استرس چه پیامدی برای مغز دارد؟ (ارتباط بین کورتیزول و فراموشی)

آیا مرتبا احساس می‌کنید که چیزهایی را فراموش کرده‌اید یا در حالتی از سردرگمی به سر می‌برید؟ پیش از آنکه بخواهید سن یا عدم خواب کافی را به عنوان مقصر اصلی معرفی کنید، باید به یک عامل مخفی دیگر توجه کنید: هورمون استرس یا کورتیزول. مطالعات اخیر نشان می‌دهند که سطوح مزمن این هورمون نه تنها بر روی خلق و خوی شما تأثیر می‌گذارد، بلکه ساختار فیزیکی مغزتان را نیز مشهود می‌سازد و یکی از عوامل اصلی در کاهش حافظه و تمرکز به شمار می‌رود.

تعداد زیادی از افراد در زندگی روزمره خود علائمی از قبیل فراموشی، مشکلات تمرکز و افکار پریشان را تجربه می‌کنند. در حالی که معمولاً این نشانه‌ها به کم‌خوابی یا بالا رفتن سن نسبت داده می‌شوند، تحقیقات جدید به وضوح نشان می‌دهند که یک عامل دیگر در این میان نقش دارد: افزایش ترشح هورمون کورتیزول، که به عنوان «هورمون استرس» شناخته می‌شود.

مطابق با نتایج این تحقیقات، بدن در زمان مواجهه با استرس‌های روانی و جسمی اقدام به آزادسازی کورتیزول از غدد فوق کلیوی می‌کند. این پاسخ در کوتاه‌مدت مفید است؛ چرا که به فرد کمک می‌کند تا در شرایط بحرانی، تمرکز بیشتری پیدا کند و به سرعت انرژی لازم را تأمین کند. اما بروز مداوم و مزمن سطوح بالای این هورمون در بدن، تبعات منفی را برای عملکرد مغز به دنبال دارد و می‌تواند موجب اختلال در کارکردهای شناختی، نوسانات خلقی و حتی تغییرات ساختاری در مغز گردد.

مطالعات جدید نشان می‌دهند که قرارگیری طولانی‌مدت در معرض کورتیزول با کاهش اندازه نواحی خاصی از مغز و بروز مشکلات حافظه مرتبط است و در نهایت می‌تواند به کاهش ظرفیت یادگیری و ضعف در به‌خاطرآوری اطلاعات بیانجامد.

پزشکان می‌گویند که ظاهر شدن بعضی علائم می‌تواند بیانگر سطح غیرطبیعی کورتیزول در بدن باشد و از مهم‌ترین این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

•  فراموشی و بی‌نظمی ذهنی
•  ضعف در تمرکز
•  بی‌خوابی و دیگر اختلالات خواب
•  احساس خستگی دائمی
•  نوسانات سریع در حالت روحی
•  تجمع چربی در ناحیه شکم

متخصصان بر این نکته تأکید می‌کنند که اتخاذ یک سبک زندگی سالم و مدیریت استرس، کلید اصلی برای کنترل سطح این هورمون به حساب می‌آید. انجام منظم فعالیت‌های بدنی، فراهم آوردن خواب کافی، کاهش مصرف کافئین و پیروی از یک رژیم غذایی سالم که بر پایه مواد غذایی طبیعی است، برخی از راهکارهای مؤثر در این زمینه به شمار می‌آیند. در موارد شدیدتر، ممکن است پزشکان با انجام آزمایش‌های تخصصی، سطح این هورمون را اندازه‌گیری کرده و درمان مناسب را پیشنهاد دهند.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا