اخبار جدید برای علاقهمندان به وام یارانهای | روش استفاده از یارانه بهعنوان وثیقه وام | عملکرد سامانه ستاره به چه صورت است؟
به عنوان مثال، فردی که به دنبال دریافت اعتبار یا وام برای خرید است، به وبسایتها یا شرکتهای ارائهدهنده این خدمات مراجعه میکند. این شرکت با ارتباط با سامانه ستاره میتواند داراییهای احراز شده فرد، مانند سهام، سپردههای بانکی و یا هر نوع سرمایه دیگری را از نهاد مسئول آن نوع خاص از دارایی استعلام کند و به این ترتیب، روند توثیق به انجام برسد.
چگونه میتوان بدون داشتن ضامن از سیستم بانکی وام دریافت کرد؟ اگر به دنبال راهی برای اخذ وام و تسهیلات با استفاده از سامانه توثیق الکترونیکی داراییها و بر اساس اعتبار شخصی خود به جای دو ضامن کارمند رسمی هستید، این مقاله را بخوانید.
یکی از موانع اصلی پیش روی افراد در دریافت وام از شبکه بانکی، عدم اعتبار و ضامن کافی است. به این معنا که بانک برای اعطای وام به شما، به مدارک اعتباری مانند سند ملک، وثیقه معتبر یا چند ضامن نیاز دارد. اما برای بسیاری که خانهای برای گرو گذاشتن ندارند و به دنبال وامهای کوچک هستند، این شرایط میتواند چالشبرانگیز باشد. با بوجود آمدن سامانه توثیق الکترونیکی داراییها، این مشکل به طور مؤثری حل گردیده است. در این مقاله، به بررسی مفهوم و کاربرد وثیقه الکترونیک داراییها که در سامانهای به نام ستاره راهاندازی شده، خواهیم پرداخت.
وثیقهگذاری یکی از روشهای متداول برای تضمین وام و تعهدات مالی و حقوقی در سیستمهای بانکی و قضایی است. در سال 1401، فاز نخست سامانه توثیق الکترونیک هوشمند داراییها با مشارکت سازمان بورس و اوراق بهادار، قوه قضائیه و شبکه بانکی رونمایی گردید.
به طور سنتی، وثیقهگذاری با ارائه اسناد فیزیکی مانند سند ملک یا سایر داراییهای قابل لمس انجام میشود. با این حال، پیشرفتهای فناورانه و دیجیتالی شدن فرآیندها منجر به ظهور مفهوم وثیقهگذاری الکترونیک داراییها به عنوان یک راهکار نوآورانه و موثر شده است. این سیستم قابلیت استفاده از داراییهای متنوعی از جمله سهام، اوراق بهادار، بیمهنامهها و حتی داراییهای دیجیتال را به عنوان وثیقه فراهم میآورد و همچنین فرآیند وثیقهگذاری فیزیکی را ساده و تسریع میکند.
کدام بانکها سامانه توثیق الکترونیکی دارایی را دارند؟
در حال حاضر، بانکهای زیر امکان توثیق الکترونیکی داراییها را به صورت آنلاین ارائه میدهند:
بانک ملی ایران
بانک صادرات ایران
بانک مهر ایران
بانک رسالت
توجه: با توجه به روند گسترش بانکداری دیجیتال و رقابت میان مؤسسات مالی، پیشبینی میشود که سایر بانکها به زودی امکان توثیق الکترونیک داراییها را به خدمات خود اضافه کنند.
سامانه وثیقهگذاری دارایی
در دنیای کنونی، بخش قابل توجهی از داراییهای افراد شامل سهام، اوراق بهادار و سایر اموال میشود. این داراییها که پیش از این علیرغم ارزش مالی و اعتبار در بازار سرمایه، امکان توثیقگذاری برای صاحبان خود را نداشتند، اکنون میتوانند مورد وثیقه گذاشتن قرار گیرند؛ در حالی که در نظامهای حقوقی و مالی جهانی، وثیقهگذاری سهام و اوراق پذیرفته شده است.
«ستاره» در واقع مخفف عبارت سامانه توثیق الکترونیکی روشمند و هوشمند است. هدف از ایجاد سامانه ستاره، هوشمند سازی و الکترونیکی کردن فرآیند وثیقهگذاری در ایران میباشد. به زبانی دیگر، سامانه توثیق سهام یک نوآوری کلیدی در حوزه پرداختهای مدتدار به شمار میآید. ساختار این سامانه به گونهای طراحی شده است که داراییهای مردم – از قبیل سهام، اوراق بهادار و سایر سرمایهها – به نهاد و شرکتی که قرار است اعتبار یا تسهیلات خرید را اعطا کند، ارائه گردد.
سامانه ستاره با ارائه دسترسی الکترونیکی به تمامی داراییهای درخواستکننده اعتبار، اطمینان خاطر لازم را برای تسهیلاتدهنده از بابت تضمین بازگشت سرمایه فراهم میآورد. در حقیقت، نهاد متولی باید توانایی احراز هویت، احراز دارایی و احراز قیمت را داشته باشد و همچنین باید امکان صدور دستور وثیقهگذاری، آزادسازی، فروش یا افزایش وثیقه را دارا باشد. به عبارتی، تمامی اختیارات لازم برای وثیقهگذاری دارایی در اختیار وی قرار میگیرد.
فهرست داراییهای قابل وثیقه برای دریافت وام – 1404
تاکنون، سهام و سپردههای بانکی به عنوان داراییهای قابل توثیق برای دریافت وام محسوب شدهاند. بر اساس مصوبه اردیبهشت ماه 1404 هیئت وزیران در خصوص آییننامه اجرایی ماده 7 قانون تامین مالی تولید و زیرساخت، 35 نوع دارایی قابل توثیق جدید معرفی شده است. داراییهای قابل توثیق در جدول زیر آمدهاند:
سپردهها و گواهی سپردههای ریالی
سفته حقوق و مزایای دریافتی مستمر کارکنان لشکری و کشوری
گواهی ثبت نرمافزارها
سپردهها و گواهی سپردههای ارزی
یارانه نقدی حقوق و مزایای دریافتی مستمر مشمولین قانون کار
بارنامه الکترونیکی
داراییهای مالی ثبت و سپرده شده نزد شرکت سپردهگذاری مرکزی و تسویه وجوه
سیمکارت/خط تلفن ثابت
حقوق و مزایای مستمر بازنشستگی شناور
اوراق بهادار که تسویه آن نزد بورس کالا انجام میشود.
کالاهای موجود در انبار/ رسید انبارهای عمومی، مانده پاداش پایان خدمت و ذخیره مطالبات کارکنان دولتی
هواپیما
املاک و مستغلات با کاربریهای مختلف
مالکیتهای فکری و معنوی از قبیل نشان تجاری و ثبت اختراع، ضمانتنامه بانکی
فلزات گرانبها، ارزهای خارجی، آثار و ابنیه تاریخی با مالکیت غیردولتی
سهمالشرکه یا سهام اشخاص حقوقی که خارج از شرکتهای ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار هستند.
دانش فنی شرکتهای دانش بنیان و خلاق، ضمانتنامه صادره از سوی صندوقهای تضمین دولتی
ریال دیجیتال
خودرو و وسایل نقلیه
مطالبات قراردادی، ضمانتنامه صادر شده از سوی صندوقهای پژوهش و فناوری
ماشین آلات و تجهیزات
فلزات گرانبها نزد بانک کارگشایی
بیمه عمر
ضمانتنامه صادر شده از سوی صندوقهای تضمین غیردولتی چک
انواع مجوزهای کسب و کار شامل مجوز تأسیس، مجوز فعالیت و پروانه بهرهبرداری
عواید قابل تصرف از قراردادها یا اجراهای طرحهای تولیدی و زیربنایی
اوراق بهادار منتشرشده با مجوز بانک مرکزی یا منتشر شده توسط مؤسسات اعتباری
نهادهای مسئول و ناظر توثیق داراییها شامل: بانک مرکزی، سازمان بورس، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بیمه مرکزی و غیره میباشند.
سامانه ستاره چگونه عمل میکند؟
به عنوان مثال فردی که به دنبال دریافت اعتبار یا تسهیلات خرید است، به وبسایتها یا شرکتهای ارائهدهنده این خدمات مراجعه میکند. این شرکت با ارتباط با سامانه ستاره، قادر است داراییهای احراز شده فرد، مانند سهام، سپردههای بانکی یا هر نوع سرمایه دیگر را از نهاد مربوطه تأیید کند و به این ترتیب، فرآیند توثیق به انجام میرسد. اکنون به یک مثال میپردازیم تا شیوه کار سامانه ستاره را از جانب دارایی افرادی که قصد وثیقهگذاری دارند، توضیح دهیم؛
فرض کنید شخصی 100 میلیون تومان را در یک بانک سپردهگذاری کرده و بانک نیز این سپردهگذاری را تأیید کرده است. بر اساس تأیید بانک، تمامی اطلاعات سپرده این فرد در سامانه ستاره قابل مشاهده است. علاوه بر آن، این فرد دارای 200 میلیون تومان سهام و اوراق بهادار است که نزد شرکت سپردهگذاری مرکزی نگهداری میشود. از سوی دیگر، او همچنین 100 میلیون تومان اندوخته بیمه عمر دارد که نزد یکی از شرکتهای بیمه ذخیره شده است.
این سه نوع دارایی فرد، به دلیل اتصال نهادهایی که او در آنها سپردهگذاری کرده، به سامانه ستاره قابل مشاهده و احراز است. حال این فرد برای خرید اقساطی به فروشگاهی مراجعه کرده است. از آنجا که فروشگاه خرید اقساطی به شبکه فروشگاههای عضو سامانه ستاره تعلق دارد، با اتصال به سامانه و وارد کردن کد ملی متقاضی، داراییهای احراز و تأیید شده او را از طریق نهادهای مربوطه مشاهده میکند. پس از توافق فرد و فروشنده بر روی یکی از این داراییها، با اتصال به درگاه توثیق، تراکنش توثیق انجام شده و درخواست او به نهادهای مربوط به دارایی ارسال میشود و عملیات وثیقهگذاری دارایی وی صورت میگیرد.
در نهایت، پس از پرداخت اقساط، دستور آزادسازی وثیقه به صورت خودکار صادر میشود و دارایی فرد از وثیقه سامانه خارج میگردد.
نیاز به فرآیند توثیق الکترونیکی داراییها از چندین جنبه احساس گردید:
تسهیل دسترسی همگان به تسهیلات: بسیاری از افراد داراییهایی همچون سهام یا بیمهنامه دارند، اما نمیتوانند به سادگی از آنها به عنوان وثیقه بهرهبرداری کنند.
کاهش کاغذبازی: فرآیندهای سنتی نیازمند ارائه مدارک فیزیکی و مراجعههای مکرر به بانکها و مراجع قضایی بودند.
افزایش شفافیت و امنیت: سامانههای الکترونیکی با بکارگیری هویت دیجیتال و ثبت اطلاعات در سیستمهای متمرکز، شفافیت و امنیت را ارتقا میدهند.
گسترش دامنه داراییهای قابل وثیقه: امکان استفاده از داراییهای غیرسنتی مانند سهام یا ریال دیجیتال که پیشتر در سیستم وثیقهگذاری پذیرفته نمیشدند.
فرآیند کلی وثیقهگذاری الکترونیک
سامانههای وثیقهگذاری الکترونیک، همانند سامانه ستاره یا سامانه توثیق بانک صادرات، به گونهای طراحی شدهاند تا فرآیند وثیقهگذاری از راه دور و به صورت غیرحضوری انجام شود. مراحل فراگیر این فرآیند بصورت زیر هستند:
ورود به برنامک بانک (یا سایر ابزارهای بانکداری الکترونیک)
ورود به وبسایت (مانند set.bsi.ir برای بانک صادرات) یا برنامک بانکی برای آغاز فرآیند
احراز هویت سجام
احراز هویت سجام، پیشنیاز اساسی برای توثیق الکترونیکی داراییها است.
ثبت درخواست
درخواستکننده، داراییهای قابل وثیقه (مانند سهام بورسی یا بیمهنامهها) را از میان داراییهای نمایش داده شده کرده و پس از ، درخواست وثیقهگذاری را ثبت کرده و اطلاعات مربوطه به بانک یا مرجع ذیربط ارسال میشود.
احراز هویت و تأیید
احراز هویت معمولاً از طریق پیامک OTP یا امضای دیجیتال انجام میشود تا هویت کاربر و مالکیت دارایی وی تأیید گردد.
پرداخت کارمزد و نهاییسازی
پس از پرداخت کارمزد وثیقهگذاری، فرآیند به پایان رسیده و دارایی به عنوان وثیقه ثبت میشود.
راهاندازی سامانه توثیق الکترونیک بانک صادرات
در تاریخ 29 آبان سال 1402، یکی از اعضای هیأت مدیره بانک صادرات اعلام کرد که این بانک فعالیت سامانه توثیق الکترونیک خود را از همین روز آغاز نموده است. یاسر مرادی، عضو هیأت مدیره این بانک به تسنیم گفت: طبق سامانه (ست) که با همکاری وزارت اقتصاد و بانک مرکزی، توسط بانک صادرات به مرحله اجرا درآمده، تمامی داراییهایی که افراد (در گام اول سهام بورسی و بیمههای عمر) و (در مراحل بعدی همه سپردههای بانکی در تمامی بانکها، سهام عدالت و یارانهها، سیمکارتهای تلفن همراه، طلاهای خانگی، مجوز معدن و هر دارایی که ارزش مالی داشته و قابلیت نقدشوندگی را داشته باشد) میتوانند بدون نیاز به مراجعه حضوری به بانک و بر اساس ضریب مشخص شده در سامانه، به عنوان وثیقه قرار دهند. اگر تسهیلات نکول شود یا فرد نتواند بدهی خود را پرداخت کند، بانک بهطور خودکار اقدام به نقد کردن وثایق خواهد کرد. با راهاندازی این سامانه، دیگر نیازی نیست که افراد برای ارائه ضمانت یا وثیقه به بانک مراجعه نمایند.
