۴۰ درصد از بازنشستگان اجاره‌نشین هستند

علاءالدین ازوجی در حاشیه نمایشگاه صنعت ساختمان بر اهمیت مسکن در اقتصاد ایران تأکید کرد و گفت: این بخش از چندین جنبه حائز اهمیت است؛ نخست آنکه بخش ساختمان تقریباً ۵ تا ۶ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد و دوم آنکه در شرایط تحریم و رکود اقتصادی که ایران در سال‌های اخیر تجربه کرده، بخش ساختمان و به ویژه مسکن می‌تواند به احیای اقتصاد و بازگشت آن به مسیر ثبات و رونق کمک کرده و نقش کلیدی ایفا نماید.

وی افزود: شواهد و مطالعات اقتصادی نشان می‌دهد که هر زمان که فعالیت در بخش ساختمان افزایش می‌یابد، صنایع دیگر نیز متناسب با آن به تحرک درمی‌آیند، در حالی که این رابطه به صورت معکوس همیشه برقرار نیست. این موضوع در جداول داده و روابط میان صنعت ساختمان و سایر صنایع تولیدی مشهود است.

ازوجی ادامه داد: لذا رونق در بخش ساخت‌وساز و مسکن نه تنها می‌تواند نیازهای رفاهی خانواده‌های ایرانی را پاسخ دهد، بلکه می‌تواند به افزایش ارزش افزوده، اشتغال و سرمایه‌گذاری در حوزه صنعت نیز منجر شود.

سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی در حوزه ساختمان

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری در خصوص یکی از وظایف کلیدی صندوق در ارائه خدمات به ذینفعان گفت: یکی از زمینه‌های کلیدی فعالیت صندوق، طراحی و فراهم‌سازی خدمات ساختمانی و مسکن برای ذینفعان و سایر متقاضیان است.

ازوجی افزود: در این راستا، تحت نظر ما، مجموعه‌هایی این مأموریت را با بکارگیری ظرفیت‌های بخش خصوصی و در برخی موارد به صورت مستقیم دنبال می‌کنند.

وی در مورد رویکرد آینده صندوق در حوزه ملک و ساختمان اظهار داشت: در حال حاضر «بیانیه سیاست سرمایه‌گذاری» یا IPS تولید شده و پس از تصویب هیئت‌مدیره به هیئت امنا جهت تصویب نهایی ارائه خواهد شد. در این بیانیه به طور مشخص خط مشی سرمایه‌گذاری صندوق در بخش ساختمان و نحوه تخصیص منابع به این حوزه تعیین خواهد شد.

ازوجی خاطرنشان کرد: بر اساس ظرفیت‌های پیش‌بینی شده، توان تخصیص حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل منابع یا پرتفوی صندوق به بخش املاک و ساختمان وجود دارد. با توجه به حجم قابل توجه پرتفوی صندوق، اجرای این سیاست می‌تواند منابع مالی قابل توجهی را به سمت سرمایه‌گذاری در حوزه ساختمان، به ویژه مسکن، هدایت کند.

ضرورت بازنگری در مدل فعالیت صندوق

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری بر لزوم تغییر در رویکردها در بخش ساخت‌وساز تأکید کرد و گفت: یکی از مسائل مهم، بازنگری در استراتژی فعالیت هلدینگ صبا است. لازم است که تعیین کنیم آیا هدف تنها ساخت و ساز تجاری و ساخت آپارتمان یا ویلا برای فروش در بازار است یا اینکه باید نیازهای واقعی بازنشستگان و سایر ذینفعان صندوق را نیز در مرکز این سیاست قرار دهیم؟.

وی ادامه داد: باید بررسی شود که بازنشستگانی که فاقد مسکن هستند، چگونه می‌توانند از این ظرفیت استفاده نمایند و همچنین برای آن دسته از بازنشستگانی که صاحب مسکن هستند اما با مشکلات کیفیت یا فرسودگی واحد مسکونی مواجه‌اند، چه خدماتی می‌توان ارائه کرد. همکاری با دولت و نظام بانکی نیز در این مقوله قابل بررسی است.

بررسی رویکرد جدید صندوق برای ساخت و عرضه مسکن ارزان‌قیمت با اولویت بازنشستگان

ازوجی پیشنهاد کرد: دو رویکرد به صورت همزمان باید مدنظر قرار گیرد؛ اول، رویکرد تجاری در ساخت بناهای باکیفیت و مطلوب که مشتریان و ذینفعان مشخص خود را دارند و دوم، تأکید بر تأمین و بهبود مسکن بازنشستگانی که از لحاظ مسکن با کمبود یا مشکلات جدی مواجه‌اند.

وی تأکید کرد: در بخش دوم، اگر بازنشستگان با مشکلات زیستی در حوزه مسکن روبرو هستند، با اجرای برنامه‌های هدفمند می‌توان به رفع این موانع کمک کرد. به نظر من، در چنین شرایطی دولت نیز با استقبال و همکاری بیشتری وارد عمل خواهد شد و وزارت راه و شهرسازی و سایر نهادهای مرتبط می‌توانند نقشی مؤثر در پیشبرد این رویکرد ایفا نمایند.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: اجرای این رویکرد نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در سطح ملی و استانی است و باید برای هر یک از ۳۱ استان، با توجه به ظرفیت‌ها و نیازهای موجود، استراتژی خاصی تدوین گردد.

ازوجی تصریح کرد: برای اجرای این سیاست، نیاز به طی کردن فرآیندهای کارشناسی در کمیته‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری و تأمین مالی و همچنین تصویب در هیئت‌مدیره است.

وی در ادامه به جامعه بزرگ ذینفعان صندوق اشاره کرد و گفت: تقریباً یک میلیون و ۹۰۰ هزار بازنشسته تحت پوشش این صندوق قرار دارند. اگر ما بتوانیم حتی درصد کوچکی از این جامعه را به طور سالیانه، از طریق طرح‌های مناسب به صاحب مسکن تبدیل کنیم، یا به بازسازی و بهسازی مسکن آنها بپردازیم یا کیفیت محل سکونت‌شان را ارتقا دهیم، می‌توانیم به بهبود شرایط زندگی بازنشستگان کمک شایانی کنیم.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: این قبیل اقدامات نه‌تنها کیفیت زندگی بازنشستگان را افزایش می‌دهد بلکه در درازمدت بخش زیادی از فشاری که بر صندوق برای حمایت از معیشت و مسکن می‌آید را نیز کاهش خواهد داد.

او با اشاره به سهم زیاد هزینه‌های مسکن و اجاره در سبد هزینه‌ای بازنشستگان، از بررسی رویکرد جدید صندوق برای تأمین و عرضه مسکن ارزان‌قیمت با اولویت بازنشستگان خبر داد.

ازوجی با بیان اینکه تعداد قابل توجهی از بازنشستگان صاحب مسکن هستند، تصریح کرد: مشکل فقط نداشتن مسکن نیست؛ بسیاری از بازنشستگان دارای خانه‌هایی هستند که به دلیل فرسودگی شدید، نیازمند بازسازی و بهسازی عمده است.

وی افزود: صندوق در زمینه مسکن می‌تواند دو رویکرد را به صورت هم‌زمان پیگیری کند؛ بخشی از پروژه‌ها با رویکرد تجاری و با هدف بازگشت سرمایه پیاده‌سازی شوند و در عین حال با توجه به مسئولیت اجتماعی صندوق، ساخت مسکن ارزان‌قیمت برای بازنشستگان نیز در دستور کار قرار گیرد.

ازوجی درباره امکان عرضه این واحدها در قالب تعاونی گفت: این گزینه می‌تواند در طراحی مدل تأمین مسکن مدنظر قرار گیرد تا مسکن‌ها با قیمتی مناسب‌تر و متناسب با توان اقتصادی بازنشستگان در دسترس آنها قرار گیرد.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری خاطرنشان کرد: یکی از دلایل ورود صندوق به عرصه ساخت مسکن، ظرفیت و توان مالی و اجرایی آن برای طراحی پروژه‌هایی با قیمت نهایی پایین‌تر نسبت به بازار است.

وی همچنین به همکاری‌های انجام‌شده با وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد و گفت: در یک پروژه در مشهد، زمین توسط وزارت راه و شهرسازی در اختیار شرکت قرار داده شده و پروژه ساخته و تحویل گردیده است. گسترش همکاری‌ها به منظور تأمین زمین و اجرای طرح‌های مسکن می‌تواند از هزینه تمام‌شده بکاهد.

ازوجی بیان کرد: صندوق بازنشستگی از محل سود شرکت‌ها و هلدینگ‌های خود، به علاوه وظایفی مانند بیمه تکمیلی، می‌تواند بخشی از منابع را به حمایت از بازنشستگان و بهبود شرایط سکونت آنها اختصاص دهد؛ البته اجرای چنین طرح‌هایی نیازمند بررسی‌های حقوقی، مالی و تعیین چارچوب اجرایی مشخص است.

وی در خاتمه با اشاره به «بیانیه سیاست سرمایه‌گذاری» صندوق (IPS) گفت: بر اساس دستور العمل قانون برنامه هفتم، صندوق‌های بازنشستگی موظف به تدوین این بیانیه هستند و در این راستا، حوزه عمران و ساختمان نیز به‌عنوان یکی از بخش‌های مورد توجه برای سرمایه‌گذاری صندوق قلمداد می‌شود.