کاهش فعالیت در شبکه‌های اجتماعی منجر به افت 16 درصدی در اضطراب و 25 درصدی در افسردگی

تحقیقی که در تاریخ ۲۴ نوامبر ۲۰۲۵ در نشریه JAMA Network Open به چاپ رسید، شامل ۲۹۵ شرکت‌کننده بین ۱۸ تا ۲۴ سال بود. تمام افرادی که در این پژوهش شرکت کردند، توافق کردند که میزان استفاده روزانه خود از شبکه‌های اجتماعی را به طرز چشمگیری به مدت یک هفته کاهش دهند. مدت زمان مصرف روزانه آنها از نزدیک به دو ساعت به حدود ۳۰ دقیقه در روز تقلیل یافت. شایان ذکر است که هر یک از شرکت‌کنندگان برای مشارکت در این تحقیق مبلغ ۱۵۰ دلار دریافت کردند.

پس از گذشت این یک هفته، شرکت‌کنندگان به تکمیل پرسشنامه‌های مربوط به وضعیت سلامت روان خود پرداختند. نتایج به‌دست‌آمده به شرح زیر بود: • کاهش ۱۶ درصدی در علائم اضطراب • کاهش نزدیک به ۲۵ درصدی در نشانه‌های افسردگی • کاهش تقریباً ۱۴ درصدی در علائم بی‌خوابی

جالب اینجاست که بیشترین پیشرفت در میان افرادی مشاهده شد که در شروع مطالعه، علائم افسردگی شدت بیشتری داشتند. با این حال، بر خلاف انتظار، احساس تنهایی پس از کاهش زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی تغییر قابل ملاحظه‌ای نکرده بود.

دکتر «جان تورِس»، یکی از نویسندگان این تحقیق و استاد روان‌پزشکی در دانشکده پزشکی هاروارد، توضیح می‌دهد که کاهش زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی ممکن است برای برخی افراد مفید باشد، اما نباید به عنوان تنها راه‌حل درمانی در نظر گرفته شود. وی تأکید می‌کند: «اگر فردی در حال حاضر تحت درمان است، محدود کردن استفاده از شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به‌عنوان یک آزمایش شخصی باارزش باشد تا ببیند آیا حالش بهبود می‌یابد یا خیر.»

به بیان وی، نتایج برای همه یکسان نیست؛ بعضی از شرکت‌کنندگان بهبود قابل توجهی را گزارش کرده‌اند، در حالی که عده‌ای دیگر هیچ تغییر خاصی احساس نکردند. تفاوت‌های قابل توجه در نتایج افراد نشان‌دهنده این است که تأثیر این رویکرد به شرایط و شخصیت هر فرد وابسته است.

گروهی از متخصصان این نتایج را فرصتی مثبت برای گفتمان درباره سلامت روان در دوران دیجیتال می‌دانند و بر این باورند که فاصله‌گیری از شبکه‌های اجتماعی یک راه‌حل ساده، رایگان و مؤثر است که می‌تواند به بهبود سریع حال بسیاری از جوانان کمک کند.

با این وجود، کارشناسان هشدار می‌دهند که تحقیقات قبلی نتایج متناقضی را ارائه داده‌اند. برخی مطالعات، تأثیر این «دیجیتال دِتاکس»ها را ناچیز گزارش کرده‌اند و هنوز مشخص نیست که این بهبودها در بلندمدت پایدار خواهند ماند یا خیر.

در نهایت، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کاهش موقت استفاده از شبکه‌های اجتماعی ممکن است به بهبود وضعیت اضطراب، افسردگی و کیفیت خواب در برخی جوانان کمک کند، اما این رویکرد به‌عنوان یک راه‌حل قطعی و جهانی نیست و باید در کنار سایر شیوه‌های مراقبت از سلامت روان مورد توجه قرار گیرد.

منبع: HealthDay