آیا از بالا بودن کلسترول و تری گلیسرید ناراحت هستید؟ این راهکارها برای شما مناسب است

به نقل از دکتر مجتبی کرباسی، پزشک متخصص طب سنتی، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد کلسترول خون به وسیله کبد و به صورت درونی توسط بدن تولید می‌شود و تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد آن از طریق مصرف غذا تامین می‌گردد. این نکته به عنوان یک حقیقت علمی در پزشکی رایج شناخته می‌شود و مصرف مواد غذایی حاوی کلسترول، نظیر تخم‌مرغ یا کره طبیعی، معمولاً تأثیر قابل توجهی بر سطح کلسترول خون ندارد؛ بلکه به طور معکوس، کاهش مصرف این مواد می‌تواند منجر به تولید بیشتر کلسترول توسط بدن شود.

علل افزایش کلسترول خون چیست؟

برعکس آنچه که تصور می‌شود، کلسترول به خودی خود چربی مضر نیست و بدن به منظور تولید برخی هورمون‌ها، ترمیم غشاهای سلولی، تولید ویتامین D و ساخت اسیدهای صفراوی به تولید کلسترول می‌پردازد. با این حال، در شرایط خاصی، بدن ممکن است بیش از نیاز طبیعی، کلسترول تولید کند.

مصرف بالای کربوهیدرات و قند، سطح انسولین را تحریک کرده و مسیر تولید کلسترول در کبد را فعال می‌کند. نکته دیگری که باید در نظر داشت، کمبود چربی‌های سالم در رژیم غذایی است که موجب می‌شود بدن به طور طبیعی تولید کلسترول را افزایش دهد. همچنین، استرس و نیاز به تولید کورتیزول نیز باعث افزایش تولید کلسترول می‌شود. التهاب مزمن و آسیب‌های بافتی نیز می‌تواند بر چرخه طبیعی تولید کلسترول تأثیر بگذارد و موجب تولید بیشتر این چربی شود.

بیماری‌هایی که باعث افزایش کلسترول خون می‌شوند

کاهش فعالیت تیروئید منجر به کاهش متابولیسم و کاهش دفع کلسترول از خون می‌شود. همچنین، اختلالات کبد و صفرا نیز می‌توانند سبب افزایش کلسترول خون شوند. برخی از بیماری‌های ارثی نیز می‌توانند تولید کلسترول را به شدت افزایش دهند.

نکته قابل توجه این است که در افرادی که دچار اضافه وزن هستند و فشار و قند خون بالا دارند و همچنین سایر عوارض مرتبط با سندروم متابولیک را تجربه می‌کنند، سطح کلسترول خون نیز به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این افراد باید بدانند که درمان کلسترول بالا فقط شامل مصرف داروهایی همچون آتورواستاتین یا رزواستاتین نمی‌شود. بلکه لازم است تغییراتی در رژیم غذایی و سبک زندگی ایجاد شود و وزن به سطح متعادل کاهش یابد. کاهش مقدار کلسترول خون با استفاده از داروهای چربی، تنها یک راه حل موقتی است و مشکل ریشه‌ای را حل نمی‌کند.

آیا واقعا باید از کلسترول بالا ترسید؟

در آزمایش‌های خون، کلسترول در سه نوع گزارش می‌شود: کلسترول کل، کلسترول HDL و کلسترول LDL. به خودی خود، کلسترول کل ارزش تفسیری چندانی ندارد، چرا که بالا بودن آن همیشه به معنای وجود بیماری‌های متابولیک و قلبی نیست، هرچند که بسیاری از پزشکان و بیماران بر اساس همین مورد قضاوت می‌کنند.

کلسترول HDL به عنوان نماینده کلسترولی شناخته می‌شود که از بافت‌ها به کبد منتقل می‌شود و افزایش مقدار آن معمولاً نشانه‌ای مثبت برای کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی است و به همین دلیل به آن “کلسترول خوب” گفته می‌شود. در طرف مقابل، کلسترول LDL نمایانگر کلسترولی است که از کبد به بافت‌ها می‌رود و افزایش آن می‌تواند به خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی منجر شود، به همین دلیل به آن “کلسترول بد” گفته می‌شود. با این وجود، افزایش سطح LDL همیشه به معنای خطر نیست و باید به همراه میزان تری‌گلیسیرید و HDL مورد تفسیر قرار گیرد که این کار باید توسط پزشک متخصص انجام شود.

عوامل مؤثر در افزایش تری‌گلیسیرید (TG)

تری‌گلیسیرید به عنوان اصلی‌ترین نوع چربی در خون شناخته می‌شود که از مواد قندی و نشاسته‌ای که از غذا وارد بدن می‌شود، حاصل می‌گردد. تا اوایل دهه ۹۰ میلادی، تصور می‌شد که تنها کلسترول، چربی خطرناک است و تری‌گلیسیرید چندان اهمیت ندارد؛ اما اکنون می‌دانیم که سطح بالای تری‌گلیسیرید می‌تواند نشانه‌ای جدی از خطر ابتلا به دیابت و بیماری‌های قلبی باشد. نسبت TG/HDL (تری‌گلیسیرید تقسیم بر کلسترول HDL) به عنوان یک شاخص پیش‌بینی عوارض قلبی و عروقی در نظر گرفته شده است.

افزایش سطح تری‌گلیسیرید به طور مستقیم با مقاومت به انسولین و اختلالات جدی متابولیک در ارتباط است. اما چه عواملی باعث افزایش سطح چربی تری‌گلیسیرید (TG) در خون می‌شوند؟ حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد افزایش تری‌گلیسیرید خون ناشی از تغذیه نادرست است. مصرف بالای قند و نشاسته در رژیم غذایی، مانند آب میوه‌ها، نوشابه‌ها، قند و شکر، قند میوه‌ها، شیرینی‌ها و تنقلات حاوی شکر افزوده، آرد و نان سفید، سیب‌زمینی و همچنین عواملی همچون استرس، کم‌خوابی، تجمع مواد زائد و سموم در بدن، چاقی، رشد بافت چربی در بدن، مصرف الکل و برخی داروها و اختلالات ژنتیکی می‌توانند همگی از عوامل افزایش‌دهنده تری‌گلیسیرید خون به شمار آیند.

منبع: همشهری