اسکیزوفرنی «چند شخصیتی بودن» نیست

از وبدا، بهزاد گرمابی، عضو هیأت علمی و رئیس مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، گفت: فرد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است دچار توهم شنیداری، باورهای نادرست، اختلال در تفکر، کاهش انگیزه، کناره‌گیری اجتماعی و مشکلات شناختی شود که می‌تواند عملکرد تحصیلی، شغلی و روابط اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود با اشاره به یافته‌های علوم اعصاب، گفت: اسکیزوفرنی تنها یک اختلال روان‌شناختی نیست، بلکه با تغییرات عملکردی و ساختاری در شبکه‌های عصبی مغز همراه است. عدم تعادل در سیستم‌های نوروترنسمیتری به‌ویژه دوپامین و گلوتامات نقش مهمی در پاتوفیزیولوژی بیماری دارد؛ به‌گونه‌ای که افزایش فعالیت دوپامین در مسیر مزولیمبیک با علائم مثبت مانند توهم و هذیان و کاهش آن در قشر پیش‌پیشانی با علائم منفی و اختلالات شناختی مرتبط است.

گرمابی ادامه داد: همچنین اختلال در گیرنده‌های NMDA، کاهش هماهنگی شبکه‌های مغزی، التهاب عصبی، استرس اکسیداتیو و اختلالات ریتم سیرکادین و خواب نیز در بروز یا تشدید علائم نقش دارند و نشان می‌دهند که این بیماری حاصل تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی، عصبی و محیطی است.

رئیس مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شاهرود با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام تصریح کرد: شروع بیماری معمولاً تدریجی است و تغییراتی مانند انزوای اجتماعی، بدبینی شدید، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی، بی‌تفاوتی عاطفی، اختلال خواب، گفتار نامنسجم یا شنیدن صداهای غیرواقعی از علائم هشداردهنده محسوب می‌شود و ارزیابی تخصصی توسط روان‌پزشک ضروری است.

وی افزود: اسکیزوفرنی یک اختلال مزمن اما قابل‌کنترل است و تشخیص زودهنگام، درمان دارویی، روان‌درمانی و حمایت خانوادگی می‌تواند به‌طور قابل توجهی کیفیت زندگی بیماران را بهبود دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود تأکید کرد: جامعه بیش از هر زمان به آگاهی و کاهش انگ اجتماعی نیاز دارد، زیرا بسیاری از مبتلایان نه فقط به دلیل بیماری، بلکه به علت قضاوت‌های نادرست و طرد اجتماعی آسیب می‌بینند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: به مناسبت روز جهانی اسکیزوفرنی، لازم است با نگاهی آگاهانه‌تر، انسانی‌تر و مبتنی بر دانش، به سلامت روان و افراد درگیر با این اختلال نگاه شود.