داروی دیابت، مانع پیری کلیه
براساس گزارشی از ایتنا و به نقل از HealthDay، مطالعهای که به تازگی در مجله Kidney International منتشر شده، تأثیر داروهای مهارکننده SGLT2 را بر روی ماهی «کیلیفیش فیروزهای آفریقایی» تحلیل کرده است؛ این گونه کوچک که میانگین عمر آن تنها ۴ تا ۶ ماه است، بهدلیل سرعت بالای پیریاش به عنوان مدل مناسبی برای تحقیق در زمینه پیری اعضا شناخته میشود.
محققان اظهار داشتند که به علت سرعت شتابان پیر شدن این ماهی، تغییراتی که در انسان ممکن است سالها طول بکشد، در این گونه ظرف چند هفته مشخص میشود. آنها در حین زمان پیری این ماهیها، تغییراتی در کلیهها را شناسایی کردند که شباهت زیادی به فرآیند پیری کلیههای انسان دارد؛ از جمله کاهش در تعداد رگهای خونی ریز، آسیب به فیلترهای کلیه، افزایش التهاب و اختلال در متابولیسم سلولی عمیق. این الگوها نشاندهنده تغییرات مشابه در بیماری مزمن کلیوی انسان هستند.
با این حال، ماهیهایی که تحت درمان با مهارکنندههای SGLT2 قرار گرفتند، به طرز قابل توجهی کمتر دچار این گونه آسیبها شدند. کلیههای این ماهیها دارای جریان خون بهتری بودند، واحدهای تصفیهکنندهشان از سلامت بیشتری برخوردار بودند و فرآیند تولید انرژی در سلولها نیز به شکل کارآمدتری ادامه یافت. نکته حائز اهمیت این است که این داروها علاوه بر کاهش التهاب، ارتباطهای بین انواع مختلف سلولهای کلیه را نیز حفظ کردهاند؛ عواملی که به گفته محققان، بهطور مجموعی تصویر «جوانتر» از بافت کلیه را به نمایش میگذارند.
دکتر هرمان هالر، نویسنده اصلی این بررسی و رئیس آزمایشگاه زیستی MDI در ایالت مین، تأکید کرده که این داروها قبلاً به خاطر اثرات مثبت خود بر سلامت قلب و کلیه در بیماران دیابتی و حتی غیر دیابتی شناخته شده بودند، اما نحوه دقیق عملکرد آنها هنوز مشخص نبود. او تصریح میکند که نتایج این مطالعه نشان میدهد که حفاظت از رگهای خونی ریز، بهبود در متابولیسم انرژی و کاهش التهاب، مجموعهای از «اثرات بالادستی» هستند که میتوانند مزایای درمانی این داروها را توضیح دهند.
به گفته پژوهشگران، بهکارگیری این ماهی با سرعت پیری بالا ممکن است روند آزمایش داروهای جدید برای حفاظت از کلیه را بهطور چشمگیری تسریع کند، چرا که نیازی به انتظار سالها برای مشاهده نشانههای پیری در مدلهای حیوانی نخواهد بود. مرحله بعدی تحقیقاتی تیم، بررسی این موضوع خواهد بود که آیا مهارکنندههای SGLT2 میتوانند پس از بروز آسیب، در بازسازی کلیه مؤثر باشند و همچنین زمان مناسب آغاز درمان چه تأثیراتی بر نتایج دارد.
