اهمیت تمرینات هدفمند در حفظ سلامت استخوانها و جلوگیری از پوکی استخوان
دکتر غلامرضا حاج ولیئی، عضو هیئت علمی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی همدان و رئیس انجمن فیزیوتراپی استان، بر اهمیت تمرینهای فیزیکی هدفمند و رویکردهای چندبعدی توانبخشی در جلوگیری از بیماری پوکی استخوان و ارتقاء کیفیت زندگی سالمندان تأکید نمود.
به نقل از بهداشت نیوز، دکتر حاج ولیئی با بیان وضعیت نگرانکننده شیوع پوکی استخوان در جمعیت سالمند کشور، اظهار داشت: این عارضه به عنوان یکی از چالشهای بنیادین در حوزه بهداشت عمومی شناخته میشود و تأثیرات آن نه تنها بر سلامت فردی بلکه بر نظام خدمات درمانی و خانوادهها نیز بارز است. او علاوه بر این، با اشاره به افزایش طول عمر و روند رو به رشد جمعیت سالمندی، ضرورت توجه به مداخلات پیشگیرانه و شیوههای علمی توانبخشی را بیش از پیش مورد تأکید قرار داد.
وی در ادامه به تبیین نقش کلیدی توانبخشی در پیشگیری و کنترل پوکی استخوان پرداخت و گفت: تمرینهای فیزیکی هدفمند، به خصوص تمرینهای مقاومتی، تحمل وزن و تعادلی، تأثیر بیشتری بر تحریک فرایند استخوانسازی، تقویت قدرت عضلانی و کاهش احتمال شکستگیها دارند.
طبق گفته او، فعالیتهایی همچون پیادهروی، تمرین با وزنههای سبک و حرکات اصلاحی تعادلی نه تنها به تقویت استخوانها کمک میکند بلکه به بهبود هماهنگی عصبی-عضلانی و جلوگیری از سقوط در سالمندان نیز میانجامد.
دکتر حاج ولیئی با استناد به نتایج تحقیقات علمی جدید تصریح کرد: پژوهشهای گوناگون نشان میدهند که انجام تمرینات منظم و برنامهریزی شده میتواند روند کاهش تراکم استخوان در نواحی حساس مانند ناحیه لگن و ستون فقرات را به طور قابل توجهی کند نماید.
او خاطرنشان کرد که فیزیوتراپی، از طریق ترکیب آموزش، برنامههای تمرینی هدفمند و نظارت تخصصی، به بیماران کمک میکند تا علاوه بر حفظ تحرک، از بروز شکستگیهای مرتبط با پوکی استخوان نیز پیشگیری نمایند.
دکتر حاج ولیئی تصریح کرد: برنامههای توانبخشی جامع تنها محدود به تمرینات فیزیکی نمیشوند، بلکه شامل اصلاح رفتارهای خطرناک و بهبود عادات تغذیهای نیز هستند. مصرف کافی کلسیم و ویتامین D، دوری از سیگار و الکل، و حفظ وزن مناسب از جمله تدابیر مکمل در کنار تمرینات فیزیوتراپی به منظور جلوگیری از پوکی استخوان به شمار میآید.
وی افزود: در زمینه فیزیوتراپی، انجام ارزیابی دقیق از وضعیت حرکتی، قدرت عضلانی و تعادل بیماران این امکان را فراهم میآورد که برنامهای انحصاری و مناسب برای هر فرد طراحی گردد. تمرینات تعادلی و حرکات افزایشدهنده انعطافپذیری، به خصوص برای سالمندان، بسیار مؤثر بوده و به جلوگیری از زمینخوردنهای ناخواسته کمک میکند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان توضیح داد: توانبخشی چندوجهی، که شامل آموزش بیماران و خانوادهها درباره فعالیتهای بدنی منظم، تغذیه سالم و رعایت نکات ایمنی در محیط زندگی است، نقشی کلیدی در افزایش آگاهی و مشارکت فعال افراد در مراقبت از سلامت خود ایفا میکند. او افزود که برگزاری جلسات گروهی توانبخشی علاوه بر اثرات مثبت جسمی میتواند به بالا بردن روحیه، کاهش افسردگی و تقویت ارتباطات اجتماعی در سالمندان منجر شود.
دکتر حاج ولیئی تأکید کرد: فیزیوتراپی فقط به درمان بیماریها محدود نگردیده بلکه به عنوان ابزاری کارآمد برای جلوگیری از ناتوانیهای حرکتی و افت کارکرد در سنین سالمندی نیز مطرح است. او همچنین بر این نکته تأکید کرد که با اجرای منظم تمرینات هدفمند و رعایت اصول یک سبک زندگی سالم، میتوان از بروز پوکی استخوان ممانعت کرد یا سرعت پیشرفت آن را تا حد معناداری کاهش داد.
وی در پایان افزود: توجه به توانبخشی به عنوان یک رویکرد علمی و پیشگیرانه میبایست در کانون برنامههای بهداشت سالمندان قرار گیرد. به اعتقاد او، تلفیق خدمات فیزیوتراپی با برنامههای بهداشتی و آموزشی کشور میتواند بار ناشی از پوکی استخوان را به طور چشمگیری کاهش داده و کیفیت زندگی میلیونها نفر را بهبود بخشد.
