بیدارماندگان، مراقب باشید؛ این بیماری و چاقی منتظر شما هستند

بر اساس گزارش بهداشت نیوز، مرضیه هادوی، متخصص برجسته غدد و متابولیسم و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، به توضیح علائم و نشانه‌های تشخیص دیابت پرداخت و بیان کرد: روش‌های تشخیص این بیماری شامل علائم بالینی، مقادیر آزمایشگاهی و تست‌های غربالگری است. به عنوان مثال، در تست‌های آزمایشگاهی، اگر مقدار قند خون ناشتا برابر یا بالاتر از ۱۲۶ و هموگلوبین A1c برابر یا بالاتر از ۶.۵ باشد، امکان ابتلا به دیابت مطرح می‌گردد. علاوه بر این، اگر قند خون دو ساعته پس از مصرف ۷۵ گرم گلوکز خوراکی بیش از ۲۰۰ باشد، باز هم احتمال وجود دیابت قابل بررسی است.

هادوی ضمن ارائه توضیحات بیشتر در خصوص تست‌های آزمایشگاهی خاطرنشان کرد: در صورتی که فرد دارای شرایط فوق باشد، باید آزمایش را مجدداً تکرار کند. همچنین اگر فرد با دو تست همزمان مختل همچون FBS و HbA1c مراجعه کند، تشخیص دیابت قطعی خواهد بود و در این صورت تکرار تست بی‌نیاز است. نکته دیگری که دلالت بر دیابت دارد این است که اگر قند بالاتر از ۲۰۰ باشد و بیمار دارای علائم باشد، نظیر بیمارانی که به اورژانس مراجعه می‌کنند، در چنین حالتی نیز نیازی به تکرار تست نیست.

وی همچنین در خصوص مقادیر تشخیصی پیش‌دیابت توضیح داد: پیش‌دیابت به وضعیتی میان شرایط نرمال و دیابتی اطلاق می‌شود که قند خون ناشتا در محدوده ۱۰۰ تا ۱۲۵ و هموگلوبین A1c بین ۵.۷ تا ۶.۴ وجود داشته باشد.

پرخوری، پر ادراری و مشکلات قلبی و عروقی از عمده‌ترین نشانه‌ها و عوارض دیابت به شمار می‌آیند

این متخصص غدد و متابولیسم با تاکید بر عوارض بیماری دیابت، تصریح کرد: در صورت بالا بودن قند خون در بیماران دیابتی، عوارضی نظیر پرخوری، پر ادراری و افت کیفیت زندگی بروز می‌کند. به طور کلی، عوارض دیابت به دو دسته میکروواسکولار (درگیری عروق کوچک) و ماکروواسکولار (درگیری عروق بزرگ) تقسیم می‌شوند. در دسته اول ارگان‌هایی از قبیل چشم‌ها، کلیه‌ها و اعصاب محیطی آسیب می‌بینند و در دسته دوم بیمار دچار سکته‌های قلبی، مغزی و آترواسکلروز می‌شود.

هادوی با یادآوری عوارض گسترده دیابت، اشاره کرد: در گذشته، اهداف درمان دیابت بیشتر بر کنترل قند خون بیمار متمرکز شده بود، اما در سال‌های اخیر، رویکرد به سمتی تغییر یافته است که علاوه بر کنترل قند خون، به دنبال افزایش طول عمر بیمار نیز هستیم؛ به این معنا که داروهایی تجویز می‌شوند که علاوه بر کنترل قند خون، از مرگ و میر ناشی از حوادث قلبی و عروقی نیز پیشگیری کنند.

آگاهی، پیشگیری و اقدام به موقع؛ سه اصل اساسی برای مدیریت دیابت

وی همچنین اهمیت گرفتن تاریخچه کامل و جامع از بیمار در اولین ویزیت را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: در اولین ویزیت، معمولاً زمان بیشتری برای بررسی بیمار اختصاص داده می‌شود و در این حیطه، مسائل مربوط به رعایت سبک زندگی سالم و بایدها و نبایدها آموزش داده می‌شود.

استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در مورد پیشگیری و اقدام به موقع در دیابت تاکید کرد: آگاهی، پیشگیری و انجام اقدامات به موقع، سه اصل مهم در کنترل این بیماری به شمار می‌روند. شخصی که دارای ریسک‌فاکتورها یا عوامل اثرگذار در دیابت، از جمله سابقه خانوادگی باشد، باید نسبت به این بیماری هوشیاری بیشتری از خود نشان دهد و سبک زندگی، تغذیه، فعالیت بدنی، تحرک و استرس‌های خود را زیر نظر داشته باشد.

وی همچنین توصیه کرد که این افراد حداقل سالی یک‌بار میزان قند خون خود را مورد بررسی قرار دهند تا اگر مشکلی وجود داشت، بلافاصله اقدامات پیشگیرانه و درمانی انجام دهند.

شب‌زنده‌دارها، نسبت به دیابت محتاط باشند

به گفته این پزشک متخصص، علاوه بر عواملی مانند اضافه‌وزن، عدم تحرک، فشار خون و کلسترول بالا، سابقه خانوادگی دیابت و افزایش سن، شب‌بیداری نیز به عنوان یکی از عوامل خطرزا برای ابتلا به دیابت شناخته می‌شود که می‌تواند جنبه‌های مختلف سلامت فرد را تحت تاثیر قرار دهد. از دلایل این موضوع می‌توان به پرخوری در طول شب و تحت تاثیر قرار گرفتن بسیاری از هورمون‌های دارای چرخه شبانه‌روز اشاره کرد.

وجود گلوکومتر در منزل بیماران دیابتی، ضرورت دارد

مرضیه هادوی وجود گلوکومتر در منزل افراد دیابتی را برای کنترل دقیق‌تر و جلوگیری از اشتباه در تشخیص افزایش قند خون، امری حیاتی دانست؛ زیرا برخی بیماران در صورت نبود گلوکومتر و تنها با تکیه بر علائم بالینی خود، از افزایش میزان قند خون خود غافل می‌شوند.

اصلاح سبک زندگی؛ سنگ بنای درمان دیابت

رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در ادامه گفتگو با وبدا به فرآیند درمان دیابت اشاره کرد و گفت: درمان این بیماری باید به صورت سیستماتیک و با برنامه‌ریزی صورت گیرد. غالباً، موارد دیابت از نوع دو هستند و در این وضعیت اگر بیمار از همان ابتدا و با جدیت به اصلاح سبک زندگی خود بپردازد، شانس بهبودی افزایش می‌یابد. اساس درمان دیابت بر اصلاح زندگی تحت عنوان “life style” پایه‌ریزی شده است. رعایت تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، مدیریت استرس و فشارهای روحی و نیز مصرف مستمر داروها به کنترل دیابت کمک خواهد کرد.

هادوی افزود: در زمینه فعالیت بدنی، پیاده‌روی به مدت حداقل ۳۰ دقیقه در روز توصیه می‌شود.

وی در ادامه به اهمیت رعایت اصول تغذیه در درمان دیابت، توضیح داد: بیماران دیابتی باید از مصرف قندهای ساده مانند شکلات و شیرینی خودداری کنند. همچنین در مورد میوه‌های شیرین، لازم است بدانند که مجاز به مصرف سه واحد میوه در قالب سه میان وعده در طول روز هستند. به عنوان مثال، یک سیب متوسط، یک نارنگی یا یک خوشه کوچک انگور معادل یک واحد میوه محسوب می‌شود.

هادوی بر این نکته تاکید کرد: بیماران دیابتی باید توجه داشته باشند که در طول روز، سه وعده غذایی اصلی سبک و سه میان‌وعده سالم داشته باشند تا رژیم غذایی آن‌ها به تعادل برسد.

اهمیت افزایش مصرف آب و مایعات در فصل تابستان برای بیماران دیابتی

این متخصص غدد درون‌ریز به برخی توصیه‌ها برای دیابتی‌ها در فصل تابستان اشاره کرد و گفت: بدن بیماران دیابتی به راحتی آب را از دست می‌دهند، لذا پیشنهاد می‌شود این افراد در فصل گرما، مصرف آب و مایعات خود را افزایش دهند و در ساعات اوج گرما از بیرون رفتن پرهیز کنند. همچنین با توجه به سفرهای تابستانی، حتما داروهای مصرفی خود را به همراه داشته باشند و داروهای حساس مانند قلم انسولین را از قرارگیری در دماهای بالای ۲۵ درجه محافظت کنند تا از آسیب به آن‌ها جلوگیری شود.

باورهای نادرست در مورد دیابت

وی در ادامه به برخی از باورهای نادرست رایج درباره مصرف انسولین اشاره کرد و گفت: نکته‌ای که حائز اهمیت است، این است که بیماران دیابتی باید تنها به توصیه‌های پزشک معالج خود در خصوص اصلاح سبک زندگی و نحوه صحیح مصرف داروها گوش دهند و از پیروی از نظرات غیراصولی و نادرست اطرافیان بپرهیزند. برخی افراد بر این باورند که تزریق انسولین مضراتی دارد و می‌تواند به قلب آسیب بزند؛ این تصور نادرست است، زیرا آنچه باعث بروز بیماری‌های قلبی می‌شود، عدم کنترل صحیح دیابت در طولانی‌مدت است، نه مصرف انسولین.

بیماران دیابتی، مراقب فشار خون خود باشند

مرضیه هادوی در پایان گفتگو به توصیه‌هایی برای بیماران دیابتی پرداخت و خاطرنشان کرد: همکاری خود بیمار در مدیریت دیابت بسیار حائز اهمیت است، چرا که در بیش از ۵۰ درصد روند درمان، خود بیمار نقش دارد. نکته دیگر این است که در روند درمان، تنها دیابت مدنظر نیست و در طول مراجعات بیماران که معمولاً هر سه ماه یک‌بار صورت می‌گیرد، فشار خون نیز باید مورد بررسی قرار گیرد و اهمیت کنترل فشار خون به هیچ وجه نباید فراموش گردد.

منبع: وبدا