وزارت نیرو شروطی برای احداث مسکن تعیین کرد
وزارت نیرو شرطی را برای ساخت و سازهای مسکن در تهران اعمال کرده است که شامل اثبات قابلیت تأمین آب میشود؛ به موجب این ضابطه باید قبل از صدور مجوز ساخت، امکان فراهمسازی آب مورد بررسی قرار گیرد.
طی چند سال گذشته مسئولان حوزه آب همواره نسبت به این موضوع هشدار دادهاند که تهران قابلیت جذب جمعیت جدید را ندارد. با این حال، وزارت راه و شهرداریها به صدور مجوز برای ساختوساز و حتی بلندمرتبهسازی در مناطق مختلف پایتخت، که تحت عنوان «تهران آبی» شناخته میشود، ادامه میدهند؛ این منطقه شامل تهران، البرز و بخشهایی از قزوین است.
به نقل از مهر، در حال حاضر در شصتوهفتمین سال آبی کشور، دومین سال متوالی خشکسالی به وقوع پیوسته و پنج سال گذشته نیز شاهد دورههای پیدرپی کمآبی بودهایم. فشار آب به پایینترین مقدار خود رسیده و بسیاری از شهروندان بدون استفاده از پمپ یا مخزن به سختی قادر به دسترسی به آب شرب هستند؛ به گونهای که مدیرعامل آبفا تأکید کرده است: «صرفهجویی دیگر یک نیست، یک ضرورت است.»
وضعیت نگرانکننده سدهای پنجگانه تهران
تحلیل ذخایر سدهای اصلی شهر نشاندهنده بحرانی بودن وضعیت آبی پایتخت است:
- سد طالقان با مواجهه با کاهش ۱۰۰ میلیون مترمکعبی ذخایر، نسبت به سالهای قبل وضعیت بهتری دارد و در حال حاضر ۱۹۵ میلیون مترمکعب آب در خود ذخیره کرده است، در حالی که این مقدار در سال گذشته معادل ۲۹۳ میلیون مترمکعب بود.
- سد امیرکبیر نسبت به سال گذشته یکسوم از ذخایر خود را از دست داده و از ۱۳۹ میلیون مترمکعب به تنها ۴۲ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
- سد ماملو در حال حاضر تحت هشدار وزیر نیرو قرار دارد، زیرا تنها ۲۱ درصد از ظرفیت آن پر است و نسبت به ۴۱ میلیون مترمکعب سال گذشته کاهش ۵۰ درصدی را نشان میدهد.
- سد لار بیش از نیمی از ذخایر خود را از دست داده و از ۵۹ میلیون مترمکعب سال گذشته به ۴۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
- سد لتیان نیز به ۲۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده است که در مقایسه با ۴۶ میلیون مترمکعب پارسال، کاهش نزدیک به دو برابر را به همراه داشته است.
تراکمفروشی در سایه کمآبی
این بحران در شرایطی بروز کرده که هنوز هم تراکمفروشی و صدور مجوزهای ساختمانی ادامه دارد. وزارت نیرو طرحی را برای مدیریت این روند پیشنهاد کرده است، چرا که تأمین آب برای جمعیت در حال افزایش دیگر مقدور نیست. عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، اظهار داشته است: تهران آبی تنها ظرفیت پذیرش ۸ تا ۹ میلیون نفر را دارد، در حالی که باید نیاز آبی حدود ۲۰ میلیون نفر را تأمین کند.
او توضیح داد که این جمعیت از منابع آبی مشترک بهره میبرند و کمبود آب در یک منطقه به سرعت سایر نقاط را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. از این رو لازم است تا تمامی محدوده تهران آبی شامل تهران، البرز و بخشهایی از قزوین در سیاستگذاریها مورد توجه قرار گیرد.
رویکرد پیشنهادی: اثبات آب قبل از ساخت
بزرگزاده تأکید کرد که تدبیر وزارت نیرو، ممنوعیت کامل ساختوساز نیست، بلکه هدایت پروژهها به سمت توسعه پایدار است. هر پروژهای که نیاز به بارگذاری آبی دارد، باید ابتدا بهطور شفاف تایید کند که منبع آب آن تأمین شده است.» این «اثبات آب» بسته به شرایط هر استان متفاوت و بعضاً بر مبنای منابع آب سطحی یا زیرزمینی قابل برداشت خواهد بود. او همچنین بیان کرد: «هزینه این فرآیند تنها حدود ۲ درصد به هزینه ساخت اضافه میکند.»
سخنگوی صنعت آب به طرحهای آمایش سرزمینی پیش و پس از انقلاب اشاره کرد و گفت: متاسفانه این طرحها بهطور کامل اجرایی نشده است. تجربیات جهانی نشان میدهد که در مناطق خشک و نیمهخشک، شکلگیری کلانشهرها تنها در موقعیتهای نزدیک به دریا پایدار میباشد.
اولویت با منابع آبی، نه درآمدزایی
طبق این گزارش، نهادهای ذیربط پیش از صدور مجوز ساخت باید امکان تأمین آب را بهطور دقیق بررسی کنند. در صورتی که آب کافی وجود ندارد، میبایست به سراغ راهکارهایی از قبیل بازچرخانی یا تولید آب رفت، نه اینکه با نگاه به درآمدزایی، عملیات بلندمرتبهسازی را پیش ببرند. در غیر این صورت، مرزهای تابآوری و ظرفیت محیطزیستی تهران آبی به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
۲۱۷
