تلویزیون هر چند وقت یکبار حواشی پرفشاری را ایجاد می‌کند

در هفته‌های اخیر، پس از به وقوع پیوستن ناآرامی‌های خیابانی، آنتن‌های تلویزیون با جمعی از حوادث جنجالی مواجه شده‌اند که واکنش‌های زیادی را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشته است. این حوادث که در برخی مواقع به پاسخ‌های رسمی و حتی عزل مدیران منجر شده، دوباره عملکرد رسانه ملی را در کانون توجه قرار داده و انتقادات مکرری را نسبت به تجربیات انباشته و توانایی در مدیریت محتوای این رسانه ایجاد کرده است.

این گزارش به بررسی مهم‌ترین ویدیوهای جنجالی و حاشیه‌ساز در هفته‌های اخیر و وضعیت هر یک از آن‌ها که از شبکه‌های تلویزیونی به دست آمده است، می‌پردازد.

قطع پخش زنده مراسم رئیس‌جمهور

در هفته‌های اخیر ویدیویی منتشر شد که شامل پخش زنده مراسم بهره‌برداری از نیروگاه ۷۵۰ مگاواتی خورشیدی با حضور رئیس‌جمهور بود. در این مراسم، فردی به برگزارکنندگان این رویداد بابت مدیریت زمان تذکر می‌دهد و دلیل آن را محدودیت در پخش زنده از تلویزیون عنوان می‌کند. بلافاصله مسعود پزشکیان واکنش نشان می‌دهد و می‌گوید: “[پخش زنده] شبکه خبر مهم نیست، اگر نمی‌تواند پخش کند، ما وظیفه‌مان را انجام می‌دهیم.”

او سپس از محتوای شبکه خبر انتقاد کرده و بیان می‌کند: شبکه خبر باید به جای اظهارات بی‌ربط، به مخاطبان بگوید که چگونه می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم.

حدود ۳۵ دقیقه پس از این اظهارات و در حالی که بخش دیگری از آیین بهره‌برداری در حال اجرا بود، پخش زنده مراسم قطع گردید و آنتن به جلسه مجلس شورای اسلامی اختصاص یافت. برخی این اقدام را سانسور مستقیم سخنان رئیس‌جمهور تلقی کردند، در حالی که عده‌ای دیگر آن را تصمیمی منطقی برای خاتمه‌دادن به مراسمی که از زمان مجاز پخش تجاوز کرده بود، تعبیر کردند.

خطای لفظی گزارشگر استانی

پس از برگزاری راهپیمایی سالانه ۲۲ بهمن به مناسبت پیروزی انقلاب اسلامی، پخش زنده این رویداد از شبکه هامون در استان سیستان و بلوچستان تحت تأثیر یک خطای لفظی گزارشگر متوقف شد و حتی منجر به برکناری مدیر پخش شبکه گردید. این اتفاق که به سرعت در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، روابط عمومی صداوسیما مرکز سیستان و بلوچستان را بر آن داشت تا با صدور اطلاعیه‌ای، به دستور مدیرکل صداوسیما، ادامه کار کاربر و ناظر پخش شبکه را معلق نماید و سایر افرادی که در این ماجرا دخالت داشتند، به کمیته انضباطی معرفی شوند.

توهین «خط‌خطی» به شهیدان و جان‌باختگان ناآرامی‌ها

چند روز پیش از این حادثه، یک برنامه طنز سیاسی به نام «خط‌خطی» در شبکه افق با شوخی‌های توهین‌آمیز نسبت به جان‌باختگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، جنجال زیادی ایجاد کرد. در این برنامه، یک پرسش پیامکی طنز، که به طرز توهین‌آمیزی به پیکر شهدا و جان‌باختگان ناآرامی‌های اخیر اشاره داشت، منجر به اعتراضات فراوانی در شبکه‌های اجتماعی شد. در پی این موضوع و در حالی که مجری برنامه، ویدیوی مربوطه را ناشی از تقطیع جهت‌دار معرفی نمود، روابط عمومی صداوسیما اطلاعیه‌ای صادر کرده و از توقف برنامه و برکناری مدیر شبکه افق به دلیل غفلت خبر داد.

توهین مجری شبکه سه به معترضان

در اواسط دی‌ماه و یک یا دو روز قبل از افزایش ناآرامی‌ها، امیرحسین طهماسبی، مجری برنامه «سلام صبح بخیر» شبکه سه، در پخش زنده اظهار داشت که معترضان خیابانی را «تفاله» خوانده و گفت: این تفاله‌ها در خیابان‌ها می‌دوند و زندگی مردم را ناامن می‌کنند.

این اظهارات که در میانه ماجراهای دی‌ماه مطرح شد، موجی از انتقادات را در فضای مجازی به دنبال داشت و برخی عبارات قدیمی نظیر «خس و خاشاک» را به یاد آورد که در آن زمان موجب تشدید خشم معترضان شده بود. ضمن این که با وجود انتقادات فراوان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، ویدیو عذرخواهی مجری یا دیگر عوامل مرتبط با برنامه منتشر نشد.

ممنوعیت پس از اجرای ترانه چاوشی

نوع دیگری از این رخدادهای جنجالی که البته اعتراضات زیادی را در رسانه‌های اجتماعی به همراه نداشت، خبر انتشار یک ترانه جدید در شبکه چهار سیما بود. در یک واقعه نادر، گوینده زن اخبار علمی، فرهنگی و هنری شبکه چهار در حین اجرای زنده، به اجرای بخشی از ترانه جدید محسن چاوشی با عنوان «یا مولا دلم تنگ آمده» پرداخته و این لحظه مخاطبان را به شدت شگفت‌زده کرد و به صورت یک رخداد متفاوت در برنامه‌های خبری توصیف شد. اگرچه برخی این اقدام را نشان دهنده خلاقیت می‌دانستند، پیمان جبلی، رئیس صداوسیما، در واکنش به این موضوع بیان داشت: ما ضوابطی در مورد پخش صدای خانم‌ها داریم و گاهی به آن تذکر می‌دهیم. ممکن است در مواردی رعایت نشود، اما ضوابط ما بی‌تغییر باقی مانده است.

قابل ذکر است که بر اساس گزارش‌های منتشره در رسانه‌ها، مسئولیت گویندگی بخش خبری علمی، فرهنگی و هنری شبکه چهار تا مدتی پس از این واقعه بر عهده فرد دیگری بوده است.

دوگانه‌سازی عجیب تلگرام و قیمت مرغ

در نیمه آبان‌ماه و پیش از وقوع این حوادث، ویدیوی دیگری از برنامه صبحگاهی پرحاشیه شبکه سه به نام «سلام صبح بخیر» منتشر گردید که در آن یکی از مجریان برنامه به تمسخر دغدغه کاربران شبکه‌های اجتماعی و کارآفرینان مجازی نسبت به رفع فیلتر پیام‌رسان پرطرفدار تلگرام پرداخت. در این برنامه، نمایشی از سوی رسول مهربانی و مبینا نصیری به نمایش درآمد که در آن، اخبار پیرامون رفع فیلتر این سرویس با توجه به افزایش قیمت مرغ در بازار دست کم گرفته می‌شد.

بهار پرحاشیه پیش از زمستان جنجالی

این موضوعات در حالی اتفاق افتاده‌اند که در اوایل سال ۱۴۰۴، چند ویدیوی پر حاشیه از اتفاقات مشابه به فاصله کوتاهی از تلویزیون پخش شدند. ابتدا صحنه‌هایی منشوری در دو شبکه تماشا و سلامت به نمایش درآمد که جنجال زیادی برانگیخت و هر دو با عذرخواهی رسمی همراه شدند. در روزهای بعد، خطاهای سیاسی مشابهی مانند شوخی جنجالی با وزیر امور خارجه عربستان در شبکه نسیم و توهین به مقدسات اهل سنت در شبکه یک پیش آمد که به اعتراضات گسترده انجامید و رییس سازمان صداوسیما وعده داد که اقداماتی انجام خواهد شد.

پس از این رویداد و برای کاهش تبعات آن، شبکه یک تلویزیون از یک روحانی اهل سنت دعوت کرد تا در شب شهادت امام صادق (ع) به بیان معارف این مذهب بپردازد؛ این اقدام خود انتقادات جدیدی را جدید شد.

نکته حائز اهمیت این است که اکثر این رویدادها تنها ساعاتی پس از پخش و بلافاصله پس از انتشار برش‌های آن در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفتند و به نظر می‌رسد که این محتوا بیشتر از آنکه به پخش تلویزیونی وابسته باشند، با انتشار کلیپ‌های کوتاه در فضای مجازی سروصدا به پا کردند؛ پدیده‌ای که نشان می‌دهد گاهی محتوای تلویزیون می‌تواند بیشتر از پخش زنده، از طریق انتشار آنلاین، توجه مخاطبان را جذب کند.