نقد و بررسی فیلم ایرانی «زن و بچه» در جشنواره کن

فیلم «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی که پریناز ایزدیار در نقش مادری گرفتار در آن ظاهر شده است، در نخستین نمایش جهانی خود در بخش رقابتی جشنواره کن رونمایی شد.

سوفی مانکس کافمن، منتقد نشریه ایندی وایر، در نقدی که بعد از تماشای فیلم «زن و بچه» نوشته، با ستایش از بازی فوق‌العاده پریناز ایزدیار، او را یکی از اصلی‌ترین رقبا برای دریافت جایزه بهترین بازیگر زن در جشنواره کن معرفی کرده است.

در بخشی از این نقد آمده است: بیشتر ما نمی‌دانیم که در میانه طیف مشکلات عادی و تراژیک، دقیقا کجا ایستاده‌ایم. روزی دغدغه‌ات این می‌شود که چگونه بر خانواده همسر آینده‌ات تأثیر بگذاری یا با مشکلاتی که مدرسه برای فرزندت به وجود می‌آورد، دست و پنجه نرم کنی. و روز بعد، ناگاه احساس می‌کنی که زمین زیر پاهایت فرو می‌رود و دیگر هیچگونه تکیه‌گاهی برای این اضطراب‌های اجتماعی معمول باقی نمی‌ماند.

پریناز ایزدیار، بازیگر توانمند ایرانی، این انتقال از سطحی از استرس به مرحله‌ای از ویرانی که هیچ‌گاه قابل بازسازی نیست را به طرز خیره‌کننده‌ای به تصویر می‌کشد. شگفت‌انگیز است که با وجود تعداد زیاد گریه‌ها و فریادها، بازی او هرگز تکراری نمی‌شود. او همواره با نوسانات متنوع و جدیدی به ضربات بی‌رحمانه سرنوشت واکنش نشان می‌دهد و اجازه نمی‌دهد شخصیتش، «مهناز»، به فردی منفعل یا بی‌حرکت تبدیل شود.

سعید روستایی، کارگردان مطرح ایرانی که پس از فیلم «برادران لیلا» در سال ۲۰۲۲ دوباره به عرصه رقابتی جشنواره کن بازگشته، برمهارت و ذوقی آلمودووارگونه در ترسیم چالش‌های زنانه در بستر یک نظام مردسالار تأکید دارد. طراحی صحنه‌اش اگرچه از نظر طبیعی‌بودن به آثار فیلم‌ساز اسپانیایی نزدیک‌تر است، اما شامل بیان احساسی عاطفی است که در عین اغراق، لحظاتی از خاموشی زیبا را نیز به خوبی می‌شناسد.

در بخش دیگری از این مطلب ذکر شده است: برخی مشکلات ساختاری باعث می‌شود که گاهی فیلم از فضایی ملودرامی به مرزهای سریال‌های تلویزیونی نزدیک‌تر شود، چون بدبختی‌ها یکی پس از دیگری بر سر شخصیت‌ها آوار می‌شود. اما بازی پرشور و پیوسته ایزدیار این توازن را حفظ کرده و بیننده را در داستان همراه خود می‌سازد.

«زن و بچه» به عنوان یکی از ۲۲ فیلم حاضر در بخش اصلی رقابتی جشنواره کن، به‌عنوان یک درام خانوادگی معاصر با محوریت موضوعات انتقام و بخشایش توصیف شده و پریناز ایزدیار را در نقش یک پرستار بیوه به تصویر می‌کشد که با فرزند چالش‌برانگیز خود مبارزه می‌کند. هنگامی که یک حادثه تلخ به وقوع می‌پیوندد، او خود را در احساس خیانت غرق می‌یابد، حتی در حالی که به دنبال تحقق عدالت است.

شرکت فرانسوی «Goodfellas» عهده‌دار فروش بین‌المللی این درام ایرانی است. این فیلم نخستین آثار سعید روستایی پس از فیلم «برادران لیلا» (که در سال ۲۰۲۲ برای نخل طلای کن رقابت کرده بود) به شمار می‌رود.

پیمان معادی نیز در این اثر دوباره با سعید روستایی همکاری داشته است، که در نقد به بازی او اشاره نشده است.