آیا باید به نوجوانان و دانشآموزان قهوه ارائه کنیم یا نه؟
مدیرکل فرآوردههای غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو در پروندهای به افزایش مصرف کافئین در میان دانشآموزان اشاره کرده و افزود: استفاده از نوشیدنیهای انرژیزا، قهوه، نوشابههای گازدار و شکلاتهای صنعتی ممکن است تأثیرات مضری بر سلامت جسمی و روانی جوانان داشته باشد.
دکتر عبدالعظیم بهفر در ادامه توضیحاتش بیان کرد: تحقیقات علمی نشان میدهند که مصرف بیش از اندازه کافئین میتواند منجر به اختلال در خواب، افزایش سطح اضطراب و بیقراری، بالا رفتن فشار خون و ضربان قلب، کاهش جذب کلسیم و حتی ایجاد وابستگی گردد. تمام این مشکلات میتواند به شدت بر روی عملکرد تحصیلی دانشآموزان و سلامت عمومی آنها تأثیر بگذارد. اما چگونه مصرف کافئین بر ذهن و جسم نوجوانان تأثیر میگذارد و آیا جای نگرانی وجود دارد؟
کاهش خواب دانشآموزان و نوجوانان به واسطه کافئین
به گزارش اچ سی اف، جما کریب، روانشناس بالینی در این زمینه بیان میکند: کافئین به عنوان یک تحریککننده سیستم عصبی مرکزی عمل کرده و هوشیاری فرد را افزایش میدهد و باعث میشود احساس خستگی کمتری داشته باشید. این ماده با مسدود کردن یک فرآیند شیمیایی در مغز که موجب خواب آلودگی میشود، شما را بیدار نگه میدارد.
نوجوانان به طور معمول به ۸ تا ۱۰ ساعت خواب شبانه نیاز دارند، اما به دلیل استفاده از تکنولوژیهای دیجیتال همچون گوشیهای هوشمند، تبلتها و لپتاپها، بسیاری از آنها تنها ۶.۵ تا ۷.۵ ساعت یا کمتر میخوابند. این کاهش خواب میتواند بر تمرکز، حالت روانی و عملکرد تحصیلی آنها تأثیرات معناداری داشته باشد. علاوه بر این، کافئین ممکن است این شرایط را تشدید کند. تحقیقات نشان میدهد که جوانانی که حداقل یک بار در هفته نوشیدنیهای انرژیزا مصرف میکنند، احتمالاً دو برابر بیشتر از افراد دیگر در شبهای مدرسه، کمتر از حد توصیهشده میخوابند.
در حالی که احساس خستگی کمتر ممکن است برای بزرگترها کارآمد به نظر برسد، تأثیرات کافئین بر نوجوانان میتواند بسیار شدیدتر باشد. اگر وزن بدن آنها از وزن متوسط بزرگسالان کمتر باشد، تأثیرات کافئین ممکن است بسیار برجستهتر شود.
این امر بدین معناست که کودکان و جوانان کم سن و سالتر ممکن است بیشتر در معرض علائم مرتبط با کافئین مانند اضطراب، بیخوابی و تلاطم روحی قرار گیرند.
چقدر کافئین برای نوجوانان مضر است؟
بر اساس گزارش سازمانهای غذایی استرالیا و نیوزیلند، وقتی که مصرف روزانه کافئین به حدود ۳ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برسد، احتمال افزایش سطح اضطراب در کودکان وجود دارد.
این حداکثر میزان توصیهشده برای قهوه معادل مصرف ۱۲۰ میلیگرم کافئین در روز (تقریباً دو قوطی کولا) برای کودکان ۹ تا ۱۲ ساله و حدود ۲۴۰ میلیگرم در روز (تقریباً سه فنجان قهوه فوری) برای بزرگسالان است.
جما کریب توضیح میدهد: در دوران نوجوانی، مغز در حداکثر اوج اتصالات عصبی خود در طول زندگی قرار دارد. کافئین با تأثیری که بر الگوی خواب میگذارد، توانایی مغز در ایجاد این ارتباطات را تحت شعاع قرار میدهد.
تحقیقات همچنین نشان دادهاند که مصرف کافئین میتواند بر قدرت تمرکز و قابلیت خواب نوجوانان تأثیر منفی بگذارد، و به دنبال آن ممکن است سرعت رشد مغز آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
کمبود خواب همچنین میتواند عوارض مشکلات روانی را در میان جوانان تشدید کند. ارتباط عمیق و مستقیمی بین خواب و سلامت روان وجود دارد، به گونهای که خواب ناکافی در ایجاد و تشدید مشکلات روانی نقش مهمی دارد. از سوی دیگر، خواب مناسب میتواند اثرات حفاظتی بر سلامت روانی فرد داشته باشد.
در درازمدت، عادت به نوشیدن قهوه در مقادیر بالا میتواند برای فعالیتهای قلبی خطرناک باشد. تحقیقی که توسط دانشگاه استرالیای جنوبی انجام شده، نشان میدهد که مصرف ۶ فنجان یا بیشتر قهوه در روز، ریسک بیماریهای قلبی را تا ۲۲ درصد افزایش میدهد.
در چه سنی مصرف کافئین یا قهوه برای نوجوانان بیخطر است؟
سوزی بورل، متخصص تغذیه تایید میکند که کودکان زیر ۱۴ سال باید نسبت به مصرف کافئین احتیاط کرده و در صورت امکان از آن پرهیز کنند. همچنین نوجوانان بین ۱۴ تا ۱۷ سال میبایست مقدار مصرف خود را به ۱۰۰ میلیگرم یا کمتر در هر روز محدود نمایند.
او توضیح میدهد: این مقدار معادل یک قهوه کوچک شیری (۶۰ میلیگرم) یا چند فنجان چای (هر کدام ۳۰ میلیگرم) یا مقداری شکلات تلخ (۴۰ گرمی) در روز خواهد بود.
بهتر است که در دوران نوجوانی از مصرف نوشیدنیهای انرژیزا خودداری شود. سوزی میگوید: برخی از نوجوانان ممکن است به راحتی در یک روز چهار قهوه بزرگ، یک نوشیدنی انرژیزا و همچنین یک نوشیدنی کولا بنوشند. این مجموع میتواند برابر با ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیگرم کافئین باشد. به همین خاطر، نوشیدنیهای انرژیزا که معمولاً حاوی قند و محرکهای زیادی هستند، باید به طور کلی اجتناب شوند.
منبع: همشهری
