فزونی بحران مصرف مواد مخدر در میان جوانان کانادا

نویسندگان مقاله‌ای در مجله «انجمن پزشکی کانادا» (CMAJ)، این وضعیت را بسیار نگران‌کننده ارزیابی کرده‌اند.

دکتر «شانون چارلبوا»، سردبیر پزشکی CMAJ و دکتر «شاون کلی»، پزشک متخصص اطفال و اعتیاد، هشدار می‌دهند که اگر به این بحران به درستی رسیدگی نشود، احتمالاً سیستم‌های بهداشتی کانادا در گسترش بحران مواد افیونی در دهه‌های آینده نقش خواهند داشت.

در استان «انتاریو»، کاربرد مسکن‌های افیونی تجویزی توسط دانش‌آموزان به دلایل غیرپزشکی از ۱۲.۷ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۲۱.۸ درصد در سال ۲۰۲۳ به طرز قابل توجهی افزایش یافته است.

دانش‌آموزان در مقاطع پایین‌تر (درجه‌های ۷ تا ۹) از دانش‌آموزان دبیرستانی (درجه‌های ۱۰ تا ۱۲) بیشتر احتمال دارد که به مصرف این داروها اشاره کنند.

جوانان بین ۱۵ تا ۲۴ ساله، ۹ درصد از مراجعات به اورژانس در انتاریو به علت مصرف مواد افیونی را به خود اختصاص می‌دهند و میزان مرگ و میر ناشی از مواد افیونی از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱ حدود ۳۶۹.۲ درصد افزایش یافته و از ۲.۶ به ۱۲.۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده است.

با این حال، جوانان در دسترسی به درمان‌های «آگونیست» برای مواد افیونی با چالش‌هایی مواجه هستند و شواهد حاکی از آن است که علی‌رغم افزایش نیاز، تعداد نسخه‌های تجویزی به طور قابل توجهی کاهش یافته است.

همکنش، همکنشگر یا آگونیست (Agonist) ماده‌ای شیمیایی است که با اتصال به گیرنده‌های یک یاخته موجب واکنش و پاسخ آن یاخته می‌شود. همکنشگر معمولاً عمل یک ماده طبیعی بدن را تقلید می‌کند. درحالی‌که یک همکنشگر پاسخ و عملی در یاخته ایجاد می‌کند، پادکنشگر با مسدود کردن محل اتصال از تأثیر همکنشگر جلوگیری می‌کند.

علاوه بر این، سایر درمان‌های مؤثر نظیر روان‌درمانی و برنامه‌های مدیریت اختلال مصرف مواد نیز به ندرت در دسترس هستند، با لیست‌های انتظار طولانی مواجه‌اند، و معمولاً به‌صورت خصوصی تأمین مالی می‌شوند که همین امر دسترسی آنها را برای افراد در معرض خطر دشوار می‌سازد.

به نقل از نشریه تخصصی «مدیکال اکسپرس»، این متخصصین نتیجه‌گیری کرده‌اند که عدم اقدام از سوی سیستم‌های بهداشتی و عدم سرمایه‌گذاری برای ارائه خدمات اعتیاد مبتنی بر شواهد به جوانان، غیرقابل توجیه است زیرا بحران مواد افیونی به‌طور جدی بر این جمعیت تأثیر گذاشته است.

آنها خاطرنشان می‌کنند که پزشکان معالج جوانان نیاز به حمایت برای درمان بیماران مبتلا به اختلال مصرف مواد افیونی دارند. هر گونه کوتاهی در این زمینه نشان‌دهنده همدستی دولت‌های محلی در افزایش مرگ‌های قابل پیشگیری در آینده خواهد بود.

مواد شبه‌افیونی یا اوپیوئید (opioid) به مجموعه‌ای از ترکیبات شیمیایی طبیعی و مصنوعی اطلاق می‌شود که مشابه با مورفین هستند و در سیناپس، گیرنده‌های عصبی اپیوئید را تحریک می‌کنند. در کاربردهای پزشکی این ترکیبات عمدتاً به عنوان مسکن‌های شدید، داروهای بی‌هوشی، خواب‌آور، و برای تسکین کوتاه‌مدت اضطراب و بی‌قراری به‌کار برده می‌شوند.

عملکرد همه مواد شبه‌افیونی در بدن شبیه به انتقال‌دهنده‌های عصبی ضد درد (اندورفین‌ها) است که با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی، احساس درد را کاهش می‌دهند.

وضعیت در ایالات متحده نیز به همین طور آشفته است. براساس داده‌های یک مطالعه اخیر که به‌وسیله کارشناسان دانشگاه ایالتی تگزاس، دانشگاه میشیگان و دانشگاه ایالتی «وین» انجام شده، تخمین زده می‌شود که حدود ۱۷ میلیون کودک و نوجوان در آمریکا با والدینی زندگی می‌کنند که دارای اختلال مصرف مواد هستند.

این مطالعه نشان می‌دهد که اختلال مصرف الکل به‌عنوان عامل اصلی این مشکلات در والدین آمریکایی شناسایی شده که بر ۱۲.۸ میلیون کودک تأثیر گذاشته است.

اختلال مصرف ماری‌جوآنا نیز دومین و شایع‌ترین اختلال است که بر پنج میلیون کودک تأثیر می‌گذارد و در حالی‌که اختلال مصرف داروهای تجویزی بیش از یک میلیون کودک را تحت الشعاع قرار داده است.