آینده پردازش فضایی: گوگل و اسپیس‌ایکس مراکز داده را به مدار زمین منتقل می‌کنند

پروژه «سان‌کچر» گوگل: یادگیری ماشین در مدار زمین

«ساندار پیچای»، مدیرعامل گوگل، در یک پادکست تخصصی از برنامه‌ای جاه‌طلبانه به نام «پروژه سان‌کچر» رونمایی کرد. بر اساس این طرح، گوگل تصمیم دارد تا فرآیندهای دقیق یادگیری ماشین را با استفاده از انرژی خورشیدی نامحدود در فضا انجام دهد. پیچای این طرح را ابتدا شبیه به داستان‌های علمی-تخیلی توصیف کرد، اما بر این نکته تأکید کرد که با توجه به رشد تصاعدی نیاز به محاسبات، این مسیر می‌تواند تنها گزینه منطقی برای آینده باشد. گوگل قصد دارد تا سال ۲۰۲۷ نخستین تراشه‌های پردازشی اختصاصی هوش مصنوعی خود (TPU) را در مدار زمین مستقر کند؛ اقدامی که پیچای از آن به عنوان یک «تیراندازی به ماه» استراتژیک یاد می‌کند.

ایلان ماسک و چشم‌انداز استارشیپ برای دیتاسنترهای فضایی

از سوی دیگر، «ایلان ماسک»، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، از قابلیت‌های موشک‌های «استارشیپ» برای انتقال زیرساخت‌های محاسباتی به مدار زمین صحبت کرده است. او ادعا می‌کند که این موشک‌ها قادر خواهند بود سالانه ماهواره‌هایی با توان پردازشی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ گیگاوات را به مدار پرتاب کنند.

این عدد در مقایسه با کل ظرفیت فعلی دیتاسنترهای جهان ــ که بر اساس گزارش «گلدمن ساکس» حدود ۵۹ گیگاوات تخمین زده شده ــ از یک تغییر بنیادی حکایت دارد. ماسک در مورد پیش‌بینی دوبرابر شدن تقاضای جهانی برق تا سال ۲۰۵۰ هشدار داده و به این نکته اشاره کرده که زیرساخت‌های زمینی دیگر نمی‌توانند نیازهای روزافزون صنعت فناوری را تأمین کنند.

حمایت گسترده از چرخش به سمت فضا

این جریان فقط به گوگل و اسپیس‌ایکس محدود نمی‌شود. افراد سرشناس دیگری مثل «جف بزوس» (آمازون)، «سم آلتمن» (OpenAI) و «مارک بنیوف» (Salesforce) نیز ضرورت جستجوی راه‌حل‌های فراتر از زمین را تأکید کرده‌اند.

سم آلتمن در یکی از مصاحبه‌ها به طرح‌هایی مثل «کره دایسون» اشاره کرد و خواستار دستیابی به رویای دسترسی نامحدود به انرژی ستاره‌ای شد.

مارک بنیوف نیز اشاره کرده که فضای خارج از جو، «مقرون‌به‌صرفه‌ترین مکان برای استقرار دیتاسنترها» است و دلیل این امر را دسترسی مداوم به انرژی خورشیدی، حذف نیاز به سیستم‌های پشتیبان باتری و استفاده از سرمای طبیعی فضای عمیق برای خنک‌سازی سرورها معرفی کرده است.

تحلیل پایانی: عصر جدید رقابت، در آستانه فراتر از زمین

به نظر می‌رسد که صنعت فناوری در تدارک ورود به یک دوران نوین قرار دارد؛ دوران جدیدی که در آن رقابت نه تنها حول توسعه الگوریتم‌های پیشرفته، بلکه در زمینه دستیابی به منابع انرژی نامحدود در فضا و ایجاد زیرساخت‌های پردازشی در مدار زمین متمرکز خواهد بود. موفقیت این پروژه‌ها می‌تواند نه تنها چالش‌های انرژی را حل کند بلکه جغرافیای دسترسی به فناوری‌های پیشرفته را برای همیشه دگرگون سازد.