النینو در مسیر رکوردشکنی؛ احتمال وقوع یک رویداد تاریخی به حدود ۷۰ درصد رسید
به گزارش ایتنا NOAA اکنون احتمال وقوع یک النینوی «بسیار شدید» در پاییز و زمستان نیمکره شمالی را بیش از ۹۰ درصد برآورد میکند و احتمال اینکه شدت آن از تمام رویدادهای ثبتشده از سال ۱۹۵۰ فراتر برود، به حدود ۷۰ درصد رسیده است.
النینو زمانی شکل میگیرد که آبهای سطحی بخشهایی از اقیانوس آرام استوایی به شکل غیرعادی گرم میشوند. این تغییر دمای اقیانوس با تغییر الگوهای باد و جابهجایی رطوبت همراه میشود و میتواند آب و هوا را هزاران کیلومتر دورتر از محل شکلگیری خود تغییر دهد.
دمای اقیانوس به سطوح غیرعادی رسیده است
شدت گرفتن النینوی امسال تنها بر اساس مدلهای پیشبینی نیست. اندازهگیریهای اقیانوس آرام نیز نشانههای قابل توجهی از انباشت گرما را نشان میدهند.
بر اساس تعریف رایج، عنوان «سوپر النینو» برای رویدادهای بسیار شدید به کار میرود؛ هرچند این عبارت یک طبقهبندی رسمی NOAA نیست. برای مقایسه، رویدادهای بسیار قدرتمند ۱۹۸۲-۸۳، ۱۹۹۷-۹۸ و ۲۰۱۵-۱۶ از شناختهشدهترین النینوهای دوران معاصر بودهاند.
پیشبینیهای فعلی نشان میدهد النینوی ۲۰۲۶ میتواند در پاییز یا اوایل زمستان به اوج خود برسد. برخی تحلیلها حتی احتمال دادهاند که شدت آن از رکوردهای موجود در دوره ثبت منظم دادهها فراتر رود. با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که پیشبینی شدت دقیق و پیامدهای منطقهای یک النینو هنوز با عدم قطعیت همراه است.
چرا النینو اهمیت دارد؟
النینو یک پدیده صرفاً محلی نیست. تغییر دمای اقیانوس آرام میتواند موقعیت جریانهای جوی و مسیر حرکت سامانههای بارشی را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد.
در آمریکا، الگوهای تاریخی النینوی شدید معمولاً با افزایش بارش در بخشهایی از جنوب و غرب این کشور همراه بودهاند، در حالی که برخی مناطق دیگر ممکن است زمستانی گرمتر یا خشکتر را تجربه کنند.
در آمریکای جنوبی نیز پیامدها میتواند دوگانه باشد. برخی مناطق جنوبی برزیل، آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه ممکن است بارش بیشتری دریافت کنند، در حالی که بخشهایی از شمال و غرب برزیل با خطر خشکسالی، گرما و کاهش منابع آب مواجه شوند. تغییرات بارش همچنین میتواند بر کشاورزی، تولید برقآبی، حملونقل رودخانهای و قیمت مواد غذایی اثر بگذارد.
خطر برای آمازون و سایر مناطق جهان
یکی از نگرانیهای جدی درباره النینوی پیش رو، تأثیر احتمالی آن بر جنگل آمازون است. برخی پیشبینیها نشان میدهد اوج این پدیده ممکن است همزمان با پایان فصل خشک آمازون، یعنی بین اکتبر و دسامبر، رخ دهد؛ زمانی که سطح آب رودخانهها پایین و پوشش گیاهی مستعد آتشسوزی است.
تجربه النینوهای شدید گذشته نشان داده است که این پدیده میتواند خشکسالی و آتشسوزی در آمازون را تشدید کند و فشار مضاعفی بر اکوسیستمی وارد کند که پیشتر نیز تحت تأثیر جنگلزدایی و گرمایش زمین قرار گرفته است.
در بخشهایی از آسیا و اقیانوسیه نیز النینو میتواند با افزایش دما و تغییر الگوهای بارش همراه شود. از سوی دیگر، این پدیده معمولاً با افزایش برش باد در اقیانوس اطلس همراه است که میتواند فعالیت طوفانهای گرمسیری این منطقه را کاهش دهد؛ در مقابل، فعالیت طوفانها در بخشهایی از اقیانوس آرام ممکن است افزایش یابد.
النینو و گرمایش جهانی
النینوی پیشرو علاوه بر تغییر الگوهای دما و بارش در مناطق مختلف جهان، میتواند میانگین دمای جهانی را نیز افزایش دهد. ترکیب این پدیده با روند بلندمدت گرمایش زمین میتواند احتمال ثبت رکوردهای جدید دمایی در سال ۲۰۲۷ را افزایش دهد؛ موضوعی که پیشتر در ایتنا در گزارشی با عنوان «دانشمندان: النینوی ۲۰۲۶ ممکن است ۲۰۲۷ را گرمترین سال تاریخ کند» بررسی شده است.
النینو یک پدیده طبیعی است و بهتنهایی عامل گرمایش بلندمدت زمین محسوب نمیشود، اما وقوع یک النینوی شدید در سیارهای که از پیش گرمتر شده است، میتواند احتمال بروز برخی رخدادهای حدی مانند موجهای گرما، خشکسالی و بارشهای سنگین را افزایش دهد.
در همین حال، کارشناسان هشدار میدهند نباید از پیشبینی یک «النینوی تاریخی» به این نتیجه رسید که تمام مناطق جهان الزاماً با شرایط آبوهوایی یکسانی روبهرو خواهند شد. اثر این پدیده به موقعیت جغرافیایی، فصل، وضعیت اقیانوسها و تعامل آن با سایر الگوهای جوی بستگی دارد.
با توجه به روند فعلی، ماههای پایانی سال ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطف این رویداد اقلیمی باشد. اگر پیشبینیهای NOAA محقق شود، جهان با یکی از قدرتمندترین النینوهای دوران ثبتشده روبهرو خواهد شد؛ رویدادی که آثار آن ممکن است تا ۲۰۲۷ نیز ادامه پیدا کند.
