هدیه دادن چه کتابی به چه شخصی مناسب است؟

«آیا تا به حال برای خودمان این سؤال را مطرح کردهایم که چه کتابی را باید برای چه شخصی کنیم؟»
به نقل از ایسنا، زهره مسکنی، نویسنده و روزنامهنگار در یادداشتی به مناسبت هفته کتاب بیان کرده است: «هفته کتاب به پایان میرسد و تمام فعالیتهای نمایشی مرتبط با کتاب تا سال آینده در این زمان متوقف خواهد شد. ولی برای کسانی که به اصطلاح عاشق کتاب هستند، این روز و این هفته هیچ معنایی ندارد. آنها به جای صرف هزینه برای سیگار، پیتزا، چیپس و لباس، آن پول را صرف خرید کتاب میکنند و از آن لذت میبرند. اما در این مطلب به بررسی این میپردازیم که اگر بخواهیم به جنبش ترویج کتاب و کتابخوانی بپیوندیم و از این پس بهجای شیرینیها و شکلاتها در مناسبتهای مختلف کتاب هدیه دهیم، چه کتابی را باید برای چه کسی کنیم.
بدون در نظر گرفتن تمامی راههای صحیح و نادرست ترویج کتابخوانی، آیا تا به حال به این فکر کردهایم که چه کتابی را به چه کسی بدهیم؟ آیا ما برای همه عزیزان خود یک نوع هدیه تهیه میکنیم؟ آیا تمام اطرافیان ما یک نوع خوراکی را میپسندند یا همگی به سبک خاصی از لباس علاقه دارند یا حتی به یک ژانر مشخص فیلمها نگاه میکنند؟ نکته دیگر این است که آیا فقط بر اساس سلیقهی خود برای دیگران هدیه میخریم یا در حین خرید به علایق آنها نیز توجه میکنیم؟ حال که هفتۀ کتاب فرارسیده و همچنین مناسبتهای متعددی در فصلهای پاییز، زمستان و بهار در پیش است که باید در آنها به دیگران هدیه بدهیم، بد نیست که گروههای مختلف علاقمندان رمان ایرانی را برای کتاب مناسب آنها بررسی کنیم.
اگر بهدنبال خرید کتاب برای شخصی هستید که روحیۀ کنجکاوی دارد و به داستانهای معمایی علاقهمند است، پیشنهاد میکنم آثار اسماعیل فصیح را کنید. او در آثاری همچون «ثریا در اغما»، «زمستان ۶۲»، «خاک آشنا» و … نه تنها به موضوعات بومی پرداخته، بلکه از عناصر داستاننویسی معمایی و کارآگاهی در بستر جامعه ایرانی بهره برده است. سبک ساده و طنزگونه فصیح به خلق آثار جذاب و گیرا کمک کرده است. همچنین او از نخستین نویسندگانی است که دغدغههای طبقه متوسط شهری و روابط اجتماعی آن را به ادبیات فارسی وارد کرد.
اگر به فکر خرید کتاب برای کسانی هستید که نگاهی متفاوت نسبت به زندگی و خواستههای زنان ایرانی دارند، رمانهای زویا پیرزاد گزینهای مناسب هستند. این نویسنده در آثاری مانند «چراغها را من خاموش میکنم» و «عادت میکنیم» زندگی روزمره و طبیعی زنان ایرانی را به تصویر میکشد و با زبانی ساده و نثری شفاف، احساسات زنانگی را بهخوبی منتقل میسازد. شخصیتهای داستانهای او واقعی و از نوع زنانی هستند که هر روز در اطرافمان مشاهده میکنیم و پیوسته برای ساختن زندگی دلخواه خود تلاش میکنند.
شاید کسانی را در میان اطرافیان خود بشناسید که روحیۀ حقیقتجویی و عدالتخواهی آنان نسبت به دیگران بیشتر است. به این افراد آثار محمود دولتآبادی را هدیه بدهید. رمان «کلیدر» به توصیف و ستایش کار و زندگی و طبیعت در منطقه خراسان و بیان حماسهای از شجاعت و مردانگی میپردازد. همچنین در کتاب «روزگار سپریشدۀ مردم سالخورده» به روایت تاریخچهی زندگی سه نسل از مردمان زحمتکش و ستمدیدۀ روستایی ایران میپردازد. دولتآبادی با افزودن عناصری چون عشق به داستانهایش، آنها را جذابتر و خواندنیتر کرده است.
اگر کسانی را میشناسید که به ادبیات داستانی از مناطق جنوبی ایران علاقهمندند، انجام تحقیقات به سراغ آثار احمد محمود بروید. این نویسنده با آثار بومی و محلی خود که بیشتر در یکی از شهرهای جنوبی ايران روی میدهد، پیوند عمیقی با احساس و لهجه آن مناطق دارد. او در کتابهایش از لهجۀ خاص منطقه استفاده کرده و ریتم آثارش به گونهای است که مخاطب را خسته نمیکند. او در آثاری چون «همسایهها»، «داستان یک شهر» و «مدار صفر درجه» به مسائل اجتماعی توجه ویژهای داشته و زندگی روزمره مردم عادی را به تصویر میکشد و همین موضوع باعث میشود تا مخاطب بتواند به آسانی با شخصیتهای داستانهایش همذاتپنداری کند.
شاید در اطراف خود افرادی و به ویژه زنانی را بشناسید که تسلیم شرایط موجود نیستند و بهدنبال تغییر در زندگی خود هستند. به این افراد آثار سیمین دانشور را هدیه دهید. زنانی که در داستانهای او حضور دارند، از هر طبقهای که باشند، در جامعه فعالانه دست به عمل میزنند. او نخستین نویسندهٔ زن ایرانی است که در تمام آثارش مانند «سووشون»، «شهری چون بهشت»، «جزیرۀ سرگردانی» و … به اشکال مختلف، به بیان حقوق از دست رفته زنان پرداخته است. دانشور در داستانهای خود به معضل هویت و موقعیت زنان ایرانی در دوران تغییر و تحول اجتماعی توجه کرده و به تلاشهای آنها برای پیدا کردن خود میپردازد.
و در نهایت، اگر افرادی را میشناسید که علاقمند به داستانهای تاریخی ایران هستند، آثار علیمحمد افغانی گزینههای فوقالعادهای بهشمار میآیند. شخصیتهای داستانهای او غالباً زنانی هستند که با چالشهای اجتماعی و خانوادگی مواجه شدهاند. این نویسنده بهخوبی توانسته در آثاری مانند «شوهر آهو خانم»، «شادکامان دره قرهسو»، «سیندخت» و… به بررسی مسائل اجتماعی و سیاسی ایران پرداخته و تصویری از زندگی واقعی مردم ایران، بهویژه زنان ارائه دهد. افغانی در استفاده از اصطلاحات و ضربالمثلهای بومی نیز مهارت زیادی دارد.



