نفرت افراطیون از تأیید CFT در شورای تشخیص مصلحت
رویداد۲۴ اشاره کرد: خبری که در روز گذشته بهویژه مورد توجه قرار گرفت، این بود که مجمع تشخیص مصلحت نظام با پیوستن مشروط ایران به کنوانسیون مقابله با تأمین مالی تروریسم (CFT) موافقت کرد. این مصوبه میتواند پیوندی برای گشودن بنبست طولانیمدت ایران در FATF باشد، اما بلافاصله با سیل مخالفتها و حملات سیاسی مواجه شد.
حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان، در یادداشتی تحت عنوان «ابهامات جدی در مصوبه مجمع تشخیص!» اظهار داشت: «آقای دهنوی، سخنگوی محترم مجمع، توضیح نداد که آن “شرط” چیست؟! … در کنوانسیونهای بینالمللی هیچ شرطی که با ماهیت کنوانسیون تناقض داشته باشد پذیرفته نمیشود… لذا اگر FATF حزب الله، سپاه قدس یا انصارالله را تروریست بداند، شرط ایران به هیچ وجه معتبر نخواهد بود.»
شریعتمداری همچنین با استناد به اظهارات محمدجواد ظریف در سال ۹۷، که هشدار داده بود «پیوند به CFT هیچ تضمینی برای حل مشکلات بانکی ایجاد نمیکند»، نتیجهگیری کرد که این تصمیم بیفایده خواهد بود و «غرب وحشی» بهدنبال فشار بیشتر بر ایران است.
این انتقادات فقط از سوی کیهان نبود؛ امیرحسین ثابتی، نماینده تندروی مجلس، نیز در شبکههای اجتماعی نوشت: «پذیرش مشروط CFT هیچ مشکلی را حل نکرده و مشکلات جدیدی ایجاد خواهد کرد. این گونه قضاوت نیست، بلکه واقعیت روشن است؛ کمااینکه قبلاً هم گفتیم برجام کشور را از چاله به چاه خواهد انداخت و این را دیدیم.»
او همچنین اعضای مجمع را متهم کرد که رأی خود را بهصورت شفاف اعلام نکرده و هشدار داد که مردم در آینده متوجه خواهند شد «چه کسانی با چه سواد و اطلاعاتی از معادلات بینالمللی، چنین امتیازی به غرب اعطا کردهاند.»
سید احسان حسینی، خبرنگار روزنامه اصولگرای فرهیختگان نوشت: «بر اساس آخرین گزارش FATF، حزبالله، حماس، انصارالله و سپاه قدس همگی بهعنوان «تروریست» و قاچاقچی شناخته میشوند. در این وضعیت، مجمع تشخیص مصلحت نظام، پیوستن ایران به کنوانسیون CFT و مبارزه با تأمین مالی «تروریسم» را تأیید کرده است! در اینجا، باقیمانده قدرت منطقهای ایران فدای حسن نیت به آمریکا میشود.»
علی قلهکی، فعال رسانهای اصولگرا نیز نوشت: «تصویبِ مشروطِ CFT در مجمعِ تشخیص، چه فایدهای دارد؟!»
سید نظامالدین موسوی افزود: «پس از فعالسازی مکانیسم ماشه و احیای قطعنامههای ضدایرانی سازمان ملل، مجمع تشخیص مصلحت، بالاخره پس از سالها مخالفت، CFT را تصویب کرد!
در نهایت، ما هماکنون با دو نوع تحریم، یعنی تحریمهای خارجی و خودتحریمی، روبرو هستیم و در مسیر این وقایع، بهاندازه کافی آسیب دیدهایم.»
آیا این تصمیم دیرهنگام کمکی خواهد کرد؟
اعتراضات به این تصمیم مجمع اما تنها به همین موارد محدود نبود؛ برخی چهرههای سیاسی و فعالان رسانهای اصلاحطلب نیز انتقادات خود را مطرح کردند، اما دلایل این گروه، تأکید بر این بود که چنین تصمیمی دیرهنگام نمیتواند به حل چالشهای کشور انجامد. بهعنوان مثال، حشمتالله فلاحتپیشه، نماینده سابق مجلس، نوشت: «مجمع تشخیص به دلیل شش سال تأخیر در تصویب کنوانسیونهای FATF، نشان از شجاعت بهدست نمیآورد. مگر نمیدانند که چه کسانی از هدر رفت ۳۰ درصدی منابع مالی کشور در مناسبات خارجی بهرهبرداری کردند؟»
بهرام پارسایی، نماینده سابق مجلس دیگر نیز بیان کرد: «سرنوشت ما به دست آنان رقم میخورد که حتی از تلفظ FATF ناتوانند! لوایح پنجگانه شامل CFT در مجلس دهم تصویب شد، در زمانی که خبری از مکانیسم ماشه نبود و مجمع تشخیص مصلحت، با بایکوت کردن آن، درهای سیستم بانکی جهان را بر روی ایران بست. تصویب CFT بلافاصله پس از اسنپ بک بهمعنای ریشخند به ملت است.»
حسین سلاحورزی اظهار داشت: «کاش میشد اعضای مجمع تشخیص مصلحت را به پاسخگویی وادار کرد یا حداقل مشخص میکردند که چرا پس از این همه آسیب، تازه در چنین شرایطی تصمیم به تصویب الحاق به CFT گرفتهاند.»
داوود حشمتی، فعال سیاسی اصلاحطلب، نوشت: «تصویب CFT در مجمع تشخیص مصلحت حتی یک تومان هم بر قیمت دلار اثر نداشت. وقتی کاری را در زمان مناسب انجام ندهید، هم نابود میشوید و هم ضرر میکنید.»
تصمیم مجمع چه نکتاتی را نمایان میکند؟
در مقابل این انتقادات، محسن دهنوی، سخنگوی مجمع تشخیص، توضیح داد: «مجمع تشخیص مصلحت نظام، پس از برگزاری چهار جلسه، با پیوستن ایران به CFT بهصورت مشروط موافقت کرد. ایران فقط در چارچوب قوانین اساسی و قوانین داخلی خود به این کنوانسیون عمل خواهد کرد.»
در واقع، مجمع همان مصوبه مجلس دهم را با افزودن ملاک «مطابقت با قوانین داخلی» تأیید کرده است. این بدان معناست که دولت باید CFT را اجرا کند، در حالی که هر جا با قانون اساسی یا سایر قوانین داخلی موافق نباشد، اولویت با قوانین داخلی ایران خواهد بود.
یک تصمیم در شرایط انزوا و تعامل
پیش از این، مجمع نیز پس از مدتها تأخیر، پیوستن مشروط ایران به کنوانسیون پالرمو را تأیید کرده بود. حالا با پذیرش مشروط CFT، عملاً یکی از شروط کلیدی FATF برای خروج ایران از فهرست سیاه برداشته شده است.
با این حال، انتقادات از سوی کیهان و نمایندگان تندرو نشان میدهد که گفتمان مخالف با شفافیت مالی همچنان قدرتمند است و کوشیده میشود با ارجاع به برجام یا تهدید به «نفوذ غرب»، این تصمیمات را بیاعتبار نشان دهد. در حالی که تجربه سالهای اخیر نشان داده ادامه تعلل در FATF، هزینههای سنگینی بهویژه بر اقتصاد ایران وارد کرده و فرآیند تعامل بانکی با جهان را دشوارتر ساخته است.
تصویب مجمع تشخیص مصلحت درباره CFT بیش از هر زمان دیگر مرز میان دو دیدگاه را روشتر کرده است: یک سو رسانهها و چهرههای تندرو که با تکرار عمدی الگوی «ترس و بیاعتمادی» سعی در نشان دادن شکست هرگونه تعامل بینالمللی دارند؛ و در طرف دیگر، واقعیتهای اقتصادی که ایران را به سوی پذیرش تدریجی، حتی بهصورت مشروط، این تعهدات سوق میدهد.
