چگونه از ابتلا به آلزایمر پیشگیری کنیم؟
آلزایمر یک بیماری نسبتاً رایج است که معمولاً افراد مسن را در سالهای پایانی عمر تحت تأثیر قرار میدهد. این عارضه برای سالمندان بسیار ناخوشایند و آزاردهنده است. هنوز هیچ دارویی برای جلوگیری از بروز آلزایمر یافت نشده است. اما میتوان با انجام مجموعهای از فعالیتهای ذهنی و جسمی به تأخیر انداختن وقوع این بیماری را تا حدی امکانپذیر نمود.
برای آگاهی از شیوههایی که میتوان به تأخیر افتادن آلزایمر در افراد مستعد را پیگری کرد، با دکتر اصغر کیهاننیا، روانپزشک، گفتگویی انجام دادهایم که در ادامه مطلب آن را میخوانید.
بازیگران با ذهنهای قوی
کیهاننیا با تأکید بر اهمیت کاهش استرس و اضطراب گفت: یک جمله معروف در زبان انگلیسی وجود دارد که میگوید Take it easy به معنای «بی خیال باش». این روزها در ایران اجتماعی نیز معمول شده که توصیههایی مثل «خودت را دوست داشته باش»، «به مسائل چندان اهمیت نده»، «استراحت کن» مطرح میشود و همه این مشاورهها در جهت پیشگیری از آلزایمر مؤثر هستند. هرچه بیشتر از مغز برای فعالیتهای ذهنی مثبت استفاده شود، توانایی آن تقویت میشود. مثالی را در اینجا مطرح میکنم؛ افرادی همچون بازیگران سینما یا تئاتر که دیالوگهای خود را حفظ میکنند، مغز آنها به گونهای تقویت میشود که میتوانند در آینده متنهای طولانی را به راحتی به خاطر بسپارند.
وی افزود: برای جلوگیری از ابتلا به آلزایمر، باید به امور نوشتاری و خواندنی ویژه توجه شود؛ یعنی افراد در سنین بالا باید فعالیتهای نوشتن و خواندن را در راس کارهای خود قرار دهند. خاطرهنویسی یا نوشتن بیوگرافی از خود به معنای ثبت داستان زندگی یا حوادث روزمره میتواند در پیشگیری از فراموشی، زوال عقل و آلزایمر مفید باشد. در خاطرهنویسی، افراد ناگزیر به مرور وقایع گذشته زندگی خود میشوند که به نوبه خود فعالیت مغز را افزایش داده و ذهن را تقویت میکند. همچنین نوشتن جوک، شعر و مثلها نیز در تقویت مغز بسیار مؤثر است.
اهمیت تغییر مسیر
این متخصص ادامه داد: یکی دیگر از شیوههای پیشگیری از آلزایمر، یادداشتبرداری از نام افراد، شماره تلفنها و تماس با دوستان قدیمی است. بهویژه حل جدول و پازل بسیار مفید است. همچنین تغییر مسیرهای روزمره نیز اهمیت دارد و گاهی افراد باید کارهای روزانه خود را با دست غیرمسلط خود انجام دهند؛ مثلاً اگر راستدست هستند، با دست چپ و به همین ترتیب برای چپدستها. نوشتن هزینههای روزانه نیز میتواند بسیار سودمند باشد.
خطر در خانه ماندن
او اشاره کرد که ماندن در خانه میتواند خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش دهد و گفت: سالمندان باید از طولانیمدت در خانه ماندن خودداری کنند. برای این افراد بسیار مفید است که در طول روز در فضای آزاد قدم بزنند. افراد مسن در معرض آلزایمر همچنین باید از غذاهای سالم و ساده و در صورت امکان ارگانیک استفاده کنند. برقراری ارتباطات اجتماعی مانند تماس تلفنی با دوستان و آشنایان از جمله مواردی است که این افراد میتوانند انجام دهند. همچنین مطالعه کتابهای شادابکننده نیز تأثیر زیادی بر تقویت مغز دارد. ورزشهای سبک موجب ترشح اندورفین در مغز میشود و حس شادابی ایجاد میکند. پیادهرویهای ساده هم به ارتقاء وضعیت ذهنی کمک میکند.
معجزه خندیدن
کیهاننیا به اهمیت خندیدن اشاره کرد و افزود: خندیدن ممکن است به عنوان یک اقدام ساده و بیاثر تلقی شود، ولی در واقع تأثیر عظیمی بر بهبود وضعیت روحی و روانی و کاهش استرس دارد و در نهایت از مغز محافظت میکند. حتی خندیدن بهطور ساختگی نیز میتواند نشاطآور باشد و مغز متوجه غیرطبیعی بودن آن نمیشود. این کارهای کوچک در کنار هم باعث تأخیر در بروز آلزایمر خواهند شد. در واقع افرادی که به آلزایمر مستعد هستند، همچنان مسیری رو به خاموشی را طی میکنند، اما با انجام این اقدامات، ظهور فراموشی در آنها به تعویق میافتد.
حافظه قدیم دیر از بین میرود
این روانپزشک همچنین بیان کرد که بیماران مبتلا به فراموشی و آلزایمر در ابتدا تمام حافظه خود را از دست نمیدهند و تصریح کرد: نکتهای که باید در نظر داشته باشیم این است که افراد مبتلا به آلزایمر معمولاً در حفظ حافظه قدیمی خود مشکلی ندارند و به راحتی وقایع دوران کودکی یا سالهای گذشته را به یاد میآورند. اما با این حال، حافظه جدید آنها با مشکل مواجه است؛ به عنوان مثال، زمانی که برای انجام کاری وارد یک اتاق میشوند، ممکن است فراموش کنند به چه دلیلی وارد اتاق شدهاند.
