در زنجیره ارزش جهانی که بازیگران اصلی آن چین و اتحادیه اروپا هستند تبدیل خواهد کرد.
با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و تلاش چین برای احیای جاده ابریشم در قالب ابتکار کمربند-راه (BRI)، این همکاری میتواند به یک توافق برد-برد برای هر دو کشور تبدیل شود.
چین به عنوان یک قدرت بزرگ اقتصادی میتواند از مزیتهای جغرافیایی ایران بهرهبرداری کند و ایران نیز با فعالیت در این زنجیره ارزش جهانی، میتواند بهعنوان یک شاهراه تجارت جهانی شناخته شود.
