تبیین دستاوردهای نشست وزرای کشور عضو اکو توسط پور جمشیدیان

به نقل از ایسنا، علی‌اکبر پورجمشیدیان قائم مقام وزیر کشور در گفت‌وگوی ویژه‌ای که شامگاه سه‌شنبه ۶ آبان ۱۴۰۴ انجام شد، جزئیات چهارمین نشست وزرای کشور عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) که به میزبانی ایران در دو روز گذشته برپا گردید را مورد بررسی قرار داد. وی با تأکید بر اینکه اکو یکی از نهادهای بومی و منطقه‌ای در جغرافیای غرب آسیا و آسیای مرکزی و بخشی از قفقاز با تاریخی نزدیک به ۶۰ سال است، یادآور شد که محتوای اصلی این سازمان بر پایه فعالیت‌های اقتصادی استوار است.

وی ادامه داد: مسأله‌ای که وزرای کشورهای منطقه را مدنظر قرار می‌دهد، موضوعات امنیتی است و باید توجه داشت که اقتصاد به همراه امنیت دو جنبه از یک حقیقت هستند. با توجه به اینکه جمعیت کشورهای عضو اکو به بیش از ۵۰۰ میلیون نفر می‌رسد، یکی از دلایل عدم پیشرفت مطلوب اکو با وجود قدمت آن به نظر می‌رسد که همین متغیرات امنیتی باشد. به اعتقاد من، ما مشکلات امنیتی مشترکی با این کشورها داریم که شامل مسائلی مانند قاچاق کالا، مواد مخدر، تسلیحات و حتی انسان و مهاجرت‌های غیرقانونی و همچنین تروریسم است که تأثیرات معناداری بر اقتصاد منطقه دارد.

قائم مقام وزیر کشور خاطرنشان کرد: به علل مختلف، برگزاری این نشست برای مدتی حدود ۱۵ سال متوقف شده بود، اما اوضاع کنونی منطقه شامل تحریم‌ها، چالش‌های اقتصادی و تهدیدات نظامی، کشورهای منطقه را وادار نموده تا توجه بیشتری به حوزه امنیت و اقتصاد داشته باشند. بنابراین، وزیر کشور و دولت جمهوری اسلامی تصمیم برگزاری اجلاس وزرای کشور اکو را اتخاذ کردند تا شرایط بهبود یابد و با فراهم نمودن امنیت، مباحث اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و تجاری در این حوزه رونق بیشتری یابد.

پورجمشیدیان با اشاره به مشارکت فعال کشورهای عضو در اجلاس تهران با تأکید بر اینکه اکو در حال احیای جایگاه خود در منطقه است، بیان نمود: در نشست امروز مسائل متعددی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت و تصمیمات مؤثری در راستای مبارزه با تروریسم و تبادل اطلاعات اتخاذ شد. همچنین توافق شد که کشورهای عضو و دیگر کشورهای منطقه باید در حوزه‌های امنیتی بازنگری نمایند و در مبارزه با انواع قاچاق نیز تعاملات اطلاعاتی و عملیاتی به شکل جدی تری انجام شود. در زمینه تأمین امنیت مرزها و جاده‌های مرزی کشورها نیز متعهد شدند اقداماتی را به انجام رسانند.

وی اظهار داشت: در خصوص پیشنهاد تشکیل اکوپل که از طرف رئیس جمهور مطرح شد، این موضوع به بحث‌های پلیسی نیز مربوط می‌شود تا ارتباط بهتری میان کشورهای منطقه برقرار شود. استقبال خوبی از این پیشنهاد صورت گرفت، هرچند نتایج قطعی نیست اما توافق شد که در زمینه‌های کارشناسی هم افزایی بیشتری صورت گیرد. توافقات آموزشی نیز بین مراکز آموزشی و پلیسی باید به گونه‌ای باشد که زبان مشترکی در حوزه‌های مرزی ایجاد شود. موضوع جرایم سایبری نیز از دیگر محورها در اجلاس وزرای کشور عضو اکو بود و نگرانی‌هایی در این خصوص مطرح گردید و بنا شد که موارد بیشتری در این زمینه پیگیری شوند.

قائم مقام وزیر کشور ادامه داد: از جمله اقداماتی که قبلاً در زمینه کشورهای منطقه آغاز کرده‌ایم، شکل‌گیری کارگروه‌ها و کمیته‌های امنیتی مشترک بین کشورها بوده است؛ ما تاکنون کارگروه‌های امنیتی دو جانبه را با کشورهای همسایه و برخی از کشورهای منطقه و حتی کشورهایی که فاصله زیادی با ما دارند ولی ارتباطات فعالی داریم، از جمله چین، تشکیل داده‌ایم و در این کارگروه‌ها همه موضوعات اطلاعاتی و امنیتی به دقت بررسی می‌شود. آنچه در اجلاس وزرای کشور مطرح شد، می‌تواند جنبه اجرایی در این کارگروه‌ها پیدا کند. برای مثال، فردا کارگروه امنیتی مشترکی میان ایران و ترکیه برگزار خواهد شد.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: آنچه تاکنون انجام شده، تعاملات دو طرفه بوده است و مصوبات امروز می‌تواند بستر مناسبی برای تعاملات مشترک چند جانبه فراهم آورد.

قائم مقام وزیر کشور در پاسخ به پرسشی درباره قابلیت اجرایی طرح پیشنهاد پول مشترک اکو گفت: این موضوع یکی از پیشنهادات جمهوری اسلامی است که نیازمند کار کارشناسی عمیق‌تری است، اما می‌تواند عملیاتی گردد؛ این پیشنهاد و مسائلی چون تسهیل عبور و مرور شهروندان از کشورهای عضو اکو از جمله تأکیدات رئیس جمهوری در دیدارهای وزرای کشورهای اکو بود.

پورجمشیدیان تصریح کرد: ما بر این باوریم که بخش عمده‌ای از مشکلات اقتصادی ما می‌تواند با همکاری کشورهای همسایه و استفاده از ظرفیت‌های اکو برطرف گردد، به جای اینکه کالاهای مورد نیاز را از منابع دور تهیه کنیم. این نگرش به شکل جدی در میان دولتمردان و به خصوص رئیس جمهوری و وزیر کشور در حال شکل‌گیری است و بر این باور هستیم که می‌توان از ظرفیت‌های اکو به نحو مؤثری بهره‌برداری کنیم.

وی همچنین درباره اجرای توافق پذیرش گواهینامه‌های رانندگی در کشورهای عضو اکو اظهار داشت: این موضوع در توافق‌نامه‌های ما قرار دارد اما برخی بر این باورند که پذیرش گواهینامه‌های رانندگی صادره از کشورهای مختلف باید به صورت دو جانبه انجام شود؛ نظیر فرآیندی که ما با کشور عراق دنبال کرده‌ایم. در حال حاضر این موضوع در قالب توافقات دوجانبه امکان‌پذیر است و ما در تلاشیم تا تمامی کشورهای عضو اکو این مسئله را پذیرا باشند؛ برخی کشورها به دلیل قوانین داخلی خود، با این موضوع مشکل دارند و لذا نیاز به بررسی‌های بیشتری در این زمینه احساس می‌شود.

قائم مقام وزیر کشور همچنین درباره مهم‌ترین چالش‌های اجرایی توافقات میان کشورهای عضو اکو عنوان کرد: فرهنگ و قوانین برخی کشورها می‌تواند موانعی برای ایران در این زمینه باشد و ما امیدواریم که با برگزاری منظم اجلاس‌های مربوطه، مصوبات فراموش نشود.

پورجمشیدیان اشاره کرد به حضور هیئت‌هایی از کشورهای عراق و عمان به عنوان میهمان در چهارمین اجلاس وزرای کشور عضو اکو افزود: من معتقدم که با وجود تمامی تبلیغات منفی دشمنان، جمهوری اسلامی همچنان به عنوان محور امنیت، تعامل و تجارت در منطقه شناخته می‌شود و نقش محوری ایران در جغرافیا و همچنین ثبات و استقلال کشور غیر قابل انکار است، مسائلی که کشورهای منطقه را به برقراری تعاملات با جمهوری اسلامی به خصوص در زمینه تأمین امنیت علاقمند می‌کند. امروز تمامی کشورهای منطقه و اعضای اکو بر این نکته تأکید دارند که نمی‌توانند به تنهایی امنیت خود را تأمین کنند؛ از این رو، موضوع امنیت به قدری اهمیت دارد که حتی برخی کشورهای غیر عضو مانند عمان و عراق در نشست امروز حاضر شدند.

وی تأکید کرد: امنیت برای تمامی کشورها حائز اهمیت است، و اگر این مسئلهبا محوریت اقتصاد و توسعه همراه شود، قطعاً تأثیرگذار خواهد بود و همه کشورها با علاقه‌مندی در اجلاس تهران شرکت کردند و همکاری‌های جدی داشتند.

قائم مقام وزیر کشور به ارائه راهکارهایی برای تبدیل اکو به الگویی موفق پرداخت و با بیان اینکه باید تأمین امنیت به صورت کامل و مطمئن در مرزها و جاده‌ها و همچنین در حوزه‌های نظیر قاچاق انجام شود، بر لزوم برقراری تعامل میان استان‌ها به ویژه استان‌های مرزی عضو اکو تأکید کرد. همچنین در اجلاس امروز چارچوب‌های لازم برای ایجاد این تعاملات تصویب شد. همچنین استان‌های مرکزی می‌توانند در حوزه‌های مختلفی مانند سلامت، بهداشت و درمان و گردشگری با استان‌های دیگر کشورها تعامل نزدیکی برقرار کنند. اگر ما بتوانیم امنیت را به خوبی گسترش دهیم، مطمئن هستیم که در سایر حوزه‌ها نیز اقداماتی مثبت تحقق خواهد یافت.

پورجمشیدیان در پاسخ به این پرسش که آیا استانداران همراه با اختیارات کافی برای برقراری چنین تعاملات هستند؟ خاطرنشان کرد: در دولت چهاردهم، اختیارات استانداران افزایش یافت و در دوره جنگ تحمیلی ۱۲ روزه نیز استانداران با جدیت از این اختیارات بهره‌برداری کردند و این یکی از دلایل موفقیت ما در ارائه خدمات در جنگ بود.

وی در پاسخ به اینکه آیا موانع قانونی موجود برطرف شده‌اند؟ اظهار داشت: دولت به شکل جدی در پی تفویض اختیارات به استانداران به ویژه استانداران مرزی است. تاکنون، استانداران مرزی جلسات و همایش‌های مشترکی با استانداران مرزی کشورهای همسایه برگزار کرده‌اند که نشان از اختیارات آنان دارد. عده‌ای از استانداران ما در همایش استانداران که با حضور رئیس‌جمهور برگزار شد، اعلام کردند که می‌توانند نیازهای استان‌های خود را از استان‌های همسایه تأمین نمایند؛ ما نیز امیدواریم که در مرکز به این حقایق کمک کنیم تا این طرح‌ها اجرایی شوند.

قائم مقام وزیر کشور همچنین خاطرنشان کرد: ما شاید به هنگام برگزاری اجلاس وزرای خارجه به دنبال ارسال پیام سیاسی نبودیم، اما به یاد داشته باشید که این اجلاس با سطح و توان بالایی برگزار شده و قطعاً پیام‌های مثبتی را در زمینه‌های مختلف به همراه خواهد داشت.

پورجمشیدیان درباره تأثیر برگزاری اجلاس وزرای کشور عضو اکو به میزبانی تهران پس از ۱۲ روز جنگ و موضوع مکانیزم ماشه و اقدامات تروئیکای اروپایی بر تصویر دنیا از ایران اعلام کرد: این امر نشان دهنده کاهش تأثیر تصمیمات اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها است. ما بر این باوریم که با اتکا به ظرفیت‌های منطقه‌ای خود می‌توانیم بخش بزرگی از آثار تصمیمات آن‌ها را به حداقل رسانیم.

وی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا در خصوص مداخلات امنیتی فراملی در اجلاس وزرای کشور عضو اکو تصمیماتی اتخاذ شد؟ تصریح کرد: برداشت من این است که مؤلفه‌های خارجی که تأثیرگذارند عمدتاً شامل عملیات روانی، حملات سایبری و هوش مصنوعی است که اکثر کشورها در این زمینه چالش‌هایی دارند. اگر بتوانیم هماهنگی‌های نزدیکی با کشورهای عضو اکو در بخش‌های علمی و فناوری برقرار نماییم، قطعاً تأثیر بسزایی بر امنیت منطقه خواهد گذاشت.

قائم مقام وزیر کشور درباره اقدامات وزارت کشور برای تقویت بازارچه‌های مرزی بیان نمود: ما به صورت جدی در حال پیگیری موضوع تقویت بازارچه‌های مرزی با همکاری دستگاه‌های مسئول نظیر وزارت راه و شهرسازی، فراجا، مرزبانی و گمرک هستیم تا بازارچه‌های موجود را تقویت کرده و مشکلات زیرساختی آن‌ها را برطرف نماییم. همچنین پیشنهاداتی مطرح شده است تا برخی بازارچه‌های جدید در حوزه‌های دریایی و غرب و شرق کشور گشایش یابند؛ ما در این زمینه به کوشش هستیم تا جهتی که مد نظر رئیس جمهوری است، تقویت شود.

پورجمشیدیان در پاسخ به این پرسش که چقدر میان کشورهای عضو اکو درباره تعریف مبارزه با تروریسم تفاهم وجود دارد؟ اظهار داشت: این موضوع باید در کارگروه‌های ویژه مورد بررسی قرار گیرد، اما به طور کل، ما به این نتیجه نزدیک می‌شویم که تفاهمات خوبی در این زمینه حاصل شده است.

وی ابراز کرد: با توجه به اینکه کشورهای منطقه عضو اکو به شدت در برابر بلایای طبیعی آسیب‌پذیر هستند، یکی از موضوعات مورد توافق میان وزرای کشور به تعامل در زمینه بلایای طبیعی اختصاص یافته تا هماهنگی و همکاری نزدیکی میان اعضای آن برقرار گردد. همچنین تبادل اطلاعات قضایی و موضوع استرداد مجرمین نیز در دستور کار اکو قرار دارد.

قائم مقام وزیر کشور در پایان به چالش‌های اساسی میان اعضای اکو اشاره کرد و اظهار داشت: بر این اعتقاد هستم که اراده کشورهای عضو باید بر این باشد که مشکلات خود را خودشان حل کنند و به دیگران اتکا نداشته باشند؛ با حوادث اخیر، کشورهای منطقه متوجه شده‌اند که وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای ممکن است مشکلاتشان را حل نکند و تهدیدات جدی وجود دارد که باید با اتکا به توانایی‌های خود برطرف شود. لذا به نظر می‌آید که استقبال کشورهای منطقه از سازمان همکاری‌های اکو به این دلیل است که به توانمندی‌های خود اعتماد دارند.

پورجمشیدیان به این نکته تأکید کرد: ابتکاری که وزیر کشور در میزبانی از وزرای کشور عضو اکو انجام داد، با توجه به شرایط حساس کشور، تأثیرات مثبتی در آرامش و ثبات کشور و منطقه خواهد داشت و ارزشمند است.