ژرمانیم به حالت ابررسانایی رسید؛ پیشرفتی قابل توجه در مسیر الکترونیک بدون هدر رفت انرژی

برای نخستین بار، محققان موفق به تبدیل عنصر «ژرمانیم»، که یکی از ترکیبات اساسی در نیمه‌هادی‌های مورد استفاده در صنایع الکترونیکی به حساب می‌آید، به یک ابررسانا شده‌اند. این پیشرفت ناشی از مهندسی دقیق در مقیاس اتمی بوده و می‌تواند راه را برای توسعه تراشه‌ها، مدارهای کوانتومی و دستگاه‌های الکترونیکی با مصرف انرژی بسیار پایین هموار سازد.

گروهی از پژوهشگران بین‌المللی با انجام تغییرات ظریف در ساختار اتمی، توانسته‌اند ژرمانیم را از حالت نیمه‌رسانا به حالت ابررسانا تبدیل نمایند.

به نقل از سایتک‌دیلی و با استناد به گزارش ایتنا، این پیشرفت که در مجله Nature Nanotechnology منتشر شده، گامی حیاتی در راستای تولید تراشه‌ها و مدارهایی است که قادر به عبور جریان برق بدون هیچ گونه مقاومتی باشند و بدین ترتیب انرژی را به طور کامل حفظ کنند.

به مدت سال‌ها، هدف محققان این بوده است تا موادی با ویژگی‌های دوگانه نیمه‌رسانایی و ابررسانایی را توسعه دهند تا کارایی رایانه‌ها، سلول‌های خورشیدی و سیستم‌های کوانتومی را بهبود بخشند. اما موادی همچون سیلیسیوم و ژرمانیم، که پایه فناوری‌های کنونی را تشکیل می‌دهند، به دلیل چالش‌های موجود در حفظ نظم اتمی لازم برای حرکت آزاد الکترون‌ها، در دستیابی به ابررسانایی با ناکامی مواجه بوده‌اند.

در این تحقیقات جدید، پژوهشگران با تزریق کنترل‌شده عنصر گالیم به داخل ژرمانیم، موفق به شکل‌دهی ساختاری پایدار شدند که در دمای ۳.۵ کلوین (تقریباً ۴۵۳- درجه فارنهایت) بدون هیچ مقاومتی عملکرد می‌کند. این فرآیند که با نام «دوپینگ» شناخته می‌شود، از طریق یک روش رشد لایه‌ای به نام Molecular Beam Epitaxy پیاده‌سازی گردیده است که امکان قرار دادن کنترل‌شده اتم‌های گالیم در شبکه بلوری ژرمانیم را فراهم می‌آورد. این رویکرد نسبت به روش‌های قدیمی‌تر، که منجر به ناپایداری ساختاری می‌شدند، تنها تغییرات اندکی در شکل کریستالی ایجاد کرده اما رسانایی کامل را حفظ نموده است.

پژوهشگران وابسته به دانشگاه‌های New York University و University of Queensland بیان کرده‌اند که این موفقیت می‌تواند زمینه‌ساز تولید مدارهای کوانتومی، حسگرهای بسیار حساس و الکترونیک‌هایی با مصرف کم در دماهای پایین باشد. جاوَد شعبانی، فیزیک‌دان دانشگاه نیویورک، در این باره اظهار داشته است: «تحقق ابررسانایی در ژرمانیم که در تراشه‌ها و فیبرهای نوری کاربرد زیادی دارد، می‌تواند انقلاب بزرگی در محصولات مصرفی و فناوری‌های صنعتی به وجود آورد.»

ژرمانیم و سیلیسیوم هر دو عنصرهایی از گروه چهارم با ساختار الماس هستند و الکترون‌های آن‌ها در بین فلزات و عایق‌ها قرار دارد. برای تبدیل این عناصر به ابررسانا، لازم است چیدمان اتمی به گونه‌ای اصلاح شود که الکترون‌ها بتوانند به‌صورت جفتی و بدون مانع در شبکه بلوری حرکت کنند. اکنون با کنترل دقیق این ساختار در ژرمانیم، پژوهشگران گام بلندی در درک و مهندسی ابررسانایی در نیمه‌هادی‌ها برداشته‌اند.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا