نکات کلیدی مصرف دارو در شرایط بحران

دکتر نازیلا یوسفی با اشاره به ابتلای سالمندان به بیماری‌های مزمن مانند فشار خون، بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت، بیماری‌های تنفسی، مغز و اعصاب و بیماری‌های کلیه و مجاری ادرار، بر اهمیت مصرف دقیق دارو در زمان بحران تأکید کرد.

وی افزود: در زمان وقوع بحران‌هایی مانند جنگ، بلایای طبیعی یا هرگونه حادثه‌ای که منجر به اختلال در دسترسی سالمندان به داروهایشان شود، قطع ناگهانی یا مصرف نامنظم دارو‌هایی که مصرف می‌کردند، می‌تواند شرایط بیماری‌های کنترل‌شده ایشان را با تشدید یا اختلال مواجه کند؛ بنابراین نظارت دقیق بر مصرف دارو‌ها بسیار دارای اهمیت است.

این مدیر سازمان غذا و دارو به تمامی سالمندان دارای بیماری مزمن توصیه کرد: برای مصرف یک ماه خود دارو را تهیه و در محلی خشک و خنک بدون رطوبت نگهداری کنند. داخل کابینت آشپزخانه به دلیل حرارت و رطوبت پخت‌وپز و محیط یخچال به دلیل رطوبت، برای نگهداری دارو‌هایی مانند قرص و کپسول و حتی شربت توصیه نمی‌شود.

یوسفی افزود: باید توجه شود دارو‌هایی که روی جعبه‌های آنها نگهداری در دمای ۲ تا ۸ درجه قید شده است، حتما باید در یخچال و به دور از یخ‌زدگی نگهداری شوند. در حمل‌ونقل دارو‌های یخچالی مانند انسولین، باید از ظرف نگهداری حاوی یخ استفاده کرد تا از سالم ماندن دارو اطمینان حاصل شود. اگر از یک دارو چند جعبه در منزل وجود دارد، با کنترل تاریخ انقضای روی جعبه دارو، باید دارو‌های با تاریخ انقضای نزدیک‌تر ابتدا مصرف شوند تا تاریخ انقضای آنها سپری نشود. لازم به ذکر است اگر شرایط دما و محافظت از نور و رطوبت، ضمن نگهداری از دارو‌ها رعایت شده باشد، دارو‌ها تا زمان فرا رسیدن تاریخ انقضا، بدون هیچ مشکلی قابل مصرفند.

وی با بیان اینکه نکته بسیار مهم در دارو درمانی سالمندان خصوصا در شرایط بحران، نظارت یکی از اعضای خانواده یا پرستار سالمند بر دارو‌های مصرفی است، گفت: از آنجا که به خاطر سپردن نام دارو‌ها و تلفظ صحیح آن، برای سالمندان مشکل است، توصیه می‌شود فهرستی از نام دارو‌های مصرفی، دوز دارو و میزان مصرف روزانه آن تهیه شود و از جعبه دارو‌های مصرفی عکس تهیه و در گوشی سالمند یا فرد ناظر بر مصرف داروی سالمند، ذخیره شود. در مواقع اضطرار و عدم دسترسی به داروها، این فهرست نجات‌دهنده خواهد بود. در صورت مراجعه به پزشک، سابقه و دارو‌های مصرفی بیمار به راحتی می‌تواند از طریق این فهرست، در اختیار پزشک معالج قرار گیرد.

به گفته این مسئول، از آنجا که سالمندان همزمان چندین دارو مصرف می‌کنند، اگر پزشک معالج در هنگام تجویز دارو و داروساز در هنگام تحویل آن، از دارو‌های مصرفی بیمار سالمند مطلع شوند، می‌توانند با بررسی تداخلات احتمالی دارو‌ها در مصرف همزمان، از بروز مشکلات و عوارض ناخواسته ضمن مصرف دارو پیشگیری کنند. پس از تهیه فهرست نام داروها، مصرف منظم آنها به میزان مشخص و در زمان تعیین‌شده، در هنگام بحران ضروری است.

یوسفی با اشاره به اینکه بسیاری از سالمندان با مشکلات حافظه و اختلالات بینایی مواجه هستند و شرایط بحران، تمرکز این افراد را مختل می‌کند، اظهار کرد: تهیه جعبه‌های دارویی تقسیم‌بندی‌شده که به صورت هفتگی و زمان‌بندی صبح، ظهر، عصر و شب قابل تنظیم هستند، می‌تواند به ما این اطمینان را بدهد که سالمندان عزیز دارو‌های خود را به موقع و بر اساس دستور پزشک و تقسیم‌بندی که در جعبه دارویی قرار داده شده است، مصرف کنند و به اشتباه یک دوز دارو را فراموش و یا دو برابر مصرف نکنند.

به گزارش سازمان غذا و دارو، وی در پایان خاطرنشان کرد: با رعایت نکات ذکر شده و نظارت بر نحوه مصرف دارو‌ها در سالمندان خصوصا در شرایط بحران، تلاش کنیم تا مسیر دارو درمانی سالمندان با اختلال مواجه نشود و از بروز عوارض و عدم اثربخشی دارو‌ها پیشگیری شود.