اثر غیرمنتظره داروی آلزایمر بر روی گروهی از کودکان مبتلا به اوتیسم

طبق گزارش بهداشت نیوز به نقل از JAMA، مطالعه‌ای نوین نشان می‌دهد که دارویی که متداولاً برای درمان اوتیسم”>آلزایمر تجویز می‌گردد، ممکن است بر رفتارهای اجتماعی برخی از کودکان دچار اوتیسم (ASD) تأثیر مثبت بگذارد.

با اینکه نتایج این کارآزمایی بالینی محدود هنوز از قطعیت کاملی برخوردار نیستند، اما یافته‌ها بر این نکته تأکید دارند که یک زیرگروه خاص از کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است از مصرف داروی ممانتین (Memantine) بهره‌مند شوند—این در حالی است که مطالعات قبلی تأثیرات مثبت این دارو در این زمینه را نشان نداده بودند.

ممانتین چیست؟
ممانتین (با نام تجاری Namenda) داروی خوراکی است که با مسدود کردن گیرنده‌های گلوتامات در مغز عمل می‌کند. گلوتامات، به عنوان یک انتقال‌دهنده عصبی، در صورت افزایش بیش از حد می‌تواند به نورون‌ها آسیب برساند. از بین بردن اثرات گلوتامات می‌تواند به جلوگیری از پیشرفت بیماری‌های نورودژنراتیو مانند آلزایمر کمک کند.

یک ناحیه‌ای که گیرنده‌های گلوتامات در آن به وفور یافت می‌شود، قشر قدامی سینگولیت مغز (pgACC) است، که پزشکی اجتماعی و آگاهی هیجانی در آن بسیار حیاتی می‌باشد.

ارتباط با اوتیسم
شواهدی موجود است که نشان می‌دهد عدم تعادل گلوتامات در ناحیه pgACC در برخی از افراد دچار اوتیسم مشاهده می‌شود، که ممکن است دلیلی برای ایجاد برخی از رفتارها و اختلالات در تعاملات اجتماعی آن‌ها باشد.

در حالی که یک پژوهش در سال ۲۰۱۷ نشان داد که ممانتین تأثیر معناداری بر بهبود اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم ندارد، پژوهشگران بیمارستان عمومی ماساچوست و دانشگاه هاروارد در مطالعه‌ای جدید، تأثیر این دارو را با دوز بالاتر و در یک زیرگروه خاص از کودکان بررسی کرده‌اند.

جزئیات کارآزمایی جدید
در این مطالعه تصادفی، ۳۳ کودک و نوجوان در سنین ۸ تا ۱۷ ساله، که عمدتاً پسر بودند و مشکلی از نظر ناتوانی ذهنی نداشتند، مشارکت کردند. به نیمی از این گروه به مدت ۱۲ هفته روزانه ۲۰ میلی‌گرم ممانتین داده شد و نیمی دیگر دارونما (پلاسیبو) مصرف کردند.

یافته کلیدی: پاسخ بهتری در کودکان با سطح بالای گلوتامات
بهترین نتایج مرتبط با ممانتین در کودکانی مشاهده گردید که سطح گلوتامات در ناحیه pgACC مغز آن‌ها به‌طرز غیرعادی بالاست.

طبق گزارش‌های والدین یا مراقبان، این کودکان به‌طور قابل‌توجهی در ابعاد ارتباط، تعامل و مشارکت اجتماعی پیشرفت‌های مشهودی داشتند، که به‌طور چشمگیری از کودکانی که دارونما دریافت کردند، بیشتر بود.

هشدار پژوهشگران
با اینکه نتایج به‌دست‌آمده امیدوارکننده به‌نظر می‌رسند، نویسندگان این مطالعه تأکید می‌کنند که برای تأیید این یافته‌ها به کارآزمایی‌های جامع‌تر و گسترده‌تر نیاز است.

نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که ممکن است ممانتین تنها در مورد بخشی از افراد مبتلا به اوتیسم مؤثر واقع شود. در این پژوهش، تنها نیمی از شرکت‌کنندگانی که سطح بالایی از گلوتامات در pgACC داشتند—که نشان‌دهنده این موضوع است که بررسی‌های دقیق‌تر و شخصی‌سازی‌شده می‌تواند در شناسایی مناسب‌ترین افراد برای این نوع درمان نقشی مؤثر ایفا کند.

اوتیسم: یک طیف از تفاوت‌ها
اوتیسم، اختلالی است که دارای دامنه وسیعی از علائم و شدت‌ها بوده و عوامل ژنتیکی و محیطی بسیار در آن مؤثرند. این موضوع بدان معناست که ممکن است هیچ درمان واحدی وجود نداشته باشد که برای تمامی افراد مؤثر یا ضروری به‌نظر برسد.

اما یافته‌های اخیر نشان می‌دهند که با هدف‌گذاری دقیق‌تر ممکن است بتوان نتایج مؤثری را برای بخشی قابل توجهی از بیماران با حداقل عوارض جانبی به‌دست آورد.

منبع: سلامت نیوز