دلایل گرفتگی گوش در حین پرواز و روش‌های موثر فراتر از جویدن آدامس
یک کارشناس شنوایی‌شناسی با ذکر نکات جالب، به بررسی گرفتگی گوش‌ها در حین پرواز پرداخته و راهکارهایی متفاوت از جویدن آدامس معرفی کرده است.
به نقل از بهداشت نیوز، در سفرهای هوایی، معمولاً شاهد مسافرانی هستیم که با جویدن آدامس، مکیدن آب‌نبات یا خمیازه کشیدن‌های عمیق در تلاشند تا گرفتگی گوش‌هایشان را که در حین برخاستن یا فرود هواپیما رخ می‌دهد، رفع کنند. بسیاری بر این باورند که این اقدامات می‌تواند به کاهش حس ناخوشایند ناشی از گرفتگی گوش کمک کند.
خبر خوش این است که احساس گرفتگی گوش در حین پرواز کاملاً طبیعی است و در واقع نشان‌دهنده یک مکانیسم دفاعی بدن به شمار می‌آید.
دکتر پاتریشیا گافنی، شنوایی‌شناس و رئیس آکادمی شنوایی‌شناسی ایالات متحده، در این خصوص توضیحاتی ارائه داد: «گرفتگی گوش در حین پرواز بخشی از عملکرد طبیعی بدن برای حفظ تعادل فشار است. در اغلب موارد، این حس به سرعت و بدون مشکل خاصی برطرف می‌شود.»
اما به چه دلیل صدای پُک مانند از گوش‌ها شنیده می‌شود؟ چه تغییراتی در گوش‌ها به وقوع می‌پیوندند؟ گافنی جزییات جذابی در این زمینه مطرح کرده است.
دلایل گرفتگی گوش در طول پرواز چیست؟
گوش انسان از سه قسمت اصلی تشکیل شده است: گوش خارجی، گوش میانی و گوش داخلی. گوش خارجی شامل لاله گوش و مجرای گوش است. پرده گوش، میان گوش خارجی و میانی قرار دارد. در گوش میانی، سه استخوان ریز و لوله‌ای به نام شیپور استاش وجود دارد که مجرای باریکی است که گوش میانی را به نازوفارنکس (قسمتی از گلو که در پشت بینی قرار دارد) متصل می‌کند. در گوش داخلی، حلزون گوش (برای شنوایی) و سیستم چشمی (برای برقراری تعادل) قرار گرفته‌اند.
دکتر گافنی در این رابطه اظهار کرد: «صدای پُک (گرفتگی گوش) نتیجه عملکرد شیپور استاش است که وظیفه دارد فشار بین بخش بیرونی گوش و گوش میانی را متعادل سازد.»
زمانی که فشار هوای خارجی با فشار داخل گوش میانی مطابقت نداشته باشد، تعادل به هم می‌ریزد. اگر فشار خارجی بیشتر از داخل باشد، پرده گوش به سمت داخل کشیده می‌شود و از توان ارتعاشی‌اش کاسته می‌شود. در نتیجه، صداها به شکل خفه و مبهم به گوش می‌رسند.
در فعالیت‌هایی روزمره مانند بلع، خمیازه کشیدن یا صحبت کردن، شیپور استاش به‌طور طبیعی باز شده و فشار را متوازن می‌کند؛ اما در موقعیت‌هایی مانند پرواز، غواصی یا کوه‌نوردی که تغییرات ناگهانی ارتفاع روی می‌دهد، شرایط متفاوت می‌شود. در این مواقع، تغییرات ناگهانی فشار بیرونی موجب می‌شود شیپور استاش به طور ناگهانی باز شده و تعادل را برقرار کند، که به همین دلیل صدای مشهور “پُک” یا “تق” در گوش شنیده می‌شود.
چگونه در حین پرواز، گرفتگی گوش را برطرف کنیم؟
برای باز شدن شیپور استاش و کاهش فشار، روش‌های مؤثری وجود دارد. برای نوزادان و کودکان کوچک، استفاده از پستانک یا نوشیدن شیر در زمان اوج‌گیری یا فرود هواپیما می‌تواند مؤثر باشد. برای بزرگ‌ترها، گزینه‌هایی نظیر جویدن آدامس، مکیدن آب‌نبات یا خمیازه کشیدن روش‌های ساده و کارآمدی هستند.
دکتر گافنی همچنین به تکنیک‌هایی به نام مانور والسالوا اشاره کرده و بیان کرد: «نفس خود را بکشید، دهن را ببندید، بینی را بگیرید و به آرامی سعی کنید نفس خود را از طریق بینی خارج کنید. اگر شیپور استاش به شدت بسته باشد، ممکن است صدای سوت نیز بشنوید.»
همچنین وسایلی چون EarPlanes (گوش‌گیرهای مخصوص کاهش فشار) می‌توانند مفید واقع شوند. بر اساس گفته‌های گافنی، برخی افراد از این ابزارها نتیجه خوبی دریافت می‌کنند، اما برای دیگران ممکن است چندان موثر نباشند.
زمانی که فشار از حد می‌گذرد
در شرایط خاص مانند سرماخوردگی یا عفونت دچار التهاب، باز و بسته شدن شیپور استاش سخت‌تر می‌شود؛ چرا که التهاب ناشی از بیماری موجب تورم انتهای شیپور استاش می‌شود و کارایی آن را مختل می‌کند. به همین دلیل، بسیاری از افراد در فصل سرماخوردگی احساس می‌کنند که گوش‌هایشان گرفته است.
در مواقع حاد، اگر فشار بیش از حد بالا برود و شیپور استاش نتواند باز شود، ممکن است شاهد پارگی پرده گوش باشیم. هرچند بنا به گفته گافنی، این وضعیت به ندرت اتفاق می‌افتد و بیشتر برای افرادی که قبلاً دچار مشکلات تنفسی بوده‌اند، رخ می‌دهد.
او در مورد تجربه شخصی خود بیان کرد: «آخرین بار که پرواز کردم، سرماخورده بودم و گوش‌هایم درد می‌کرد. در طول پرواز دائماً به اجرای تکنیک والسالوا پرداختم تا گوش‌هایم را تسکین بخشم.»
به افرادی که به شکل مکرر با مشکل فشار گوش مواجه هستند، توصیه می‌شود به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کنند و در موارد مزمن ممکن است بهره‌گیری از اسپری‌های بینی برای کاهش التهاب کارساز باشد.
گافنی در پایان تصریح کرد که احساس گرفتگی گوش در حین پرواز، به ویژه هنگام فرود یا برخاست هواپیما، اگرچه ممکن است عجیب یا آزاردهنده باشد، معمولاً واکنش طبیعی و موقتی بدن به تغییرات ارتفاع محسوب می‌شود. بنابراین در چنین شرایطی، آدامس را کنار خود داشته باشید، خوب خمیازه بکشید و بگذارید شیپورهای استاش گوش‌هایتان به خوبی وظیفه‌شان را انجام دهند.
منبع:
خبرآنلاین
popsci
