قالیباف: باید به فکر راهحلی برای توزیع جمعیت باشیم
محمدباقر قالیباف با اشاره به اینکه توزیع جمعیت در کشور، بهعنوان محور قدرت، دانش، منزلت و ثروت، در وضعیت مناسبی قرار ندارد، بر ضرورت یافتن راهکار برای این موضوع تأکید کرد.
باشگاه خبرنگاران جوان – محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در جلسهای که با استانداران و نمایندگان مجمع استانهای شرقی برگزار شد، اظهار داشت: وقتی از تولید و توسعه سخن میرانیم، به ارتباط متقابل انسان و محیط اشاره داریم.
او ادامه داد: متأسفانه امروز با واقعیتی ناخوشایند مواجه هستیم؛ بهطوریکه حدود ۲۱ میلیون نفر در ۵۱ درصد از کشور سکونت دارند، در حالی که تعدادی مشابه از جمعیت نیز در ۱.۱ درصد دیگر سرزمین ما زندگی میکنند. این نشان میدهد که توزیع جمعیت بهعنوان محور قدرت، دانش، منزلت و ثروت در ایران منطبق بر شرایط عادی نیست.
رئیس مجلس توضیح داد: هدف ما از این جلسه، حل مشکلات استانی بهصورت ملی نیست. توزیع جمعیت یک استراتژی حیاتی و ملی است که میبایست در جلسات سران به بحث گذاشته شود و برای آن فکر کنیم.
قالیباف همچنین بیان کرد: ما بر این باوریم که باید به افزایش صادرات پرداخته شود. سال گذشته، کشور سند آمایش سرزمینی را تهیه کرده و اکنون در سال جاری این سند اجرایی شده است. حرکات ما باید بر اساس این سند راهبردی شکل گیرد و دولت و مجلس باید آن را عملیاتی کنند.
او متذکر شد: ضروری است که مرکز پژوهشهای مجلس در همکاری با اتاق بازرگانی، بخش خصوصی، نمایندگان مجلس و اندیشکدههای مربوطه، مسائل اولویتدار در جغرافیای این ۸ استان را شناسایی کند. موضوعاتی چون آب، محیط زیست، مهاجرت، حاشیهنشینی و حتی ترانزیت و حمل و نقل که شامل کریدورهای شمال به جنوب و شرق به غرب است که این ۸ استان را تحتالشعاع قرار میدهد، از جمله موارد حیاتی است.
قالیباف افزود: در برخی مواقع مشکل ما کمبود بودجه نیست، بلکه ناترازی مدیریتی در کشور است. بهعنوان مثال، پروژه اینچهبرون که چند سال پیش فاینانس شده هنوز به خاطر اختلاف نظر میان دو مدیر کل در یک وزارتخانه معطل مانده است. این وضعیت باید تغییر کند و ما باید از ظرفیتها به درستی بهرهبرداری کنیم.
او با اشاره به اینکه دبیرخانه مجمع نمایندگان شرق کشور باید فعال شود، بیان کرد: اندیشکدههای استانی باید با این دبیرخانه همکاری کرده و اولویتهای ملی را مورد توجه قرار دهند. در برنامه هفتم توسعه، برای چالشهای ملی ردیف مشخصی در نظر گرفته شده است. ما در تاریخ ۱۹ آبان میخواهیم عملکرد سال اول این برنامه را با حضور وزیران ارزیابی کنیم و پیشنویس دولت برای سال دوم و اولویتهای بودجهای سال آینده را مرور کنیم. این مبنا باید در جلسات مشخص شود تا اولویتها تعریف و موضوعات پیگیری شود.
رئیس مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: جلسات و گزارشهای بعدی باید بهوسیله دبیرخانه مجمع نمایندگان شرق کشور ساماندهی شود تا میزان پیشرفتها تحت نظارت قرار گیرد. ما باید در جهت بهرهگیری از فرصتها اقدام کنیم تا زمینه مهاجرت معکوس فراهم شود و همچنین ناترازی مدیریتی در این ۸ استان را با یاری یکدیگر کاهش دهیم.
او با بیان اینکه از میان این ۸ استان، چهار استان ۲۵ درصد از معادن کشور را در اختیار دارند، پیشنهاد کرد که این معادن به همراه انرژیهای تجدیدپذیر و نیروگاههای بادی و خورشیدی میتوانند به توسعه نوار شرقی ایران کمک کنند. این موارد فرصتهایی هستند که باید از آنها به خوبی بهرهبرداری کنیم.
قالیباف تأکید کرد: منطقه شرقی کشور بهویژه در حوزه کویر، گردشگری و زیارت با نقطه اوج آن مشهد، باید به یک قطب برای جذب گردشگر تبدیل شود. همچنین در خصوص انتقال آب، ما میتوانیم با تغییر در اقلیم کویر و با تحقیقات پیشین نسبت به دهه ۴۰ این امر را محقق سازیم. ما در مجلس و دولت باید به همراه مدیران محلی و ملی زیرساختهای لازم را فراهم کرده و امکان هماهنگی را جهت پیشبرد اقدامات داشته باشیم که توانمندی لازم برای تحقق این اهداف را داریم.
او در ادامه ضمن تأکید بر اینکه مشکل اصلی کشور تمرکزگرایی است، خاطرنشان کرد: راهکار رهایی از این معضل، تمهیدات تمرکززدایی است. در ارتباط با بخشنامهای که افزایش اختیارات استانداران را در پی داشت و بر اساس اصل ۱۲۸ قانون اساسی تدوین شده بود، من بسیار تلاش کردم تا این مصوبه در هیئت تطبیق لغو نشود. اگرچه به این موضوع اعتقاد دارم، اما این تصمیم بر اساس قانون اساسی مشکل دارد و حتی پیشنهادی برای اصلاح آن تهیه کردم که در نهایت به نتیجه نرسید و در چرخه اداری ماند.
قالیباف اظهار داشت: برخی از همکاران در وزارتخانهها با واگذاری اختیارات به استانداران مخالفاند، ولی من و رئیسجمهور بر این عقیدهایم و اقدام خواهیم کرد. واگذاری اختیارات به استانها باید با مسئولیتهایی توأم باشد. اختیار تنها در صورتی باید داده شود که مسئولیت متناسبی نیز به همراه داشته باشد و تمامی امور که جنبه تصدیگری دارند، باید از دولت فاصله بگیرند. این نکته نیز جزو مصوبات مجلس در برنامه هفتم است.
رئیس مجلس شورای اسلامی افزود: به همین علت، دولت باید از تولید هرگونه خدمت خودداری کند و در صورت صرف هزینه برای این کار، این عمل را دخالت در بیتالمال تلقی میکنیم.
قالیباف تأکید کرد: دولت باید به خرید خدمات اقدام کند و زمانی که خدمات توسط دولت تولید شود، قیمتها ۲ تا ۲.۵ برابر بیشتر از بخش خصوصی خواهد بود. لذا صرفهجویی ایجاب میکند که دولت به تولید خدمات نپردازد و روش صحیحی را اتخاذ کند. این شیوه در برنامه هفتم به وضوح تعریف شده و چندین بند در این خصوص آمده است.
رئیس مجلس در پایان یادآوری کرد: ما بر موضوعات و اختیارات استانی تأکید داریم و باید به بخش خصوصی اولویت دهیم و نباید مشکلات را از یک حوزه به حوزهای دیگر منتقل کنیم. اساساً تمرکزگرایی روشی نادرست است و لازم است که در سازماندهی سیاسی کشور توزیعی درست اعمال شود تا بتوانیم مدیریت مؤثری داشته باشیم و وضعیت نامناسبی مثل اینکه ۲۱ میلیون نفر جمعیت در ۵۱ درصد سرزمین و ۲۱ میلیون نفر دیگر در ۱.۱ درصد زندگی کنند، به وجود نیاید. این وضعیت نتیجه تفکر تمرکزگرایانه است و در این جلسه نیز در پی دنبال کردن یک راهبرد ملی بوده و مسائل استانی، محلی و حوزه یه مطرح نکردیم، چرا که دیدگاه محلی در بسیاری از موارد سبب ایجاد چالشهایی شده است.
