نکات کلیدی برای پیشگیری از مسمومیت غذایی هنگام سفر

به نقل از بهداشت نیوز، یکی از اطمینان‌بخش‌ترین روش‌ها برای حفظ تندرستی در طول سفر، این است که غذایی ساده در خانه تهیه کرده و آن را در ظرف خنکی به همراه داشته باشید. غذایی که برای مسیر آماده می‌کنید نباید آبکی باشد؛ زیرا غذاهای آبکی مانند انواع خورش‌ها زودتر فاسد شده و میکروب‌ها و باکتری‌ها در مایعات به راحتی تکثیر می‌شوند. بر این اساس، غذاهای خشک نظیر انواع کوکوی سبزی، سیب‌زمینی، کتلت، شامی، مختلف دلمه‌ها، و انواع پلویی مثل عدس‌پلو و لوبیا پلو که به همراه گوجه‌فرنگی، خیار تازه و لیموترش شسته شده هستند، مناسب‌تر خواهد بود.

مهم است که غذایی که برای سفر آماده می‌کنید، در طول مسیر به طور کامل خنک نگه داشته شود. غذاهایی مانند سالاد الویه و سوسیس که سریع‌تر فاسد می‌شوند، گزینه‌های مناسبی برای سفر نیستند.

اگر تمایل دارید صبحانه را در مسیر میل کنید، می‌توانید از منزل پنیر، گوجه‌فرنگی، خیار یا تخم‌مرغ آب‌پز سفت و یا مقداری مربا و عسل به همراه یک فلاسک آب جوش برای چای همراه ببرید. توجه داشته باشید که پنیر، سر شیر و خامه محلی معمولاً از شیر غیرپاستوریزه تهیه می‌شوند و مصرف آنها ممکن است خطر ابتلا به بیماری تب مالت را به همراه داشته باشد و یا به علت کهنگی، باعث مسمومیت، اسهال و استفراغ شوند. همچنین از شیر محلی به دلیل عدم پاستوریزه بودن استفاده نکنید، مگر اینکه آن را به مدت ۱۰ دقیقه در حین هم زدن به جوش آورید.

چنانچه بخواهید در رستوران‌های بین راه غذا میل کنید، به چند توصیه توجه کنید:

– به جای سالاد که احتمال آلودگی‌اش زیاد است، ماست مصرف کنید. آلودگی‌های میکروبی و انگلی با مصرف سبزیجات و سالادهای آلوده به بدن منتقل می‌شوند. یک راه مطمئن این است که از خانه گوجه‌فرنگی، خیار و لیموترش شسته شده به همراه داشته باشید و با غذایی که در رستوران سفارش می‌دهید، از آنها استفاده کنید.

– نسبت به مصرف سس مایونز و دیگر سس‌های چرب هوشیار باشید. به خصوص در سفر، از مصرف این نوع سس‌ها دوری کنید. شما می‌توانید با ترکیب ماست، آبلیمو، کمی نمک و فلفل و در صورت امکان، مقداری روغن زیتون یک سس سالم برای سالاد تهیه نمایید.

– غذاهایی را در رستوران سفارش دهید که کمترین ادویه و سس را داشته باشند. گاهی در رستوران‌ها به غذاهای کهنه و مانده مقدار زیادی سس و چاشنی اضافه می‌کنند که ممکن است عوارض فساد غذا را پوشش دهد.

– هنگام سفارش کباب برگ یا جوجه کباب، تاکید کنید که این غذاها کاملاً پخته شوند تا در صورت وجود آلودگی، حرارت کافی آن را از بین ببرد. کباب کوبیده، همبرگر و سایر غذاهای تهیه‌شده با گوشت چرخ‌کرده عموماً دارای چربی زیاد هستند و احتمال فساد آنها بالاست. این غذاها معمولاً به قدری حرارت نمی‌بینند که خوب پخته شوند و همین مسئله خطر آلودگی میکروبی و انگلی را بالا می‌برد.

– در رستوران حتماً همراه غذا از ماست پاستوریزه و کم چرب، لیموترش یا آبلیمو استفاده کنید. این مواد باعث اسیدی شدن دستگاه گوارش می‌شوند و به کاهش احتمال رشد میکروب‌ها در آن کمک می‌کنند و بدین ترتیب خطر مسمومیت غذایی کاسته می‌شود.

– به جای نوشابه‌های گازدار، دوغ کم‌نمک و بدون گاز را با غذا کنید. نوشابه‌های گازدار حاوی مقدار زیادی قند هستند. یک قوطی ۳۰۰ میلی‌لیتری از این نوشیدنی نزدیک به ۲۸ گرم شکر دارد که معادل تقریباً دو قاشق غذاخوری پر است و به بدن کالری فراوانی وارد می‌کند و زمینه ساز اضافه وزن و چاقی می‌شود. همچنین اگر چه ممکن است به نوشابه‌های بدون قند روی آورید، باید بدانید که حتی این نوع نوشابه‌ها نیز دارای مقدار بالایی فسفات هستند که از جذب مواد مغذی ضروری مانند کلسیم جلوگیری می‌کند و در بلندمدت ممکن است منجر به پوکی استخوان شود.

– در طول سفر از انواع دسرهای خامه‌ای پرهیز کنید، زیرا این دسرها ممکن است با شیر و خامه غیر پاستوریزه تهیه شده باشند یا به دلیل کهنگی، فاسد شده باشند. چنانچه تمایل به مصرف بستنی دارید، حتماً از نوع پاستوریزه و کم چرب بهره ببرید.

– از خرید و مصرف نوشیدنی‌های محلی مانند آب زرشک، آب آلبالو و… همچنین از لواشک، تمبرهندی و آلوچه‌ای که بسته‌بندی نشده و فاقد کد بهداشتی و پروانه ساخت از وزارت بهداشت هستند، اجتناب کنید. مصرف این مواد غذایی غیربهداشتی ممکن است به انتقال آلودگی‌های انگلی منجر شود.

– در مسیر و به عنوان تنقلات، مقداری آجیل نظیر نخودچی، کشمش، خرما، انجیر خشک، گردو، بادام، پسته و فندق کم‌نمک یا تخمه‌های کم‌نمک را به همراه داشته باشید. این تنقلات بسیار سالم‌تر و کم ضررتر از چیپس‌ها و پفک‌های گازدار جانشین هستند. از خرید و مصرف چیپس‌هایی که به صورت فله‌ای عرضه می‌شوند اکیداً خودداری کنید. این نوع از چیپس‌ها معمولاً حاوی مقادیر زیادی نمک و روغن هستند و ممکن است روغن استفاده‌شده در تهیه آنها کیفیت خوبی نداشته باشد و خطر سرطانی شدن را حتی به دنبال داشته باشد.

– در مورد مضرات پفک، به‌خصوص در تغذیه کودکان، بسیار سخن گفته شده است. خصوصاً اینکه پفک جایگاهی در تغذیه کودکان ندارد. نمک بالای پفک باعث می‌شود که ذائقه کودک به غذاهای شور عادت کند و در بزرگسالی احتمال ابتلا به فشار خون و بیماری‌های قلبی را افزایش دهد. همچنین از آنجا که خوردن پفک می‌تواند فرزند شما را به حالت سیری کاذب دچار کند، ممکن است از خوردن غذای اصلی خودداری کند و این امر منجر به مشکلات رشد و کمبود انواع ویتامین‌ها و ریزمغذی‌ها شود. مواد افزودنی و نگهدارنده‌ای که به تنقلات صنعتی اضافه شده‌اند، زمینه‌ای برای تشدید آلرژی در افراد مستعد ایجاد می‌کنند.

به علاوه، بسیاری از افراد مایلند در طول سفر، اقدام به پختن کباب و جوجه کباب نمایند تا غذایی سالم و خوشمزه نوش‌جان کنند. در این زمینه نیز به موارد زیر توجه داشته باشید:

– گوشت و مرغ را از منزل در ظرف یخ نگه‌دارید و دقت کنید که در طول مسیر و قبل از کباب کردن، به خوبی سرد باقی بمانند.

– از گوشت‌هایی که در شرایط آزاد آویزان شده‌اند و به فروش می‌رسند، استفاده نکنید. میکروب‌ها و تخم انگل‌ها می‌توانند با مصرف این گوشت‌ها به بدن منتقل شوند.

– در زمان تهیه کباب و جوجه کباب، اطمینان حاصل کنید که تمام قسمت‌های آن به خصوص قسمت داخلی به خوبی حرارت ببیند، تا در صورت وجود آلودگی، حرارت آن را از بین ببرد. کبابی که کاملاً پخته شده رنگ قهوه‌ای دارد و اگر قسمت داخلی هنوز قرمز باشد، نشان‌دهنده عدم پخت کامل آن است و وجود آلودگی ممکن است منجر به مسمومیت غذایی، اسهال، استفراغ، درد شکم و دل‌پیچه خواهد شد.

همچنین به منظور جلوگیری از کم آبی و یبوست باید مقدار مناسبی از آب (ترجیحاً آب معدنی) به همراه داشته باشید. بردن میوه‌ها و سبزیجاتی مانند هویج، گوجه‌فرنگی، خیار و کاهو در طول سفر به تامین آب و املاح و ویتامین‌های لازم بدن کمک می‌کند. قبل از سفر، این مواد غذایی را در منزل به خوبی بشویید و در ظرف‌های مناسب و دربسته با خود به همراه ببرید.

با این دلایل، بنا به اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، بچه‌ها به خوردن کالباس و سوسیس گرایش زیادی دارند و به همین علت خانواده‌ها در طول سفر به دنبال این خوراکی‌ها هستند، چرا که هم غذایی مورد علاقۀ فرزندان را فراهم کنند و هم وقت زیادی در تهیه غذا صرف نکنند. با این وجود لازم به ذکر است که احتمال فسادپذیری کالباس بسیار زیاد است و در نتیجه برای سفر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.