چای و شکلات تلخ؛ آیا برای قلب سودمند هستند یا زیان آور؟
مطالعات جدید نشان میدهد که «فلاوانولها» (فلاوان-۳-اُلها) میتوانند به کاهش فشار خون و ارتقاء سلامت عروق خونی کمک کنند. این ترکیبات طبیعی در انواع مختلف مواد غذایی نظیر کاکائو، چای، سیب و انگور وجود دارند. پژوهشگران پس از بررسی دقیق اطلاعات ۱۴۵ آزمایش تصادفی کنترلشده، دریافتند که مصرف منظم فلاوانولها میتواند بهویژه در افرادی با فشار خون بالا یا نزدیک به آن، تاثیر قابلتوجهی در کاهش فشار خون داشته باشد. در برخی از موارد، تأثیر این ترکیبات با نتایجی که از مصرف بعضی داروهای کاهنده فشار خون حاصل میشود، مقایسهپذیر است.
شکلات تلخ، چای سبز و سیاه، سیب، پودر کاکائو و انگور قرمز یا بنفش، بهعنوان بهترین منابع فلاوانولها شناخته میشوند؛ به طور مثال، یک فنجان چای سبز میتواند بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیگرم «فلاوان-۳-اُلها» ارائه دهد. همچنین، شکلات تلخ بسته به محتوای کاکائو خود میتواند ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلیگرم «فلاوان-۳-اُلها» در هر ۱۰ گرم ارائه کند. علاوه بر این، پودر کاکائو معمولاً غنیترین منبع متمرکز این ترکیبات به شمار میآید.
اثر مثبت فلاوانولها محدود به کنترل فشار خون نمیشود، بلکه به بهبود عملکرد «اندوتلیوم»، که لایه داخلی رگهای خونی است و نقشی کلیدی در سلامت عمومی قلب و عروق دارد، نیز کمک میکند. این بهبود در برخی موارد که فشار خون تغییری نداشت، مشاهده گردید که حاکی از تأثیر گستردهتر این ترکیبات بر سیستم گردش خون میباشد.
شکلات تلخ، به ویژه با محتوای ۷۰ درصد کاکائو، از منابع غنی فلاوانولها به شمار میآید و میتواند تا ۶۰۰ میلیگرم از این ترکیبات مفید را در هر ۱۰ گرم ارائه دهد. در حالی که پودر کاکائوی طبیعی ممکن است مقادیر بیشتری از فلاوانولها را دارا باشد. شکلات شیری، به لحاظ مقدار فلاوانول، در سطح بسیار پایینی قرار دارد و کمتر از ۵۰ میلیگرم در هر ۱۰ گرم دارد. از سوی دیگر، شکلات سفید به دلیل عدم وجود مواد جامد کاکائو، فاقد فلاوانول است. همچنین، فرآیندهای تولید مانند قلیاییکردن میتوانند بهطرز قابلتوجهی مقدار فلاوانولها را کاهش دهند؛ به همین دلیل، شکلات خام یا کمفرآوریشده، بهترین گزینه برای بهبود سلامتی تلقی میشود.
این نتایج برای کسانی که به دنبال روشهای آسان برای مدیریت فشار خون و ارتقاء سلامت قلب خود با تغییرات دلپذیری در رژیم غذایی هستند، دلگرمکننده است. گنجاندن مقادیر مناسبی از غذاهای پرمصرف نظیر چای، سیب، شکلات تلخ یا پودر کاکائو در یک رژیم غذایی روزانه متعادل میتواند مقادیر خوبی از فلاوانولها را تأمین کند. هرچند این ترکیبات نمیتوانند جایگزین داروهای تجویزی یا توصیههای پزشکی شوند، اما افزایش مصرف غذاهای غنی از فلاوانول در برنامه روزانه میتواند به عنوان مکملی ارزشمند برای سبک زندگی سالم، بهویژه برای افرادی که فشار خون بالاتری دارند، به حساب آید.
طبق اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، اگرچه نتایج این تحقیقات امیدوارکننده است، نیاز به پژوهشهای بیشتری احساس میشود.
