عوامل مؤثر در بدتری بیماری پیسی و شیوههای درمان آن
بر اساس گزارشهای خبرآنلاین، دکتر نادر پازیار، متخصص پوست و مو و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، در خصوص بیماری ویتیلیگو (Vitiligo) یا پیسی توضیحات مفصلی ارائه داد. این بیماری به صورت لکههای سفید کروی یا بیضی شکل در مناطق مختلفی از پوست، مو و غشاهای مخاطی بروز میکند و ناشی از تخریب ملانوسیتها در نواحی مختلف بدن مانند لبها، دهان، سر، مژهها و ابروها است که در اثر آن ناحیه مشخصی روشن و در نهایت سفید میشود. به طور کلی، این عارضه حدود یک درصد از جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد و به دلیل ایجاد استرس شدید برای فرد مبتلا و خانوادهاش، اهمیت خاصی دارد.
ایسنا گزارش کرد: این متخصص پوست و مو با اشاره به مکانیسمهای بیماری و عوامل مؤثر بر آن، تصریح کرد که هرچند نمیتوان به طور قاطع علل اصلی ویتیلیگو را مشخص کرد، اما یکی از مهمترین مکانیسمهای شناخته شده، خودایمنی بودن آن است. در این فرآیند، آنتیبادیهای بدن به سلولهای رنگدانهای حمله کرده و منجر به نابودی آنها میشوند.
وی همچنین به سایر مکانیسمهای ممکن اشاره کرده و افزود: یکی از فرضیهها بیان میکند که مواد شیمیایی تحت عنوان “مدیاتور” از انتهای عصبی آزاد میشوند که اثر منفی بر روی سلولها داشته و موجب از بین رفتن آنها میگردند. همچنین، تولید مواد سمی در بدن و ارتباطات ژنتیکی نیز در برخی موارد به اثبات رسیده است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز در مورد تأثیر سابقه خانوادگی بر این بیماری اظهار داشت: تا حدود ۲۰ درصد از موارد ابتلا به پیسی به سابقه خانوادگی مرتبط بودهاند؛ به عبارت دیگر، از هر پنج بیمار تنها یک نفر دارای تاریخچه خانوادگی این بیماری است. این امر نشاندهنده این واقعیت است که ۸۰ درصد موارد بدون زمینه ژنتیکی و به صورت غیر ارثی رخ میدهد.
پازیار با تأکید بر غیرقابل انتقال بودن ویتیلیگو، بیان کرد: این بیماری قابلیت سرایت ندارد و زندگی یا نزدیکی با بیماران مشکلساز نخواهد بود. تصور اینکه این بیماری مسری است ممکن است به خاطر شباهت ظاهری با برخی عفونتها مانند جذام باشد، که در گذشته شیوع زیادی داشت و یکی از نشانههای آن سفید شدن پوست بود. در جذام، حس لامسه و درد در نواحی آسیبدیده از بین میرود، در حالی که این شرایط در ویتیلیگو وجود ندارد. امروزه جذام بسیار نادر شده و اشتباه گرفتن این دو بیماری از سوی پزشکان به وضوح غیر ممکن است.
این متخصص پوست و مو درشرح چگونگی تشخیص ویتیلیگو و تفکیک آن از سایر اختلالات توضیح داد: شناسایی این بیماری نسبت به سایر اختلالات که با سفید شدن پوست همراه هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. برای مثال، اگزما در کودکان به طور معمول با ایجاد لکههای سفید بر روی صورت و تنه ظاهر میشود که ممکن است والدین را نگران کند، اما این لکهها با ویتیلیگو تفاوت دارند و با معاینه تخصصی پزشک به سادگی قابل تفکیک هستند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز به باورهای نادرست مرتبط با تغذیه و بیماری ویتیلیگو اشاره کرد: با اینکه برخی عادتها نظیر مصرف همزمان ماهی و ماست را در تشدید یا ایجاد ویتیلیگو مؤثر میدانند، اما تحقیقات پزشکی این ادعا را تأیید نکرده است. به طور کلی، تغذیه تأثیر مستقیمی بر این بیماری ندارد، اما مصرف مواد غذایی با محتوای آنتیاکسیدان و ویتامینهای A، C و E میتواند به طرز غیرمستقیم در درمان کمک نماید.
پازیار در خصوص شیوههای درمان این بیماری بیان کرد: ویتیلیگو درمان قطعی ندارد، اما درمانهای کنترلی برای آن وجود دارد. موفقیت در فرآیند درمان به چندین عامل وابسته است و هر چه زودتر درمان آغاز شود، نتایج بهتری به دست میآید. همچنین، محل بروز ضایعه نیز در نتایج درمان تأثیر خواهد داشت؛ مناطقی بدون مو مانند انگشتان و لبها و نواحی دارای موهای سفید، پاسخ ضعیفی به درمان نشان میدهند. در مقابل، صورت معمولاً ناحیه مناسبی برای پاسخ به درمان میباشد.
این متخصص پوست و مو در خصوص شیوههای درمانی گفت: روشهای مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد که آنها بستگی به سن بیمار و محل درگیری دارد. درمانهای موضعی نظیر کرمها و پمادهای حاوی کورتون و مشتقات ویتامین D از معمولترین روشها هستند.
وی افزود: این داروها باید به طور منظم و حداقل به مدت ۲ تا ۳ ماه استفاده شوند. استفاده خودسرانه این داروها به هیچ وجه توصیه نمیشود، زیرا ممکن است باعث نازک شدن پوست یا بروز عوارض جانبی دیگر گردد.
پازیار همچنین اشاره کرد: به علاوه بر داروهای موضعی، داروهای خوراکی و تزریقی به ویژه ویتامین D و مکملهای آنتیاکسیدان مانند جینکو بیلوبا نیز تجویز میگردد. در بیمارانی که درگیری وسیع وجود دارد، نوردرمانی (فتوتراپی) و لیزردرمانی بسیار مؤثر هستند. در مواردی که بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد پوست تحت تأثیر بیماری قرار بگیرد، ممکن است به جای برگشت رنگ طبیعی، از کرمهای سفیدکننده استفاده شود تا پوست کاملاً سفید شود.
این متخصص پوست و مو در توصیه به بیماران خاطرنشان کرد: در مراحل اولیه بروز بیماری حتماً به پزشک مراجعه شود؛ پزشک با استفاده از دستگاه لامپ وود میتواند میزان واقعی درگیری پوست را تشخیص دهد. همچنین باید از وقوع شرایط استرسزا پرهیز کرد، چرا که استرس میتواند بیماری را تشدید کند. در نهایت، باید متوجه باشیم با وجود پیشرفتهای نوین دارویی مانند داروهای بیولوژیک و همچنین شیوههای جراحی و پیوند پوست، امید برای درمان و مدیریت این بیماری بسیار بالاست.
۴۷۲۳۶
