روزهای بیآبی در دل خلیج فارس تا پایتخت/ آیا ایران در بحران آب فرو میرود؟
براساس تازهترین دادهها از موجودی مخازن سدهای کشور، میزان ورودی آب به این سدها از آغاز سال آبی تا تاریخ ۲۹ شهریور ماه به ۲۴.۶۳ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با رقم ۴۲.۳۱ میلیارد مترمکعب سال گذشته، کاهش شدید ۴۲ درصدی را نشان میدهد. در این دوره، ۳.۱۷ میلیارد مترمکعب آب نیز از سدها خارج شده که این عدد نسبت به سال گذشته با کاهش ۲۳ درصدی همراه بوده است.
حجم کل آب موجود در سدهای کشور با کاهشی ۲۵ درصدی نسبت به سال پیش، به ۱۸.۸۳ میلیارد مترمکعب رسید و در حال حاضر سدها ۳۶ درصد پر هستند.
همچنین، مجموع بارشهای جوی در کشور به ۱۵۰ میلیمتر معادل است که نسبت به میانگین درازمدت (۲۴۷.۴ میلیمتر) با کاهشی ۳۹ درصدی و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته (۲۵۱.۵ میلیمتر) با کاهشی ۴۰ درصدی روبروست.
این گزارش تاکید دارد که استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان از ابتدای سال آبی تا ۲۸ شهریور کمبارشترین استانها بودهاند.
طبق آخرین آمارها از وضعیت سدهای تهران و البرز، سد امیرکبیر تا تاریخ ۲۹ شهریور ماه ۳۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره کرده که نمایانگر ۱۷ درصد پرشدگی آن است و این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهشی ۷۳ درصدی را نشان میدهد. سد لار نیز با ۲۴ میلیون مترمکعب تنها ۳ درصد پرشدگی دارد و ۴۳ درصد کمتر از سال گذشته آب ذخیره کرده است. همچنین، موجودی سد طالقان ۱۷۵ میلیون مترمکعب است که ۳۴ درصد نسبت به پارسال کاهش یافته و ۴۲ درصد پر است. سدهای لتیان و ماملو نیز تنها ۴۱ میلیون مترمکعب با ۱۳ درصد پرشدگی دارند که نسبت به سال قبل ۴۸ درصد افت را تجربه کردهاند.
در مجموع، ۱۳ سد حوضه آبریز دریاچه ارومیه با ۲۴ درصد پرشدگی به ترتیب ۳۸ درصد کمتر از سال گذشته آب دارند.
زایندهرود اصفهان اکنون ۱۹۶ میلیون مترمکعب آب ذخیره کرده و نسبت به سال گذشته با کاهشی ۳۴ درصدی مواجه است.
سد شهید رجایی در مازندران نیز ۱۹ درصد کاهش نسبت به سال قبل داشته است.
سدهای دوستی و طرق در خراسان رضوی به ترتیب ۴ و ۵ درصد پرشدگی دارند و در مقایسه با سال گذشته به ترتیب ۷۳ درصد و ۵۷ درصد آب کمتری ذخیره کردهاند.
زنجیره سدهای کارون، دز، کرخه، جره و مارون در خوزستان همگی کاهش در ذخیره آب دارند و به ترتیب ۱۳ درصد، ۱۴ درصد، ۵۶ درصد، ۲۷ درصد و ۶۶ درصد نسبت به سال قبل افت کردهاند.
در حوضه قمرود نیز سدهای گلپایگان، کوچری و پانزده خرداد به ترتیب 13 درصد و 37 درصد کاهش را نشان میدهند.
از سوی دیگر، در اردبیل سد یامچی با ۹ درصد افزایش نسبت به سال گذشته، در مقابل سد سبلان ۱۵ درصد کاهش را ثبت کرده است.
سدهای سبلان، ارس، خداآفرین و ستارخان در آذربایجان شرقی نیز به ترتیب به میزان ۱۴ درصد، ۱۱ درصد و ۲۴ درصد کاهش ذخیره آب داشتهاند.
در آذربایجان غربی سدهای بارون، سردشت، آغچای و بوکان به ترتیب با کاهشهای ۳۸ درصد، ۱ درصد، ۳۸ درصد و ۶۴ درصد مواجه هستند.
در استان هرمزگان، سد استقلال تنها ۳ درصد آب دارد و نسبت به سال قبل ۷۶ درصد کاهش ذخیره نشان میدهد. همچنین، سدهای شمیل و نمین خالی هستند و سد سرنی نسبت به سال گذشته ۳۳ درصد کاهش را نشان میدهد.
در بوشهر، سدهای جگین و رئیسعلی دلواری به ترتیبی کاهش ۴۷ و ۵۱ درصدی نسبت به سال گذشته دارند.
در استان گیلان، سد سفیدرود با ۳ درصد پرشدگی ۸۳ درصد نسبت به سال قبل آب کمتری ذخیره کرده و شهر بیجار نیز ۲۳ درصد افت را تجربه کرده است.
سدهای کوثر و چمشیر در کهگیلویه و بویراحمد به ترتیب ۲۶ و ۳۰ درصد کاهش را نشان میدهند.
سدهای تهم، کینهورس و تالوار در زنجان نیز به ترتیب ۵۴ درصد، ۱۶ درصد و ۲۶ درصد افت آب را دارند.
در کرمان، سدهای تنگوئیه سیرجان، جیرفت و نساء به ترتیب کاهش ۱۲، ۲۰ و ۵۸ درصدی نسبت به سال گذشته را نشان میدهند.
سد رودبار در لرستان ۱۳ درصد افزایش ذخیره آب داشته است.
سد شیرین دره در خراسان شمالی ۳۴ درصد کاهش را نشان میدهد.
در همدان، سدهای اکباتان و آبشینه با ۲۵ درصد کاهش ذخیره آب مواجهاند.
سدهای قشلاق و آزاد در کردستان به ترتیب ۱۱ و ۵ درصد کاهش دارند.
در استان گلستان، سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان کاملاً خالی هستند و نسبت به سال گذشته کاهش ۹۹ درصدی را تجربه کردهاند.
سدهای ملاصدرا، درودزن، سلمان فارسی و رودبال داراب نیز به ترتیب کاهشهای ۲۰ درصد، ۲۷ درصد و ۷۳ درصد را نشان میدهند.
سدهای داریان و سلمیانشاه در کرمانشاه به ترتیب با ۵ و ۴ درصد افزایش نسبت به سال گذشته روبرو هستند و سد گاوشان با ۱۵ درصد کاهش آب ذخیره شده است.
در سیستان و بلوچستان، سدهای چاهنیمهها، پیشین، زیردان، کهیر، خیرآباد و ماکشید علیا به ترتیب با افتهایی معادل ۲۲ درصد، ۶۶ درصد، ۲۹ درصد، ۲۵ درصد، ۲۶ درصد و ۳۰ درصد مواجهاند.
دوبرج و ایلام در استان ایلام به ترتیب با ۴۸ درصد و ۱۷ درصد کاهش ذخیره آب روبرو هستند و سد سیمره بدون تغییر نسبت به سال قبل ۵۳ درصد پر است.
سد دامغان در سمنان ۱۶ درصد کاهش ذخیره دارد.
سد نهرین در خراسان جنوبی نیز با افت ۵۳ درصدی روبرو است.
در استان مرکزی، سدهای ساوه و کمالصالح به ترتیب ۱۱ و ۴۴ درصد کمتر آب ذخیره کردهاند.
وضعیت کنونی بیآبی در کشور به طور فزایندهای به یک بحران جدی تبدیل شده و نه تنها زندگی روزمره مردم، بلکه به اقتصاد، کشاورزی و امنیت غذایی کشور نیز آسیبهای جدی وارد کرده است. بارندگی و خشکسالیهای متوالی در پنج سال اخیر یکی از عوامل مؤثر در بروز این وضعیت به شمار میرود، اما عدم مدیریت بهینه منابع آب و بهرهبرداری بیش از حد از منابع زیرزمینی و عدم برنامهریزی شایسته برای مدیریت این منابع، بحران را تشدید کرده است. افزون بر آن، رشد جمعیت و توسعه صنعتی نیز بر مصرف آب افزوده و بخش کشاورزی به عنوان بزرگترین مصرفکننده، اکنون با چالشهای قابل توجهی مواجه شده است، که یکی از نتایج آن، مهاجرت کشاورزان به شهرها و پدیده حاشیهنشینی میباشد. به همین ترتیب، کارشناسان هشدار میدهند اوضاع آب به شدت بحرانی شده و نیاز به همکاری مردم برای عبور از این شرایط بیشتر احساس میشود. سخنگوی صنعت آب ایران نیز به طور جدی از خطر غرق شدن در بحران بیآبی یاد کرده و بر ضرورت کمک و همراهی مردم برای نجات کشور تأکید کرده است.
