علت تغییر الگوهای آلودگی هوای تهران کدام است؟
فاطمه کریمی در روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا به بررسی تغییرات اخیر در آلودگی هوای تهران پرداخت و توضیح داد: در کلانشهرهایی مانند تهران، تفاوتهای دما بین دو نقطه نزدیک به هم در سطح شهر و حومه مشاهده میشود. بهطوری که در نواحی اطراف شهر، به دلیل وجود پوشش گیاهی و خاک، گرما سریعتر از سطح شهر در غروب آفتاب از بین میرود.
وی اضافه کرد: در کانونهای شهری به دلیل وجود ساختمانها، آسفالت و ترافیک، گرمای باقیمانده دیرتر به پایان میرسد. این امر باعث ایجاد جریانهای هوا و باد به سمت مناطق شهری میشود، که آلودگیهای ناشی از گرد و غبار را حمل میکند.
کریمی ادامه داد: این تفاوت فشار موجب ایجاد حرکتی سریع از توده هوای خنکتر و متراکمتر در حاشیه به سمت مناطق گرمتر و کمفشارتر درون تهران میگردد. در واقع، این روند تا حد زیادی با وزش باد قوی و جابجایی مقدار زیادی از ذرات گرد و غبار فرآیند آلودگی را تشدید میکند.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرد: البته در بعضی مواقع انتقال جبهه هوای حامل گرد و خاک میتواند از فواصل دورتر و حتی کشورهای مجاور صورت گیرد. همچنین، آلودگی ازن به دلیل گرما و تابش مستقیم نور خورشید در تابستان و در ساعات بعدازظهر به وجود میآید و معمولاً در ساعات غروب از غلظت و شدت آن کاسته میشود.
تغییر اقلیم و افزایش دما نیز از عوامل کلیدی در افزایش آلودگی و ریزگردها هستند
به گفته او، در فصول سرد پدیده وارونگی دمایی در شب شدت بیشتری پیدا میکند و منجر به تجمع آلایندهها در نزدیکی سطح زمین میشود. حتی در فصول گرم نیز گاهی این پدیده در شب اتفاق میافتد و سبب انباشت آلایندهها میشود. در برخی فصول، وزش بادهای محلی یا منطقهای در عصر و شب قویتر میشود و این بادها میتوانند ذرات گرد و غبار را از نواحی بیابانی به سمت تهران منتقل کنند.
کریمی در پاسخ به سوالی درباره تأثیر تغییرات اقلیمی بر این وضعیت گفت: تغییر اقلیم و افزایش دما بهطور کلی در سطوح جهانی و منطقهای از عوامل کلیدی در ایجاد آلودگی و ریزگردها محسوب میشود.
وی تصریح کرد: در مناطق با سطوح ملی و همچنین در سطح محلی مانند دشتهای اطراف تهران و استانهای مجاور، خشکسالی و زمینهای بدون پوشش گیاهی و رطوبت ناکافی میتواند به تشدید مسئله گرد و غبار و ریزگردها منجر شود و بنابر این آلودگی هوا افزایش یابد. افزایش دمای متوسط و تغییرات اقلیمی از جمله چالشهای زیستمحیطی مهم عصر حاضر است که اثرات عمیقی بر روی زندگی انسانها، اکوسیستمها و اقتصاد جهانی دارد.
به گفته مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران، در کشور ایران، این وضعیت به شکل افزایش زمانهای گرم (ماهها و فصول)، تغییر در الگوی بارش و بروز خشکسالی، کاهش انواع گیاهان (از جمله مراتع، بوتهزارها و جنگلها)، خشک شدن رودخانهها و تالابها و تخریب خاک در مناطق خارج از شهر مشاهده میشود. این موضوع باعث میشود ذرات خاک و گرد و غبار به راحتی توسط وزش باد به مناطق دیگر در مقیاس استانی و حتی کشوری منتقل شوند، که به خصوص در مناطقی که با بحران ریزگردها مواجهاند، آلودگی هوا را تشدید میکند.
