۳۰ هزار پزشک عمومی در ایران فعالیت نمی‌کنند؛ مشکل نابرابری در توزیع پزشکان

به نقل از بهداشت نیوز، علی دباغ، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در خلال نشستی که به بررسی چالش‌های موجود در جامعه پزشکی و انتظارات از سازمان نظام پزشکی اختصاص داشت، بیان کرد: متأسفانه در زمینه توزیع پزشکان در کشور، مداخلات حکومتی به درستی صورت نگرفته است.

وی به یک نمونه بارز از توزیع ناعادلانه پزشکان در کشور اشاره کرده و گفت: تراکم پزشکان در ناحیه بالای بزرگراه همت در تهران به گونه‌ای است که تعداد آن‌ها حتی از تعداد پزشکان ایالت کالیفرنیا در ایالات متحده آمریکایی هم بیشتر است.

دباغ در ادامه افزود: نسبت پزشک به جمعیت در استان تهران در مقایسه با استان سیستان و بلوچستان به ۵ به ۱ می‌رسد.

استاد بیهوشی قلب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی همچنین نقدهایی نسبت به انواع تبعیض‌هایی که در حق جامعه پزشکی صورت می‌گیرد، ابراز نمود و گفت: آیا فقط پزشکان باید دوره‌های طرح را بگذرانند و اگر چنین است، آیا نباید هزینه‌های آن‌ها پرداخت شود؟

وی تصریح کرد: سیاست‌گذاری در زمینه توزیع نیروهای تخصصی مشکلاتی را به بار آورده و سازمان نظام پزشکی باید تقاضای بیشتری از وزارت بهداشت داشته باشد.

با اشاره به اینکه روش‌های قدیمی دیگر کارایی ندارند و باید به دنبال راهکارهای نوین برای حل مسائل جامعه پزشکی باشیم، دباغ تصریح کرد: با شیوه‌های چند دهه قبل نمی‌توان به حل معضلات نظام سلامت امید داشت.

دباغ همچنین به کارکرد سازمان نظام پزشکی به عنوان نهاد صنفی جامعه پزشکی اشاره کرده و افزود: برای جلب اعتماد جامعه پزشکی به نهاد صنفی خود، لازم است به سه مولفه پاکدستی، شفافیت و کارآمدی توجه کنیم.

وی تأکید کرد: سازمان نظام پزشکی یکی از ارکان اصلی نظام سلامت در کشور است و یکی از مشکلات عدم تمایل به شرکت در ات این سازمان، این است که نتوانسته جایگاه خود را به عنوان یک سرمایه اجتماعی پیدا کند، موضوعی که به سال‌های گذشته برمی‌گردد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر این نکته تأکید کرد که پاکدستی نباید تنها یک شعار باشد.

وی افزود: بهبود پاکدستی منجر به افزایش شفافیت و در نهایت ارتقاء کارآمدی سازمان نظام پزشکی خواهد شد.

دباغ خاطرنشان کرد: نباید فراموش کنیم که سازمان نظام پزشکی به مشارکت اعضای خود نیاز دارد.

دباغ در خصوص چالش‌های رشته بیهوشی در کشور اظهار داشت: چالش‌های این رشته از سال ۹۶ افزایش یافته و موجب شده است که امروزه بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های بیهوشی خالی بماند.

وی اشاره کرد: در هر نقطه از دنیا، در زمان تأسیس بیمارستان، باید حداقل پنج رشته پزشکی از جمله داخلی، اطفال، بیهوشی، زنان و جراحی وجود داشته باشد.

وی از تعرفه پایین بیهوشی در کشور و خالی ماندن ظرفیت‌های این رشته در دانشگاه‌ها انتقاد کرد و گفت: حتی متخصصین هندی نیز با این تعرفه‌ها به ایران نمی‌آیند.

استاد بیهوشی قلب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تأکید کرد: در هشت سال گذشته یک کار زیربنایی کاملاً نادرست انجام شده و وزارت بهداشت به خاطر کمبود متخصصین بیهوشی تحت فشار قرار دارد.

دباغ همچنین گفت: کمبود متخصص بیهوشی به حدی رسیده که در دو استان غربی کشور، از کارشناسان بیهوشی استفاده شده و این تصمیم موجب مرگ تعدادی از مادران باردار شده است.

در ادامه نشست، زهرا عابدی، کارشناس مامایی، مسائل و مشکلات ماماها را مطرح کرده و بیان کرد: وقتی اجازه می‌دهند تا افراد با دیپلم انسانی در آزمون سراسری رشته مامایی شرکت کنند، نمی‌توان توقع بهبودی در وضعیت حرفه‌ای مامایی داشت.

وی با ابراز انتقاد از اینکه ماماها تنها حق عضویت پرداخت می‌کنند اما در دستیابی به مطالبات خود موفق نمی‌شوند، گفت: کار در حوزه سلامت باید بر پایه تعاملات مناسب باشد.

عابدی ادامه داد: همکاران ماما دارای شرح وظایفی هستند اما در عمل با مشکلاتی مواجه می‌شوند؛ به نحوی که به سختی‌های کار مامایی توجهی نمی‌شود.

وی اشاره کرد: حوزه‌های جدیدی در خصوص سبک زندگی ظهور یافته که می‌تواند به تقویت باروری کمک کند و ماماها می‌توانند در این زمینه مشارکت فعال داشته باشند.

عابدی مطرح کرد: از منظر اقتصاد سلامت، ویزیت ماما می‌تواند کم‌هزینه‌تر واقع شود، اما تعرفه‌های کنونی مامایی نیز واقعی نیستند. علاوه بر این، ماماها در بخش بهداشت با چند پیشگی روبرو هستند و این مسائل، انگیزه ایشان را برای ادامه خدمت کاهش می‌دهد.

وی سازمان نظام پزشکی را به عنوان مدافع حرفه مامایی معرفی کرد و افزود: متأسفانه، مراکز طرف قرارداد نسخه‌های ماماها را به رسمیت نمی‌شناسند؛ در حالی که این امر از سوی بیمه‌ها پذیرفته شده است. مثلاً وقتی بیمار نسخه ماما را به آزمایشگاه می‌دهد، آن را نمی‌پذیرند که این مسئله مسبب بی‌انگیزگی ماماها شده است.

عابدی اظهار داشت: سازمان نظام پزشکی باید این چالش‌ها را پیگیری کرده و از حقوق اعضای خود دفاع کند. همکاران من می‌گویند که حق عضویت دادن به سازمان نظام پزشکی، چه نفعی دارد زمانی که مطالبات ما را پیگیری نمی‌کند.

در ادامه، عباس وثوق مقدم، متخصص پزشکی اجتماعی و رئیس گروه حکمرانی سلامت مؤسسه ملی تحقیقات سلامت، تصریح کرد: در حال حاضر موضوعی که به عنوان راهبرد اصلاح نظام سلامت از سوی رئیس جمهوری مورد پیگیری قرار گرفته، اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع است و یکی از نواقص عمده‌ای که سازمان پزشکی با آن روبروست این است که به پزشکی خانواده توجه چندانی نمی‌کند.

وی بر اهمیت این نکته تأکید کرد که سازمان نظام پزشکی باید بیشتر به جنبه‌های حرفه‌ای توجه نماید تا به جنبه‌های صنفی، افزود: سازمان باید نقش کلیدی در توسعه ملی ایفا کند. در طی ۲۵ سال اخیر، موضوع تعرفه به مانند پوست خربزه‌ای زیر پای سازمان نظام پزشکی بوده و بیشتر وقت خود را صرف این موضوع کرده و توجه کمتری به صیانت از حقوق مردم داشته است.

مجید دلاور، پزشک عمومی، اظهار داشت: ۳۰ هزار پزشک عمومی در کشور به فعالیت مشغول نیستند و در برخی از رشته‌های تخصصی، ۵۰ تا ۷۰ درصد ظرفیت‌ها خالی مانده است که نشان‌دهنده عدم وجود انگیزه برای دریافت تخصص است.

او خواستار دخالت حکمرانی در این مسائل شد و افزود: در توزیع پزشک با چالش‌های جدی مواجه‌ایم، در حالی که پذیرش ظرفیت پزشکی دو برابر شده است.

دلاور با تصریح بر این مطلب که عملکرد سازمان نظام پزشکی در این زمینه‌ها محسوس نبوده، تاکید کرد: یکی از دلایل آن نیز تعارض منافع برخی اشخاص در سازمان نظام پزشکی است.

مهدیه جمشیدیان، متخصص دندانپزشکی ترمیمی، نیز با ابراز اینکه صدای ما در سازمان نظام پزشکی به خوبی شنیده نمی‌شود، گفت: متأسفانه با گروهی از دانشجویان مواجه هستیم که به دلیل دیدن شرایط کاری همکارانشان، انگیزه‌ای برای فارغ‌التحصیلی ندارند.

وی درباره هزینه‌های بالای تأسیس مطب توسط دندانپزشکان گفت: برای رشته ما تعرفه‌های ثابتی تعیین می‌شود، در حالی که نیاز است تا رشته‌های فنی و حرفه‌ای تفکیک شوند، زیرا هزینه‌ها به طور مداوم افزایش می‌یابند و همین موضوع سبب شده تا کلینیک‌های دندانپزشکی توسط افراد غیر دندانپزشک تأسیس و اداره شوند.

جمشیدیان افزود: سازمان نظام پزشکی نمی‌تواند با افراد غیر دندانپزشک مقابله کند.

وی تأکید کرد: سازمان نظام پزشکی باید در افزایش ظرفیت دانشجوی دندانپزشکی نظارت دقیق‌تری داشته باشد و ضروری است که وزن اعضای دندانپزشک در این سازمان ارتقاء یابد.

سمیرا مصباح، جراح و متخصص زنان، بیان کرد: سازمان نظام پزشکی باید در بسیاری از مواقع به عنوان حامی پزشکان عمل کرده و از حقوق ما به دفاع بپردازد.

او افزود: متأسفانه افرادی وجود دارند که پزشکان را تحت سلطه خود درآورده‌اند و این امر موجب شده است تا شأن جامعه پزشکی زیر سؤال برود.

منبع: مهر