صدای هواپیما مکان ضبط ویدئو را لو می‌دهد؛ روش جدید مکان‌یابی با اثر داپلر
حتی اگر در ویدئوی شما هیچ نشانه‌ای از محل فیلم‌برداری وجود نداشته باشد، صدای بسیار ضعیف هواپیماها در پس‌زمینه ممکن است موقعیت مکانی دوربین را فاش کند. یک یوتیوبر با استفاده از اثر داپلر و داده‌های عمومی پرواز هواپیماها نشان داده است که می‌توان در شرایط مناسب، محل ضبط یک ویدئو را با دقتی در حدود ۱۰۰ متر تخمین زد.
صدای هواپیماهایی که حتی با گوش انسان قابل تشخیص نیست، ممکن است اطلاعاتی درباره محل ضبط یک ویدئو در اختیار تحلیلگران قرار دهد. کولستو (Colsto)، یوتیوبر و فعال حوزه اطلاعات منبع‌باز (OSINT)، روشی را به نمایش گذاشته است که با تحلیل صدای هواپیماهای در حال عبور و تطبیق آن با اطلاعات عمومی پروازها، موقعیت مکانی یک دوربین را تخمین می‌زند.
این روش بر پایه اثر داپلر کار می‌کند. این پدیده فیزیکی باعث می‌شود فرکانس صدای یک منبع متحرک هنگام نزدیک‌شدن به شنونده بیشتر و هنگام دورشدن از او کمتر به نظر برسد. تغییر صدای آژیر آمبولانس هنگام عبور از کنار افراد، نمونه آشنای این پدیده است.
کولستو از همین ویژگی برای شناسایی ردپای صوتی هواپیماها استفاده کرده است. این ردپاها در نموداری به نام طیف‌نگار صوتی (Spectrogram) قابل مشاهده‌اند. حتی اگر صدای هواپیما در پخش معمولی شنیده نشود، ممکن است الگوی تغییر فرکانس آن همچنان در فایل صوتی باقی مانده باشد.
مرحله بعد، تطبیق این الگوها با داده‌های پروازی است. هواپیماهای مجهز به سامانه ADS-B اطلاعاتی مانند موقعیت، سرعت و ارتفاع خود را مخابره می‌کنند. بخشی از این اطلاعات از طریق سرویس‌های عمومی ردیابی پرواز در دسترس است.
کولستو با مقایسه منحنی‌های داپلر ثبت‌شده در فایل صوتی با مسیرهای واقعی هواپیماها، مجموعه‌ای از موقعیت‌های احتمالی را بررسی کرد. او در نمونه اصلی خود از ویدئویی با تصویری کم‌کیفیت از چند درخت استفاده کرد که اطلاعات بصری مشخصی از محل ضبط ارائه نمی‌داد. با بررسی صدای پس‌زمینه و شناسایی دو عبور هواپیما، توانست گزینه‌های احتمالی را محدود کند و در نهایت به محل دوربین برسد.
بر اساس گزارش تک‌رادار (TechRadar)، این روش در آزمایش کولستو توانست موقعیت دوربین را با دقتی در حدود ۱۰۰ متر مشخص کند. او همچنین نشان داده است که در آزمایشی دیگر، حدود ۶۰ ثانیه صدای ضبط‌شده، همراه با اطلاع از زمان دقیق ضبط، برای انجام تحلیل کافی بوده است.
با این حال، دقت ۱۰۰ متری را نباید یک قابلیت تضمین‌شده برای تمام ویدئوها دانست. این نتیجه به شرایط آزمایش، وجود صدای قابل‌شناسایی هواپیما، اطلاعات پروازی در دسترس و محدودبودن محدوده جست‌وجو وابسته است. افزون بر این، نتایج آزمایش اصلی هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند و کولستو نیز نرم‌افزار یا ابزار آماده‌ای برای اجرای این روش منتشر نکرده است.
این فناوری از نظر حریم خصوصی اهمیت دارد، زیرا حذف اطلاعات مکانی از فراداده‌های یک فایل یا پنهان‌کردن نشانه‌های تصویری همیشه تمام سرنخ‌های محیطی را از بین نمی‌برد. صدای محیط نیز می‌تواند اطلاعاتی را در خود حفظ کند که سازنده ویدئو هرگز قصد انتشار آن‌ها را نداشته است.
کولستو تأکید کرده است که هدفش از این آزمایش، نمایش ظرفیت‌های اطلاعات منبع‌باز است. به گفته او، روش‌های ساده‌تری برای شناسایی موقعیت افراد وجود دارد و استفاده عملی از این تکنیک احتمالا چندان رایج نخواهد بود.
۵۸۵۸
