ربیعی: غفلت از خانواده عواقب جدی برای آینده به همراه خواهد داشت

در خبری از ایسنا، علی ربیعی در اجلاس جهانی توسعه اجتماعی که در قطر برگزار گردید، به خطرات متوجه نهاد خانواده اشاره کرده و اظهار داشت: این نهاد امروزه در شرایط دشواری قرار دارد؛ نادیده گرفتن آن می‌تواند با هزینه‌های سنگینی برای انسان‌ها و تمدن‌های ایجاد شده در طی قرن‌ها همراه باشد. او همچنین بر لزوم احترام به حرمت و حقوق انسان‌های مهاجر در این دنیای معاصر تأکید کرد.

در بخش دیگری از سخنرانی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور تأکید کرد که هیچ فردی به سبب ویژگی‌های ملی، مذهبی، نژادی، قومی یا طبقاتی نباید دچار تبعیض شود و از دایره توسعه کنار گذاشته شود. در یک برنامه جامع توسعه اجتماعی، توجه به گروه‌های دارای نابرابری فرصت‌ها، نظیر افراد دارای ناتوانی، امری الزام‌آور است.

وی در ادامه به موضوع امنیت غذایی اشاره کرد و گفت: در فلسطین اشغالی و در شرایط بحرانی غزه، نه‌تنها حق دسترسی به امنیت غذایی برای مردم این منطقه نادیده گرفته شد، بلکه رژیم اشغالگر از منابع غذایی و آب به عنوان ابزارهای نسل‌کشی استفاده کرده است.

متن کامل سخنرانی علی ربیعی در اجلاس جهانی توسعه اجتماعی به این شرح است:

«بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
خانم رئیس،
حضار گرامی،

برای من مایه افتخار است که در اجلاس جهانی توسعه اجتماعی ۲۰۲۵ و در این نشست عمومی سخن می‌گویم. ضمن تشکر از دولت قطر به خاطر میزبانی این اجلاس و برگزارکنندگان آن، به ضرورت تلاش‌های گسترده برای تحقق اهداف توسعه اجتماعی شاره می‌کنم.

هدف نهایی ما، ایجاد دنیایی عاری از فقر و گرسنگی، با حداقل میزان بیکاری، بیماری، و ناامنی، جهانی که دارای امنیت غذایی پایدار و بهداشت و سلامت، عدالت و برابری باشد، نه تنها یک ایده آرمانی، بلکه امری ضروری است که دستیابی به آن مستلزم همکاری عمومی و مشارکت همگانی است.

هیچ فردی نباید به دلیل ویژگی‌های ملی، مذهبی، نژادی، قومی یا طبقاتی از توسعه خارج شود؛ در برنامه مناسب توسعه اجتماعی، ضروری است که به گروه‌های حاشیه‌ای مانند افراد دارای معلولیت توجه خاصی شود. بحث سالمندی و کاهش نرخ باروری نیز اکنون یکی از چالش‌های جهانی به شمار می‌آید.

نهاد خانواده به دلایل متعدد در معرض تهدید است. بی‌توجهی به این نهاد، عواقب سنگینی برای بشریت و تمدن‌های شکل‌گرفته در طول قرن‌ها به همراه خواهد داشت. همچنین مهاجران نیز باید از حقوق بنیادی و حیثیت خود برخوردار شوند.

اکنون، با گذشت سه دهه از اولین اجلاس جهانی توسعه اجتماعی و در هشتادمین سالگرد تأسیس سازمان ملل، ضروری است تا به‌طور عادلانه و بدون هر گونه سوگیری، ارزیابی کنیم که جوامع ما چه میزان در تحقق اهداف توسعه اجتماعی موفق بوده‌اند و چه موانعی بر سر این راه وجود دارد.

در این مدت، دستاوردهای قابل توجهی به دست آمده، اما واقعیت این است که در برخی موارد نه تنها پیشرفتی حاصل نشده، بلکه اوضاع نیز بدتر گردیده است. بلایای طبیعی، از جمله پاندمی اخیر، تغییرات اقلیمی، و درگیری‌های ژئوپلیتیک، تاثیر عمیقی بر جوامع مختلف و زندگی میلیون‌ها انسان داشته و کیفیت زندگی آنان را تهدید کرده است. بررسی این مسائل و ارائه راهکارهای مناسب می‌تواند به بهبود شرایط کلی توسعه اجتماعی کمک کند.

وضعیت امنیت غذایی یکی از مسائل کلیدی توسعه اجتماعی است و در این خصوص باید توجه بیشتری شود. تقریباً یک‌سوم جمعیت جهان، به‌ویژه زنان و کودکان، عمدتاً در کشورهای در حال توسعه، تحت فشار شدید قرار دارند. جامعه جهانی باید متعهد شود تا گرسنگی، سوءتغذیه و فقر را ریشه‌کن کرده و حق دسترسی همگان به غذا را تضمین نماید. تسریع در اقدام‌های ضروری از طریق هماهنگی جهانی و سرمایه‌گذاری در نظام‌های کشاورزی پایدار و مقاوم، امری الزام‌آور است.

مایلم دقت‌تان را به پدیده شوم و دلخراشی جلب کنم که وجدان بشریت را به شدت آزار داده است. در فلسطین اشغالی و بحرانی در غزه، نه‌تنها حق امنیت غذایی مردم این منطقه نادیده گرفته شده، بلکه رژیم اشغالگر از آب و غذا به عنوان ابزاری برای نسل‌کشی بهره‌برداری کرده است. همگان به یاد دارند که چه فجایع دردناکی در این زمینه روی داد؛ زندگی و سلامت مردم سرزمین‌های اشغالی به علت محدودیت‌های ایجاد شده در دسترسی به غذا و آب به شدت تحت تهدید قرار گرفت. از طرف دیگر، هزاران زن، مرد و کودک بی‌گناه هنگامی که برای دریافت کمک‌های انسانی تلاش کردند، به ضرب گلوله‌های سربازان اشغالگر از پا درآمدند. این نسل‌کشی و استفاده تسلیحاتی از منابع غذایی و آبی را باید بهترین شکل ممکن محکوم کرد و همگان باید تدابیری بیندیشند تا هرگز شاهد تکرار چنین فجایعی نباشیم.

یکی دیگر از نکات حائز اهمیت در توسعه اجتماعی، اعمال تحریم‌های ظالمانه است. تحریم‌ها تنها به توسعه اجتماعی کشورها آسیب می‌زنند، بلکه حقوق اولیه شمار زیادی از مردمان را در خطر قرار می‌دهند و آنان را با انواع مشکلات و محرومیت‌ها مواجه می‌سازند. تحریم‌های اقتصادی و مالی می‌توانند به معیشت شهروندان آسیب وارد کرده و دسترسی آنان به دارو را، به ویژه برای بیماران مزمن یا خاص، محدود کنند و در نتیجه موجب مرگ و میر افراد بی‌گناه شوند. ما به یاد داریم که حتی در زمان پاندمی نیز برخی کشورها موانع جدی در دسترسی ما به تجهیزات پزشکی، دارو، و واکسن‌های ضروری ایجاد کردند.

خانم رئیس،

سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران در حوزه توسعه اجتماعی بر سه اصل بنیادین بنا شده است: پیشرفت در توسعه انسانی، تأمین اجتماعی ساختاری و اشتغال پایدار.

ایران، با این که تحت فشارهای خارجی و تحریم‌های ظالمانه برخی قدرت‌ها قرار داشته، موفقیت‌های قابل توجهی کسب کرده است. به عنوان مثال، شاخص توسعه انسانی ایران از ۰٫۶۲۶ در سال ۱۹۹۰ به ۰٫۷۹۹ در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته و پیش‌بینی‌ها برای سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده دستاوردهای برجسته‌ای در زمینه‌های سلامت، آموزش و استانداردهای زندگی است. همچنین، پیشرفت قابل توجهی در آموزش زنان، به عنوان نمادی از توسعه پایدار سرمایه انسانی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های بالای نیروی انسانی کشور، صورت گرفته است.

برخی از تجربیات برجسته ایران در زمینه توسعه اجتماعی شامل:

اجرای برنامه‌های جامع حمایت اجتماعی برای حفاظت از خانواده‌ها، به‌ویژه خانواده‌های آسیب‌پذیر در حوزه‌های بهداشت و تغذیه و سرمایه‌گذاری بر توانمندی‌های انسانی از جمله آموزش و مهارت‌آموزی تا سطح روستا برای گروه‌های خاص همچون افراد دارای معلولیت و بازماندگان از تحصیل.

اقدام به تأمین مالی برای حمایت از کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی به‌ویژه در مناطق کمتر توسعه‌یافته.

گسترش آموزش ابتدایی، متوسطه و دانشگاهی به‌صورت رایگان و تلاشی برای تأمین عدالت آموزشی در کنار هم‌راستاسازی نظام آموزشی با تحولات چشمگیر دیجیتال و هوش مصنوعی.

بهبود سطح بهداشت عمومی و توسعه بیمه‌های پایه رایگان برای افرادی با درآمد پایین.

حفاظت از محیط‌زیست و گونه‌های جانوری و گیاهی و ارتقای محیط زیست پایدار.

حمایت از کار شایسته و تقویت تشکل‌های کارگری و کارفرمایی و نیز حمایت از کارگران مهاجر.

پاسخ مؤثر به شوک‌های جهانی، به ویژه کاهش آثار تحریم‌ها و پیامدهای جنگ تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و ایالات متحده علیه ایران، و ارتقای تاب‌آوری و انسجام اجتماعی از طریق برنامه‌های تاب‌آوری معیشتی و اجتماعی.

خانم رئیس،

چالش‌های جهانی نیازمند تحرک جمعی و اصولی است. این اجلاس باید راهکارهای مؤثری برای تقویت حمایت‌های اجتماعی جهانی، متناسب با تحولات اقتصادی، بهداشتی و اقلیمی ارائه دهد.

ما از همکاری کشورهای در حال توسعه، ابزارهای مالی منطقه‌ای و مشارکت با نهادهای توسعه‌ای بین‌المللی برای هم‌راستاسازی مالی با نتایج توسعه استقبال می‌کنیم. حاکمیت قوی، اقدامات ضد فساد و نظارت دقیق برای حداکثرسازی اثرگذاری تأمین مالی توسعه اجتماعی ضرورت دارد. پیشنهاد می‌کنم موضوع تاب‌آوری اجتماعی به‌عنوان محور کلیدی این اجلاس مد نظر قرار گیرد و برنامه‌ریزی برای تقویت آن در دستور کار باشد.

توسعه اجتماعی قادر به سازگاری با سیاست‌های تحریمی نیست. تحریم‌ها به کرامت انسانی و ثبات اجتماعی جوامع لطمه می‌زنند و با اهداف این اجلاس در تضاد هستند. امیدوارم اجلاس با توجه خاص به مسئله تحریم‌های ضدانسانی و مطرود و ارائه سازوکارهای جلوگیری از اقداماتی که توسعه و رفاه عمومی را به خطر می‌اندازد، آغاز شود.

از توجه شما سپاسگزارم.»