هشت همت به زیرساختهای بهداشتی لطمه زد
محمدرضا ظفرقندی روز سهشنبه در جریان یک کنفرانس خبری اظهار داشت: در این ایام جنگ، اقدامات و خدمات سریع کادر پزشکی برای درمان مجروحین قابل تقدیر است.
او ادامه داد: عنوان این که رضایت وجود ندارد، به نوعی کلینگرانه است. در واقع در تمامی دوران جنگ، نه تنها هیچ مراقبتی برای مادران باردار متوقف نشد، بلکه واکسیناسیون نیز به تعویق نیفتاد. به عنوان نمونه، در اوکراین، در ایام جنگ، ۶۰ درصد واکسیناسیون عقب ماند. در زمینه پژوهش، با وجود اینکه در سالهای اخیر روندی رو به کاهش داشت، در زمان جنگ، به طور چشمگیری صعودی شد. در حوزه درمان، ما در ایام جنگ ۶۶ هزار مجروح داشتیم که به طور رایگان تحت درمان قرار گرفتند.
ظفرقندی در پاسخ به پرسشی درباره دریافت وجوه اضافی یا نادرست توسط بیمارستانهای خصوصی و هشدار سازمان بازرسی گفت: در این خصوص، ما دو اقدام عمده در دستور کار داریم؛ نخست بازرسیهای وزارت بهداشت که منجر به تشکیل پروندههایی میشود که اقدامات قانونی روی آنها انجام میگیرد. در یک سال گذشته حدود ۱۵ هزار پرونده در این زمینه تشکیل شده که بخشی از آنها به صدور حکم رسانده است. این موارد همچنین با شکایتها پیگیری خواهد شد.
وی افزود: موضوع دیگری که از سوی معاونت درمان پیگیری میشود، ایجاد سامانهای است که در صورت درخواست وجوه غیرقانونی، مسیری فراهم شود تا افراد بتوانند راهنماییهای لازم را دریافت کرده و بدون پرداختهای غیرمتعارف، درمان شوند.
ظفرقندی بیان کرد: روزهای سختی برای نظام سلامت و زیرساختها رقم خورد؛ بخصوص بیمارستان اندیمشک یکی از آن موارد بوده است. همچنین شهدای زیادی از کادر سلامت به مردم و کشور تقدیم شده است. صحنههایی از تابآوری همکاران ما در این ایام را شاهد بودهاید و احتمالا برخی از آن صحنهها از دید شما دور مانده است. به عنوان یکمسئول، لازم میدانم از تمامی اعضای کادر سلامت تشکر و قدردانی کنم.
وزیر بهداشت ادامه داد: در زمان اجرای یک سیستم جدید در حوزه سلامت، نیازمند فرآیندها و توضیحات دقیق هستیم و بدون اطلاعرسانی مناسب، تغییرات در این زمینه به راحتی امکانپذیر نخواهد بود؛ بنابراین رسانهها نقش مهمی در این خصوص خواهند داشت.
وی همچنین گفت: حوزه سلامت تنها به درمان یا مراقبتهای بهداشتی ابتدایی ختم نمیشود و مستلزم ارتقا سواد سلامت مردم و آموزش خودمراقبتی است. در همین راستا، از رسانهها درخواست داریم تا به ما کمک کنند تا از طریق خودمراقبتی، غربالگری و پیشگیری، بار مشکلات حوزه سلامت را کاهش دهیم.
ظفرقندی اظهار داشت: اگر بیماری همچون سرطان به موقع شناسایی شود و بیماران آموزش خودمراقبتی را داشته باشند، درمان آنها به طور قطع موثر خواهد بود. شناسایی سرطان پستان یا تیروئید ابتدا بر عهده خود افراد است که باید متوجه وجود تودهای شده و به پزشک مراجعه کنند. در این حالت، کار پزشکان تسهیل شده و امکان شناسایی بیماری در مراحل ابتدایی فراهم میشود.
وی افزود: در صورتی که مفهوم خودمراقبتی نادیده گرفته شود، بار حوزه سلامت فزونی یافته و هزینههای درمان نیز به طرز قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
سالانه ۵۰ هزار نفر در اثر آلودگی هوا و ۲۰ هزار نفر در نتیجه تصادفات جان خود را از دست میدهند
وزیر بهداشت افزود: بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت نیز مهم و ضروری است؛ موضوع آلودگی هوا و حوادث ناشی از تصادفات باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. طبق آمارها، سالانه ۵۰ هزار نفر به خاطر آلودگی هوا فوت میکنند. در زمینه جمعیت، اگر چه تلاشهای زیادی برای درمان ناباروری صورت میگیرد، اما هر ساله در اثر تصادفات ۲۰ هزار نفر و بدلیل آلودگی هوا ۵۰ هزار نفر را از دست میدهیم.
کمبود داروهای اساسی در کشور کاهش یافته است
وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی در مورد کمبود داروها اظهار کرد: از میانه سال ۱۴۰۴ به دلیل فعال شدن مکانیزم ماشه، انتقال ارز دارو با چالشهای جدی مواجه شد و مسیر واردات دارو از کانال نیکو مختل گردید. با آغاز جنگ، مباحث مربوط به حمل و نقل دارو با مشکلاتی مواجه شد.
وی تصریح کرد: تمامی کشورها مواد اولیه دارویی را وارد میکنند؛ به طور مثال، هندوستان در ایام جنگ حتی یک کشتی حامل مواد اولیه دارویی ارسال نکرد. وقتی که مواد اولیه با کشتی وارد میشوند، میزان اقلامی که وارد میشود، معمولا بیش از چند هزار تن است. در حالی که اگر بخواهیم آنها را با هواپیما وارد کنیم، تنها بین ۲۰ تا ۴۰ تن امکانپذیر هست. بدیهی است که این مسأله به شدت بر هزینهها تأثیرگذار خواهد بود.
ظفرقندی خاطرنشان کرد: تأمین دارو یکی از وظایف حوزه سلامت است و طبق آخرین آمار، کمبود داروهای اساسی و حیاتی در کشور حتی نسبت به مدت پیش از جنگ نیز کاهش یافته است.
شرایط موجود کشور برای حذف ارز ترجیحی دارو مناسب نیست
ظفرقندی در پاسخ به سوالی درباره حذف ارز ترجیحی دارو گفت: این موضوع در حوزههای مختلف اقتصادی دولت مورد بررسی قرار گرفت و به این نتیجه رسیدیم که شرایط موجود کشور برای حذف ارز ترجیحی دارو مناسب نیست.
او افزود: کشور در مسیری قرار دارد که در آینده باید به سمت این تغییرات حرکت کند و پیشنهاد دادهایم که به تدریج این فرایند اعمال شود و به عنوان مثال در یک قلم دارو، پوشش مابهالتفاوت از طریق بیمهها انجام شود.
وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی درباره تجمیع بیمههای پایه درمان گفت: تجمیع بیمهها یک بحث اصولی است که باید اجرایی شود؛ اما در ارتباط با بیمه نیروهای مسلح، مسائل محرمانگی مطرح است و در تامین اجتماعی، گروههای کارگری عموماً با این رویکرد چندان موافق نیستند. لذا این اقدام هنوز محقق نشده است.
مطالبات ۷۴ همتی مراکز درمانی از تامین اجتماعی
وی در مورد مطالبات وزارت بهداشت از سازمان تامین اجتماعی گفت: مراکز درمانی تقریباً ۷۴ هزار میلیارد تومان از سازمان تامین اجتماعی درخواست دارند که بخشی از آن به دارو مربوط میشود و این نقدینگی باید تأمین شود تا کارخانههای تولیدی قادر به ادامه تولید باشند. این مسائل در حال پیگیری است و به توافقاتی نیز دست یافتهایم. سازمان تامین اجتماعی از آذرماه سال گذشته به مراکز درمانی بدهکار است.
ظفرقندی در پاسخ به پرسشی درباره واقعیسازی تعرفههای حوزه سلامت گفت: یکی از گامهای اساسی به سمت واقعیسازی تعرفهها جداسازی بخش فنی و حرفهای بوده است. در این رابطه، اقدامات بزرگ و موثری برای تحقق تعرفههای واقعی صورت گرفته است.
وی ادامه داد: مسأله دیگر عدالت بین رشتهای است؛ یکی از مشکلات در زمینه تعرفهها این بود که معیار عدالت میان رشتهها را بر اساس کتاب ارزشهای نسبی میدانستیم. در دو سال اخیر، ما این فاصلهها را کاهش دادهایم و اکنون ۹۰ درصد ناترازیها که وجود داشت، اصلاح شده است. این مراحل به منظور واقعیسازی تعرفه و تحقق عدالت بین رشتهای باید در سه سال آینده انجام شود.
ظفرقندی اعلام کرد: در بخش فنی که به خدمات هتلینگ و اقدامات جانبی بازمیگردد، مسأله تورم و تغییر قیمتها نیز مطرح است و این موارد باید توسط دولت تأمین گردد.
وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی درباره مشکلات معیشتی کادر سلامت و پشتیبانی آنها از اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع گفت: در حوزه پرستاری تلاش کردهایم تا میزان اضافهکاری افزایش یابد. همچنین تعرفههای پرستاری و بخش حرفهای حدود ۶۰ درصد افزایش یافته است.
فروش سهام به عنوان راهحلی برای بدهیهای بیمه سلامت، مدتداری و سختی است
ظفرقندی در پاسخ به سؤالی درباره میزان پرداختی از جیب بیماران در حوزه سلامت توضیح داد: تأمین هزینهها باید به عهده بیمهها باشد و افزایش قیمتها به تورم کشور ارتباط دارد؛ به منظور کاستن از بار و فشار تورم بر دوش مردم، بیمه سلامت، تامین اجتماعی و بیمه نیروهای مسلح باید این افزایش قیمتها را پوشش دهند. برای تأمین منابع بیمه سلامت، ۸۵ همت از فروش سهام در نظر گرفته شده است؛ اما پروژه فروش سهام در بازار بورس نیازمند پیگیری است و این موضوع به عنوان یک اقدام زمانبر و دشوار خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: باید تلاش کنیم تا پرداخت بیمار به حداقل برسد؛ به خصوص در حوزه دارو، ما تلاش کردهایم تا زمانی که پوشش بیمهای برای دارویی برقرار نشده، افزایش قیمت هم صورت نگیرد. همچنین اقدامات قابل توجهی در حال انجام است که میتوان به آن افتخار کرد؛ به طور مثال، درمان کودکان زیر ۷ سال در کشور به صورت رایگان انجام میشود، همچنین پیوند حلزون شنوایی برای کودکان به صورت رایگان در حال انجام است و بستری بیماران مبتلا به سرطان نیز به صورت رایگان خواهد بود.
وزیر بهداشت اعلام کرد: در سال گذشته حدود ۹ همت برای کودکان زیر ۷ سال و حدود ۱۲ همت برای مصدومان تصادفی هزینه شده است.
وزیر بهداشت در پاسخ به این سوال که آیا کشور آمادگی لازم برای مواجهه با جنگ را دارد، گفت: تابآوری نظام سلامت در بحرانها بیتردید قابلملاحظه است و هر روز بهتر میشود. در جنگ ۱۲ روزه، زمانی که میدان تجریش بمباران شد، کادر سلامت با برانکارد از بیمارستانها خارج شدند و تا زانو در آب قرار گرفتند تا مجروحان را به بیمارستان شهدای تجریش منتقل کنند.
وی افزود: در مراسم تشییع رهبر شهید، حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر در آنجا حضور داشتند. این ازدحام میتوانست به بروز آسیبهایی منجر شود، اما با سازماندهی که سازمان اورژانس انجام داد، نیروهای پیاده و موتورلانس در نظر گرفته شد و ۱۸ بیمارستان صحرایی در تهران، مشهد و قم برپا شد تا خدمات اولیه در محل ارائه شود.
ظفرقندی گفت: در مراسم تشییع پیکر شهید حاج قاسم سلیمانی، حدود ۷۰ نفر جان باختند؛ اما در مراسم تشییع رهبر شهید، حتی یک نفر به شهادت نرسید. البته ۵ مورد ایست قلبی ثبت شد، اما به سرعت به این افراد رسیدگی شد و عملیات احیا انجام و آنها نجات پیدا کردند.
وزیر بهداشت افزود: از معاون تحقیقات وزارت بهداشت خواستم این الگو که ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر در یک مراسم در گرما حضور داشتند را به مجامع بینالمللی معرفی کنند.
هرچه منابع پزشکی خانواده تأمین شود، برنامه پیش خواهد رفت
وزیر بهداشت در پاسخ به سؤالی درباره چالشها و اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع گفت: برنامه پزشکی خانواده یکی از بزرگترین برنامههای نظام سلامت محسوب میشود که در بیش از ۱۰۰ کشور جهان به اجرا درآمده است. بدترین حالت، بیساختاری است؛ در حال حاضر یک بیمار میتوانند به چند پزشک مراجعه کنند و حتی دارو دریافت کند و دارویی را مصرف نکرده و سپس به پزشک دیگری مراجعه کند، به طور مثال برای سرماخوردگی به یک فوقتخصص ریه برود و این مسئله موجب ایجاد مشکلات اقتصادی در حوزه سلامت میشود.
وزیر بهداشت افزود: در قانون برنامه هفتم توسعه پیشبینی شده که ۷ درصد از تولید ناخالص ملی به حوزه سلامت اختصاص یابد؛ حتی کشورهایی که بیش از ۱۴ درصد از تولید ناخالص ملی را به حوزه سلامت اختصاص میدهند، نیز مؤلفه نظام پزشکی خانواده را رعایت میکنند و ساختاری دارند.
وی ادامه داد: آنچه در کشور ما اجرایی شده و پیادهسازی برنامهها به همراه نوبتگیری الکترونیک و سایر اقدامات، بیسابقه است؛ این برنامه در ۶۴ شبکه بهداشت که هر یک در یک دانشگاه علوم پزشکی قرار دارد، انجام شده و برای شناسایی نقاط قوت و ضعف، این اقدام صورت گرفته است. هفته گذشته در بوشهر بودم و یکی از مراکز سطح دوم نظام ارجاع را بازدید نمودم؛ تمام برنامهها و نوبتگیری و ارجاع به سطوح مختلف به صورت منظم انجام میشد.
وزیر بهداشت اظهار داشت: نظام ارجاع به این معناست که برای هر فرد یا هر خانواده، یک پزشک مشخص تعیین شود و آن پزشک به عنوان نقطه شروع مراجعه قرار گیرد و در صورت نیاز به مشاوره متخصص، بیمار به او ارجاع داده میشود و در صورت نیاز به بستری، به بیمارستان انتقال پیدا میکند. به این ترتیب، بیماران با حفظ حرمت و به شیوهای عادلانه درمان خواهند شد. بدین معنا که بیماران روستایی نباید به شهر منتقل شوند و باید نوبتگیری برای آنها انجام شود.
ظفرقندی گفت: هزینهها یا هدررفت منابع در زمینه آزمایشات و تصویربرداری به شکل قابل توجهی کاهش مییابد و عدالت برقرار خواهد شد. ما باید به طور تدریجی برنامه پزشکی خانواده را جلو ببریم و تأمین منابع آن نیز باید تأمین شود و هرچه منابع بیشتری فراهم شود، ما میتوانیم پیش برویم.
وزیر بهداشت ادامه داد: ما اطمینان داریم که اگر با همین رویکرد پیش برویم و منابع تأمین شوند، میتوانیم تا پایان سال این برنامه را در ۳۰۰ شهرستان اجرایی کنیم.
همکاری ایران و روسیه در دو حوزه آموزش پزشکی و دارو
وزیر بهداشت در پاسخ به پرسشی درباره همکاری ایران و روسیه در حوزه سلامت مطرح کرد: این همکاری در دو بخش آموزش پزشکی و حوزه دارو و درمان است. در زمینه دارو، در این ایام، هم از طریق حمل و نقل و هم از طریق اعطای دارو، کمکها از سوی روسیه انجام شده است.
او تصریح کرد: در بخش آموزش پزشکی نیز ساماندهیهایی در حال انجام است و مسیرهای نادرست ایجاد شده در گذشته باید شفاف و استانداردسازی شوند و امیدواریم در این حوزه همکاریها توسعه یابد.
ظفرقندی در مورد فرسودگی بیمارستانهای کشور گفت: در تمامی بیمارستانهای جهان، تعدادی از تختها فرسوده و نیازمند بازسازی است؛ در حال حاضر تقریبا ۴۰ هزار تخت بیمارستانی در کشور وجود دارد که نیازمند بازسازی هستند. در دولت چهاردهم، از ابتدای فعالیت، ۷ هزار و ۳۰۰ تخت بیمارستانی جدید ایجاد شده و تا پایان سال، دو هزار تخت دیگر نیز پیشبینی شده است.
وی افزود: در این شرایط دشوار، ایجاد این تعداد تخت جدید بیمارستانی نشاندهنده اقدام مثبت بوده و ما به دنبال احیای و بهسازی سایر تختهای بیمارستانی نیز هستیم.
مسئله اصلی فرزندآوری، عدم تمایل نیست، بلکه عدم ازدواج است
وزیر بهداشت در پاسخ به سؤالی درباره بحران سالمندی خاطرنشان کرد: مسئله جمعیت، موضوعی ملی و جهانی است و وضعیت در کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی بسیار وخیمتر از ماست. باید به تحلیل ریشهای پرداخته و عزم ملی و رویکرد علمی برای مقابله با این چالش اتخاذ گردد. فرزندآوری امری است که نیازمند همکاری نهادهای مختلف از جمله دولت و رسانههاست.
وی ادامه داد: در حال حاضر، روند جمعیتی کشور رو به کاهش است و در سال ۱۴۰۳ برای نخستین بار تعداد تولدها به کمتر از یک میلیون رسید. این روند در سال ۱۴۰۴ نیز کاهشی بوده که زنگ خطری را به صدا درآورده است. عوامل اقتصادی، معیشتی و فرهنگی در این زمینه تأثیرگذار خواهند بود.
ظفرقندی گفت: در زمینه درمان ناباروری، ۱۰۰ درصد این مراکز افزایش یافتهاند. نکته اصلی در فرزندآوری، عدم تمایل نیست، بلکه عدم ازدواج است. در افرادی که ازدواج کردهاند، نرخ فرزندآوری ۲.۵ است، در حالی که تعداد زیادی از افراد در سن باروری، مجرد هستند که این به موضوعات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مرتبط میشود.
کمک دارویی ۳۰۰ تنی از روسیه در دوران جنگ
ظفرقندی در پاسخ به سؤالی درباره جزئیات کمکهای روسیه در حوزه سلامت گفت: روابط ما با کشور روسیه در زمینه سلامت همواره ادامه داشته و شخصاً با وزیر بهداشت روسیه در سازمان جهانی بهداشت در موضوع همکاریهای مشترک گفتگو داشتهام و ایشان دعوت کردند که به مسکو بروم و موضوعات را بررسی کنیم.
وی ادامه داد: داروهای اهدایی معمولاً از طریق جمعیت هلال احمر در کشور توزیع میشود. کمکهای دارویی روسیه در طول جنگ حدود ۳۰۰ تن از حیث وزن بود.
سالانه ۱۶۰۰ تا ۲ هزار مورد کاشت حلزون شنوایی در کشور انجام میشود
سید حسین صفوی رئیس هیات امنای صرفهجویی ارزی در درمان بیماران نیز در این نشست خبری بیان کرد: یکی از وظایف هیات امنای صرفهجویی ارزی، تأمین حلزون شنوایی برای کودکان است که در سالهای گذشته با رویکردی صورت گرفته که صف انتظار بیماران به حداقل برسد. چرا که زمان کاشت حلزون اهمیت زیادی دارد و با وجود چالشها، تجهیزات مرتبط تأمین میشود. در هر سال بین ۱۶۰۰ تا ۲ هزار مورد کاشت حلزون شنوایی در کشور انجام میشود که هزینه آن حدود ۲۸ هزار دلار است و تمامی این هزینهها به عهده هیات امنای صرفهجویی ارزی خواهد بود.
علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت نیز در خصوص معیشت کارکنان حوزه بهداشت گفت: وزارت بهداشت تابع قوانین حقوق و دستمزد و اعتبارات است؛ در این دوره برای اولین بار، پرداختها به صورت مبتنی بر عملکرد اجرایی انجام شد. همچنین پرداختهای به بهورزان نیز افزایش یافته است.
رئیسی ادامه داد: در برنامه پزشکی خانواده، بر اساس انعقاد قرارداد جدید، میزان دریافتی برای پزشکان و کادر مربوطه در مراکز پیشرو حداقل ۶۰ درصد افزایش خواهد یافت. پیش از آغاز برنامه پزشکی خانواده و در دو سال گذشته، یک پزشک به طور متوسط حدود ۳۵ میلیون تومان پرداخت داشت و این رقم حالا حداقل دو برابر شده است.
ما نمیتوانیم هیچ هزینهای به شرکتهای داروسازی اروپایی پرداخت کنیم
مهدی پیرصالحی رئیس سازمان غذا و دارو به سؤال پس از جنگ ۱۲ روزه و فعال شدن مکانیزم ماشه اشاره کرد و گفت: محدودیتهای موجود در انتقال ارز داشتیم و پس از جنگ ۴۰ روزه، واردات از برخی کشورها مشکل شد و دیگر امکان خرید از کشوری مانند هندوستان وجود نداشت. ما در این باره پیگیریهایی با وزارت امور خارجه و وزارت راه انجام دادهایم، اما هزینههای تغییرات به مراتب افزایش خواهد یافت.
پیرصالحی اعلام کرد: از سویی، نمیتوانیم هیچ پولی به شرکتهای داروسازی اروپایی پرداخت کنیم و عمده کمبودهای ما در حال حاضر مربوط به برندهای اروپایی است، چرا که به دلیل تحریمهای بانکی، امکان پرداخت به این شرکتها وجود ندارد.
رئیس سازمان غذا و دارو افزود: عمده تجمعاتی که رخ میدهد نیز به برندها مرتبط است و ما بابت این کمبودها عذرخواهی میکنیم. با این حال، محدودیتهای موجود در مسیرها و مشکلات انتقال دارو همچنان پابرجاست. بانک مرکزی در سال گذشته و امسال، منابع ارزی لازم برای حوزه سلامت را به موقع و مطابق با نیاز تأمین کرده و هیچ تقصیری متوجه بانک مرکزی نیست.
