دلایل ثبت ۹ آذر به عنوان روز ملی جزایر سهگانه چیست؟
به دلیل پیگیریهای پیوسته نیروی دریایی ارتش، روز نهم آذرماه بهوسیله شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی بهعنوان روز ملی جزایر سهگانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و بوموسی) در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ثبت گردید.
در تاریخ نهم آذر سال ۱۳۵۰، ایران یک گام تاریخی را در راستای تقویت حاکمیت خود در خلیج فارس برداشت و سه جزیره بوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک را به میهن خود بازگرداند. این جزایر از دیرباز جزئی جدانشدنی از خاک ایران محسوب میشدند و در اسناد و نقشههای معتبر جهانی تحت نام “ایران” ثبت شدهاند.
در دوران قاجار، با ضعف دولت مرکزی و افزایش نفوذ استعمار بریتانیا در منطقه، این کشور به منظور حمایت از شیوخ وابسته خود در سواحل جنوبی خلیج فارس، بهطور موقت اداره این جزایر را به شارجه و رأسالخیمه سپرد. اما با اعلام سیاست خروج بریتانیا از شرق سوئز در دهه ۱۳۴۰، فرصتی مناسب برای ایران فراهم آمد تا بتواند حقوق تاریخی خود را در این آبراه حیاتی بازپس گیرد.
دولت ایران در آن زمان با برگزاری مذاکرات فشردهای با دولت لندن و شیوخ جنوبی خلیج فارس، بر حقانیت تاریخی خود تأکید کرد؛ نتیجه این مذاکرات منجر به توافقی میان ایران و شارجه درباره جزیره بوموسی شد و از سوی دیگر، بهدلیل عدم توافق درباره تنب بزرگ و تنب کوچک که تحت کنترل رأسالخیمه بودند، ایران اعلام کرد که این جزایر باید بدون هیچ قید و شرطی به خاک کشور برگردند.
در بامداد نهم آذر ۱۳۵۰، نیروهای دریایی و تفنگداران ایرانی در عملیاتی منظم و حسابشده وارد جزایر شدند و کنترل کامل آنها را به دست گرفتند. هنگامی که فرمانده نیروها به جزیره تنب بزرگ وارد شد، با استفاده از بلندگو به شرطهها و ساکنان جزیره اعلام کرد که آنها در امنیت کامل خواهند بود. تعدادی از شرطهها با بالا بردن هر دو دست از پاسگاه خارج شدند و ناو سروان رضا سوزنچی کاشانی که فرماندهی این عملیات را بر عهده داشت، به همراه سه نفر دیگر به سمت جلو حرکت کردند، اما با صدای رگبار مسلسل، سه تن از دلاوران نیروی دریایی به نامهای شهید ناوسروان رضا سوزنچی، ناواستوار حبیب سلگیکهریزی و ناوی آیت خانی در جزیره تنب بزرگ جان خود را از دست دادند. پس از درگیری میان نیروهای ایرانی و اشغالگران، پرچم ایران بر بالاترین نقطه جزیره به اهتزاز درآمد و بدین ترتیب، پس از ۷۰ سال، جزایر تنب بزرگ و کوچک و بوموسی دوباره به تصرف ایران درآمد.
این اقدام عواقب گستردهای در داخل و خارج کشور به همراه داشت. مردم ایران آن را نشاندهنده اقتدار ملی و استرداد حقوق تاریخی خود در خلیج فارس دانستند. از سویی، برخی از شیخنشینها و کشورهای عربی اعتراضاتی مطرح کردند، اما شورای امنیت سازمان ملل بعد از بررسی شکایتهای آنان، هیچ قطعنامهای علیه ایران صادر نکرد و در عمل اقدام تهران را به رسمیت شناخت.
اهمیت بازپسگیری جزایر سهگانه تنها به بازگرداندن بخشی از خاک تاریخی کشور محدود نمیشود، بلکه نشاندهنده قدرت بلامنازع ایران در منطقه و ضامن امنیت تنگه هرمز و مسیرهای حیاتی انرژی در جهان است. از آن زمان تا به امروز، ایران با حضور مستمر و مؤثر خود، حاکمیتش را بر این سه جزیره حفظ کرده و همواره تأکید داشته که این جزایر جزء جداییناپذیر از سرزمین ایران هستند و موضوع آنها قابل مذاکره نیست. به همین دلیل، نهم آذرماه ۱۳۵۰ در خاطره تاریخی ملت ایران بهعنوان روز تثبیت حاکمیت ملی در خلیج فارس و نمادی از عزت و اقتدار ایرانیان ثبت شده است.
در این مسیر، با پیگیریهای بیوقفه نیروی دریایی ارتش، روز نهم آذرماه بهعنوان روز ملی جزایر سهگانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و بوموسی) به تصویب شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید؛ این اقدام ارزشمند در گرامیداشت یاد شهدای عملیات بازپسگیری جزایر سهگانه در سال ۱۳۵۰ و همچنین در راستای تقویت نمادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و مقابله با ادعاهای بیاساس دشمنان صورت گرفته است. این طرح با تدبیر فرماندهی نیروی دریایی ارتش و پیگیری و مکاتبه مدیریت حقوقی نداجا با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثمر رسید.
مدیریت حقوقی نیروی دریایی ارتش در سال گذشته اقداماتی مؤثر از قبیل گردآوری و مستندسازی اسناد تاریخی و حقوقی از مراکز ملی اسناد کشور به منظور تدوین طرح مبانی حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر جزایر سهگانه، پیشنهاد رسمی ثبت روز ۹ آذر بهعنوان روز ملی جزایر سهگانه در تقویم کشور و برنامهریزی برای مرمت سنگقبر شهدای عملیات بازپسگیری جزایر و درج مشخصات عملیات بر روی مزار آنان انجام داده است.
بر اساس اعلام نیروی دریایی ارتش، مراسم بزرگداشت روز ملی جزایر سهگانه در تاریخ ۹ آذر با حضور فرماندهان، خانوادههای معظم شهدا و جمعی از مسئولان کشوری و لشکری برپا خواهد شد.
