اهمیت تمرینات هدفمند در نگهداری از سلامت استخوانها و جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان
دکتر غلامرضا حاج ولیئی، که از اعضای هیئت علمی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی همدان و همچنین رئیس انجمن فیزیوتراپی این استان است، به شیوع زیاد پوکی استخوان در میان جمعیت سالخورده کشور اشاره کرد و گفت: این عارضه به عنوان یکی از معضلات اصلی در زمینه سلامت عمومی شناخته میشود که اثرات آن نه تنها بر روی سلامت فرد تأثیرگذار است بلکه تبعاتی بر نظام درمانی و خانواده نیز دارد. او تصریح کرد که با افزایش امید به زندگی و روند رو به رشد سالمندی، لزوم توجه به روشهای پیشگیرانه و توانبخشی بر اساس علم، بیش از پیش احساس میشود.
دکتر حاج ولیئی با تشریح نقش توانبخشی در پیشگیری و مدیریت پوکی استخوان افزود: تمرینات فیزیکی منظم، به ویژه تمرینات مقاومتی، وزنی و تعادلی، به طرز معناداری در تحریک تشکیل استخوان، افزایش قدرت عضلات و کاهش خطر شکستگیها مؤثرند.
او همچنین گفت که فعالیتهایی نظیر پیادهروی، تمرین با وزنههای سبک و انجام حرکات اصلاحی تعادلی، میتوانند به تقویت استخوانها، ارتقاء هماهنگی عصبی-عضلانی و جلوگیری از زمینخوردن سالمندان کمک کنند.
رئیس انجمن فیزیوتراپی همدان با ارجاع به دستاوردهای علمی جهانی، تأکید کرد: پژوهشهای متعدد نشان دادهاند که تمرینات منظم و با برنامه میتوانند روند کاهش تراکم استخوان را در نواحی حساس مانند ستون فقرات و لگن به طور قابل توجهی کند نمایند.
او افزود که فیزیوتراپی با ترکیب آموزش، تمرینات هدفمند و نظارت تخصصی، به بیماران کمک میکند تا سلامتی خود را حفظ کرده و از بروز شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان جلوگیری کنند.
دکتر حاج ولیئی تصریح کرد که برنامههای توانبخشی جامع تنها به فعالیتهای بدنی محدود نیستند بلکه شامل تغییر رفتارهای پرخطر و بهبود عادات غذایی نیز میباشند. مصرف کافی کلسیم و ویتامین D، اجتناب از استعمال دخانیات و الکل، و حفظ وزن سالم از جمله تدابیر تکمیلی در کنار تمرینات فیزیوتراپی برای پیشگیری از پوکی استخوان به شمار میروند.
او اضافه کرد که در فیزیوتراپی، ارزیابی دقیق وضعیت حرکتی، قدرت عضلانی و تعادل بیماران به ما این فرصت را میدهد که برنامهای شخصی سازی شده برای هر فرد طراحی کنیم. تمرینات تعادلی و انعطافپذیری، به همراه آموزش روشهای درست انجام فعالیتهای روزانه، میتواند به ویژه برای سالمندان بسیار مؤثر باشد و از وقوع زمینخوردگیها جلوگیری کند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: توانبخشی چندوجهی که آموزش بیماران و خانوادهها درباره فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی مناسب و رعایت نکات ایمنی در منزل را شامل میشود، نقش کلیدی در ارتقاء آگاهی و مشارکت فعال افراد در مراقبت از سلامت خود ایفا میکند. او افزود که برگزاری جلسات گروهی توانبخشی نه تنها پیامدهای جسمانی دارد بلکه به افزایش روحیه، کاهش افسردگی و تقویت روابط اجتماعی در میان سالمندان نیز کمک میکند.
دکتر حاج ولیئی خاطرنشان کرد که فیزیوتراپی به هیچ عنوان محدود به درمان بیماریها نمیشود، بلکه به عنوان ابزاری مؤثر برای پیشگیری از ناتوانیهای حرکتی و کاهش عملکرد در سنین سالمندی به شمار میآید. او بیان کرد که با پیروی مستمر از تمرینات هدفمند و رعایت اصول سبک زندگی سالم، میتوان از وقوع پوکی استخوان جلوگیری کرد یا روند پیشرفت آن را به طور قابل توجهی کاهش داد.
در نهایت، او تأکید کرد که توجه به توانبخشی به عنوان یک رویکرد علمی و پیشگیرانه باید در اولویت برنامههای سلامت سالمندان قرار گیرد. به اعتقاد وی، ادغام خدمات فیزیوتراپی در برنامههای بهداشتی و آموزشی کشور میتواند بار ناشی از پوکی استخوان را کاهش داده و کیفیت زندگی میلیونها نفر را ارتقاء بخشد.
