معضل جدید بازار خودرو؛ تایر گران شد

انجمن صنفی صنعت تایر از افت تولید کارخانه‌ها در نیم‌سال ابتدای ۱۴۰۵ خبر می‌دهد. علت این اتفاق دشواری واردات مواد اولیه‌ای است که به‌خاطر شرایط خاص کشور به‌وجود آمده و جایگزین داخلی هم ندارد.

 این فقط یک بخش از ظاهر بازار تایر است، اما وقتی به بازار می‌رویم چیزی به اسم کمبود لاستیک به‌چشم نمی‌خورد. با این حال آمار‌های غیررسمی از کاهش تمایل به خرید لاستیک نو و افزایش استفاده از لاستیک دست‌دوم خبر می‌دهند. راننده پژو ۲۰۶ را تصور کنید. اگر برای تعویض هر چهار حلقه سراغ برند‌های ایرانی برود، باید در بهترین حالت ممکن ۳۲ میلیون تومان دست به جیب شود.

معضل تایر از کجا می‌آید؟

طبق ادعای انجمن صنفی صنعت تایر تیراژ کارخانه‌های داخلی در نیمه نخست سال با افت ۳۰ تا ۳۳ درصدی همراه شده است. این کاهش تولید به شکل مستقیم عرضه محصول به نمایندگی‌ها را محدود کرده و تعادل توزیع را به هم زده است. کارخانه‌ها به خاطر مشکلات نقدینگی و کمبود منابع اولیه ناچار به کاهش سرعت خطوط تولید شده‌اند و همین امر میزان ورودی کالا به بازار را در ماه‌های اخیر کم کرده است. همه این حرف‌ها را تا اینجای کار باید ادعای انجمن صنفی صنعت تایر بدانیم.

سهم واردات در تامین مواد اولیه مورد نیاز این صنعت هم بین ۳۵ تا ۴۰ درصد برآورد می‌شود. بخش مهمی از مواد سازنده لاستیک مثل کائوچوی طبیعی و برخی مواد شیمیایی تخصصی در داخل تولید نمی‌شوند و کارخانه‌ها نیازمند واردات این اقلام هستند.

احتمالا در جریان اوضاع کشور هستید و معضلات واردات را بهتر از ما می‌دانید. به هر حال تاخیر‌های مداوم در تخصیص و تامین ارز ترخیص کالا‌ها از مبادی گمرکی را با کندی روبه‌رو کرده و موجب کمبود مقطعی مواد اولیه در مخازن کارخانه‌ها شده است.

قیمت تایر

از طرفی دیگر هزینه‌های نهاده‌های تولید داخلی نیز جهش داشته است. بهای موادی مانند دوده یا نخ تایر و سیم فولادی بیشتر شده است. همه این حرف‌ها نشان می‌دهد که هزینه تولید تایر در برهه فعلی نسبت به برهه مشابه سال قبل بیشتر شده است.

نمای بازار تایر چگونه است؟

بازار تایر در وضعیت فعلی با پارادوکس مهمی رو‌به‌رو است. همزمان تایر در بازار هست، اما سطح تقاضا برای خرید تایر زیاد برای فروشنده‌ها و تولیدکننده راضی‌کننده نیست. اگر سری به خرده‌فروشی‌های بازار بزنید متوجه می‌شوید که قفسه‌های فروشگاه‌ها و انبار‌های توزیع کمبودی ندارد.

اما مشتریان به هر دلیلی -شما بخوانید گران بودن لاستیک- توان خرید بالایی ندارند. مصرف‌کننده‌ها گاهی استفاده از لاستیک دست‌دوم را به خرید لاستیک نو ترجیح می‌دهند.

افزایش قیمت لاستیک طبیعتا باعث جهش شدید هزینه‌های نگهداری خودرو شده است. تایر جزو اقلام مصرفی و ایمنی به شمار می‌رود و استهلاک آن ارتباط مستقیمی با کارکرد روزانه خودرو دارد.

قیمت تایر چقدر است؟

رصد فرارو از بازار تایر نشان می‌دهد ارزان‌ترین تایر سایز ۱۳ تولید کارخانه‌های ایرانی که برای خودرویی مثل پراید مناسب است، الان پنج میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای هر حلقه قیمت دارد. داریم درباره ارزان‌ترین گزینه موجود در بازار حرف می‌زنیم که خرید یک دست کامل یعنی چهار حلقه لاستیک ایرانی برای پراید هزینه‌ای برابر با ۲۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان ایجاد می‌کند. این عدد برای خودرویی است که اقتصادی‌ترین وسیله نقلیه در بازار ایران محسوب می‌شود.

لاستیک مناسب پژو ۲۰۶ سایز ۱۴ است. کف قیمت لاستیک سایز ۱۴ در برند‌های تولید داخل حدود هشت میلیون تومان برای هر حلقه است. محاسبه هزینه چهار حلقه لاستیک برای پژو ۲۰۶ عدد ۳۲ میلیون تومان را نشان می‌دهد. به این مبلغ باید هزینه‌های اجرت تعویض یا والف و بالانس چرخ‌ها را نیز اضافه کرد. به این ترتیب قیمت تایر برای یک خودروی معمولی شهری بخش عمده‌ای از پس‌انداز مالکان را به خود اختصاص می‌دهد.

اگر سراغ لاستیک خارجی برویم قیمت‌ها بالاتر می‌رود. مثلا دوحلقه لاستیک سایز ۱۴ برند نکسن ۳۸ میلیون تومان فروخته می‌شود و خرید چهار حلقه لاستیک نکسن رقمی معادل ۷۶ میلیون تومان اب می‌خورد.