«حاشیه»؛ روایت زندگی خانوادههای طبقه متوسط در حاشیه کلانشهرهاست
محمد علیزادهفر، مانند سایر فیلمسازان جوان، عمده تجارب خود را از تولید فیلمهای کوتاه به دست آورده، ولی او همچنین چند تلهفیلم نیز ساخته و امسال با اثر جدید خود با عنوان «حاشیه» در جشنواره حضور یافته است. این فیلم اجتماعی، به روز و معاصر است و بازیگران آن شامل هادی کاظمی، مهران احمدی و سجاد بابایی میباشند. داستان فیلم زوایای زندگی خانوادهای را به تصویر میکشد که به سبب چالشهای مالی، زندگی در حاشیه شهر را تجربه میکنند.
• شما امسال با فیلم بلند «حاشیه» در جشنواره مشارکت دارید، ایده ساخت این فیلم از کجا نشأت گرفت؟ بعد از کار بر روی «تروا» و تولید فیلمهای کوتاه چه روندی را طی کردید؟
این ایده مربوط به چند سال پیش است و از تجربیات زیستی که در زندگی روزمرهام داشتم و همچنین از شرایط اقتصادی دشواری که در جامعه حاکم است، شکل گرفته است. جای تأسف است که به جای کاهش حاشیهنشینی، این مسئله رو به افزایش است. پس از نوشتن ایده و طرح، چندین بار تلاش کردیم تا «حاشیه» را تولید کنیم، اما به دلایل مختلفی نتوانستیم. سال گذشته، طبق توافقی که با حوزه هنری داشتم، همکاری با بنیامین هفتلنگ را برای نوشتن فیلمنامه آغاز کردیم و ماهها درگیر این فرایند بودیم تا بالاخره به نسخه اولیه دست یافتیم. البته فیلمنامه چندین بار بازنویسی شد تا به مرحله پیشتولید و تولید برسد.
• با توجه به نام فیلم و مضامین اجتماعی که «حاشیه» به آن پرداخته، آیا میتوان گفتکه داستان آن در حاشیه شهر رخ میدهد؟ آیا فیلم شما بر روی چالشهای اجتماعی حاشیهنشینها تمرکز دارد؟
این فیلم روایتگر زندگی خانوادهای است که با یک بحران مالی مواجه میشوند و مجبور به زندگی در حاشیه شهر میگردند. ما سعی داریم مشکلاتی که این خانواده با آنها روبهرو میشود را بهصورت سینمایی و دراماتیک به تصویر بکشیم.
• شما پیشتر با یوسف منصوری در تولید «تروا» همکاری کردهاید. این همکاری چگونه شکل گرفت و آیا فکر میکنید «حاشیه» از جمله آثاری است که قادر است مخاطبان را درگیر داستانش کند؟
در سال ۹۹ همکاری نزدیکی با یوسف منصوری در «تروا» داشتم و این ارتباط مجدداً در «حاشیه» شکل گرفت. از لحظهای که ایده را به فیلمنامه تبدیل کردیم، تهیهکننده نیز در کنار ما بود و مراحل را مشترکاً پیش بردیم. هدف ما این بود که از لحاظ تعلیق و جذابیت، تماشاگران را درگیر داستان کنیم و امیدوارم نتیجه تلاشهای ما را در رویارویی تماشاگران با اثر ببینم و دریابم تا چه حد موفق عمل کردهایم.
• به نظر شما، امسال رقابت بین فیلمسازان جوان بیشتر از سالهای گذشته است. چه دیدگاهی درباره این حضور و رقابت دارید؟ آیا جشنواره فرصتی مناسب برای نمایش تواناییهای فیلمسازان جوان به شمار میآید؟
حضور پررنگ فیلمسازان تازهکار در سالهای گذشته شواهد این رویداد را نشان داده و امسال نیز این حضور چشمگیر است. بدون شک این پدیده میتواند فضایی ایدهآل را به وجود آورد. امید دارم که آثار ارائه شده در سطح بالایی باشند زیرا جشنواره فجر، با نمایش فیلمهای قدرتمند به نفع سینمای ایران خواهد بود. امیدوارم رقابت بهصورت سالم و جذاب شکل بگیرد.
• درباره بازیگران بیشتر بگویید. به نظر میرسد هادی کاظمی و مهران احمدی که در کارنامه خود فیلمهای کمدی نیز دارند، مناسب برای یک فیلم جدی بودند. آیا این ریسک محسوب میشنید؟
هادی کاظمی، مهران احمدی و سجاد بابایی، سه بازیگری هستند که در «حاشیه» نقشهای متفاوتی را به عهده دارند. به عقیده من، بازیگرانی با سابقه کار در عرصه کمدی، برخلاف باور عمومی، ریسک به حساب نمیآید. این افراد سالها در عرصه کمدی فعالیت کردهاند و به خوبی از عهده آن برآمدهاند. هادی کاظمی از جمله بازیگرانی است که در زمینه کمدی فعال است، اما ورود او به نقشهای جدی همواره موفق بوده و این نشاندهنده توانمندیهایش است. همچنین بازیگران زن ما، همچون خانم کانلی و رفیعی، و حتی بازیگران کودک نیز نهایت تلاش خود را در بازیهایشان به کار بسته و تمام دغدغههای خود را در این راستا جدی گرفتند که این موضوع برای من بسیار ارزشمند است.
• ساخت فیلمهای کوتاه و همچنین، اگر اشتباه نکنم، یک تلهفیلم (تروا) چه تأثیری بر روند ساخت «حاشیه» داشت و در تولید اولین فیلم بلند شما نقش چه حمایتی ایفا کرد؟
در سالهای اخیر که بر روی فیلمهای کوتاه کار کردم، ارتباط نزدیکی با عوامل پشت صحنه داشتم و این همکاریها در تولید فیلم اول نیز بسیار تأثیرگذار بودند. خوشبختانه گروهی همکار و همراه در کنار ما بود. تجربیات گذشتهام در عرصه فیلمسازی به خوبی به من در تولید فیلم اول کمک کرد و از تمامی تجربیاتم در خلق «حاشیه» بهره بردم.
• آیا «حاشیه» یک فیلم با بودجه کم است یا پرهزینه؟ به عنوان کارگردان یک فیلم اولی، چه چالشهایی را در مسیر کار خود تجربه کردهاید؟
در مقایسه با آثار سینمایی تولید شده توسط سازمان اوج و یا حوزه هنری، «حاشیه» را میتوان جزو فیلمهای با هزینه کم به حساب آورد. با در نظر گرفتن موضوع اجتماعی و فضای کنونی، هزینههای ساخت فیلم ارائه شده، غیرمعمول نبوده و بودجهای در محدوده معمول برای آثار سینمایی داشته است.
