بررسی نکات مهم درباره ویرانی جنگلهای هیرکانی و عوامل مؤثر بر آن
مستند «بر کدام کرانه کاسپین تکیه کنم» تحت کارگردانی مهدی باقری در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور خواهد داشت و امشب، چهارشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۴، از شبکه مستند سیما به نمایش در میآید.
طبق گزارش ایسنا، باقری در خصوص موضوع این فیلم مستند توضیحاتی ارائه داد و بیان کرد: این اثر نگاهی مختص به مسئله تخریب جنگلهای هیرکانی و علل آن دارد و سعی دارد از زاویهای تازه و بدیع به این موضوع بپردازد. فیلمبرداری آن از غربیترین کوههای ارسباران تا گرگان انجام شده و مناطق بحرانی و در معرض خطر جنگلهای شمال ایران که وسعت نسبتاً زیادی دارد، مورد بررسی قرار گرفتهاند.
وی افزود: تمرکز ما بر روی مناطق بحرانی است و رویکرد ما بر مبنای اخلاق قرار دارد؛ به عبارت دیگر، ما حوادثی که منجر به تخریب جنگلهای هیرکانی شده است را به تصویر میکشیم، دادههای آماری را مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهیم و در این میان یک پرسش بنیادی را مطرح میکنیم؛ مسئولیت اخلاقی ما برای حفظ این اکوسیستم برای نسلهای آینده چیست؟
این مستندساز همچنین با تاکید بر اینکه فیلم «بر کدام کرانه کاسپین تکیه کنم» علاوه بر بیان مشکلات، راهکارهایی را نیز مطرح میکند، گفت: یکی از اساسیترین راهکارهای ارائه شده در این مستند برای حفاظت از جنگلهای هیرکانی، جلب همکاری اجتماعی مردم بهویژه خود جنگلنشینان در حفاظت از این سرمایه ملی است. این قاعده در تمام نقاط جهان رعایت میشود و افرادی که نزدیکترین ارتباط را با یک پدیده محیطزیستی دارند، مسئولیتهای بیشتری را بر عهده دارند. به طور کلی، تحقیقات علمی نشان میدهد که ۱۰ راهکار برای حفاظت از این جنگلها وجود دارد و یکی از آنها شامل مشارکت ذینفعان است. در این مستند مشارکت اجتماعی به شکل بارزی مورد توجه قرار گرفته، اما به دیگر راهکارها نیز اشاره شده است.
باقری تصریح کرد: به عقیده من، همه قوانین کلان باید با در نظر گرفتن افراد ذینفع طراحی و اجرایی شوند. آیا منطقی است که بومیان را نادیده بگیریم، تنها بر اساس قوانین بنویسیم و معیشت آنها را فراموش کنیم؟ علاوه بر این، باید به توانمندسازی بومیان نیز توجه ویژهای داشته باشیم. به عنوان مثال، در دهکده زیارت در گرگان، تصمیم به خروج دامها از جنگل جهت حفاظت از آن گرفته شد. دامها بیرون برده شدند، اما بومیان توانستهاند ظرفیت لازم برای معیشت خود از صنایع دستی را بدست آورند؟ فرصتهای صنایع دستی آیا به اندازه کافی برای تأمین معیشت آنها موثر است؟ بنابراین میتوان گفت که بخشی از قوانین کلان هرچند در تئوری مفید به نظر میرسند، اما به هنگام ورود به جامعه، کارایی لازم را ندارند.
کارگردان مستند «بر کدام کرانه کاسپین تکیه کنم» در توضیح فرآیند تحقیق و پژوهش برای این اثر گفت: این مستند از تحقیقات مشترک من و محمد شاهپیری به دست آمده است؛ ما از منابع مکتوب متعددی استفاده کردیم و همچنین یک پژوهش میدانی قابل توجه را نیز انجام دادیم. نکته قابل توجه اینکه این مستند به اتمام رساندن یک پروژه ناتمام از یک مستندساز قدیمی محسوب میشود. باید ذکر کنم که آقای ورهرام در سالهای ۸۳ تا ۸۵ قصد داشت مستندی با همین موضوع بسازد و حتی تصاویری نیز ثبت شد، اما به اتمام نرسید. این مستند در راستای پایان دادن به همان پروژه است و از تصاویری که در آن سالها گرفته شده و به کار نرفته به عنوان مستندات دست اول بهره میبرد.
باقری در خصوص فرم روایی این اثر نیز بیان کرد: روایت ما بر پایه نریشن و تصاویر است و از این رو هیچ پیچیدگی در روایت وجود ندارد. رویکرد ما در این مستند کاملا آموزشی و تبیینی است و هدفمان ایجاد تأثیر مثبت است.
عوامل اجرایی این مستند شامل:
کارگردان و تدوین: مهدی باقری، فیلمبردار: رضا تیموری، صدابردار: شاهین پور داداشی و مهرداد عباسپور، صداگذار: سامان شهامت، نویسنده متن گفتار: محمد شاهپیری و گوینده متن گفتار: محمد صادق دهقانی.
به نقل از این گزارش، مستند «بر کدام کرانه کاسپین تکیه کنم» امشب چهارشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۴ ساعت ۲۱ از شبکه مستند سیما پخش میشود و همچنین بازپخشهای آن بامداد فردا در ساعت ۰۱:۰۰ و ۱۰ صبح خواهد بود.
