ویتامین‌هایی که نقص آنها سبب ایجاد زوال عقل می‌ گردد

به نقل از ایسنا و دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، ویتامین‌های گروه B دارای تأثیرات فراوانی بر روی سلامت انسان هستند و می‌توانند در بهبود عملکرد مغز، سلامت قلب و عروق، بهبود پس از جراحی بای‌پس معده، پیشگیری از نقایص لوله عصبی و حتی کاهش خطر ابتلا به سرطان مؤثر باشند.

سلامت شناختی یکی از جنبه‌های مورد توجه در تحقیقات مربوط به ویتامین B است. تقریباً ۴۰ درصد از افراد در سنین ۷۵ تا ۸۰ سال، توانایی جذب ویتامین B12 از غذا را کاهش می‌دهند که این امر می‌تواند به زوال سلامت عصبی، به‌ویژه در مغز و نخاع منجر شده و خطر زوال عقل را در افراد سالخورده افزایش دهد.

بیماری آلزایمر با تجمع دو نوع پروتئین «آمیلوئید» و «تاو» در مغز در ارتباط است که به صورت پلاک‌ها و گره‌هایی جمع می‌شوند و باعث اختلال در عملکرد نورون‌ها می‌شوند. به‌منظور تشخیص کمبود ویتامین B12 معمولاً دو نوع آزمایش انجام می‌شود؛ اولین آزمایش، آزمایش MMA است که اسید متیل مالونیک را اندازه‌گیری می‌کند، یک محصول جانبی متابولیکی که در صورت پایین بودن سطح B12 افزایش می‌یابد.

آزمایش دوم هموسیستئین را بررسی می‌کند؛ این ترکیب نیز در طول فرایند متابولیکی تولید می‌شود و نیاز به ویتامین B12 دارد. اگر فقط هموسیستئین بالا باشد، کمبود فولات مطرح می‌شود اما در صورتی که هم MMA و هم هموسیستئین افزایش یابند، بروز کمبود ویتامین B12 محتمل است.

آزمایش‌های ویتامین B12 به اندازه‌گیری تمام مقادیر ویتامین B12 موجود در بدن می‌پردازند، حتی اگر تقریباً 80 درصد از آن فعال نباشد. دو دهه پیش، مطالعاتی مانند «قلب فرامینگهام» نشان دادند که افزایش هموسیستئین می‌تواند پیش‌بینی‌کننده آتروفی مغز و خطر بالاتر زوال عقل باشد. اخیراً، آزمایش‌های VITACOG و FACT نشان داده‌اند که مصرف مکمل ویتامین B می‌تواند فرایند کوچک شدن مغز را کند کرده و عملکرد شناختی را در افراد در معرض خطر بهبود بخشد.

با وجود اینکه درمان دارویی با اسید فولیک می‌تواند کم‌خونی را کاهش دهد، اما گاهی اوقات کمبود ویتامین B12 را پنهان کرده یا تشدید می‌کند. پژوهشگران دریافته‌اند که افرادی که سطح ویتامین B12 آن‌ها پایین و سطح اسید فولیک آن‌ها بالا است، بیشتر در معرض مشکلات شناختی قرار دارند.

ریبوفلاوین (B2) می‌تواند به طور مؤثری فشار خون را کاهش دهد. اعتقاد بر این است که ریبوفلاوین یک واکنش بیوشیمیایی را که توسط ژنی به نام MTHFR (متیلن تتراهیدروفولات ردوکتاز) برنامه‌ریزی شده، بهبود می‌بخشد و در این راستا به بدن کمک می‌کند از فولات به بهترین نحو استفاده کند. با این حال، اثر ریبوفلاوین بر روی کاهش فشار خون تنها در بیماران با ژنوتیپ MTHFR 677 TT مشهود است.

ویتامین‌های B6، B12 و فولات به بدن در دفع هموسیستئین کمک می‌کنند (سطح بالای هموسیستئین با افزایش احتمال حملات قلبی، سکته مغزی و همچنین زوال عقل مرتبط است). مصرف مکمل این ویتامین‌ها به طور جزئی خطر سکته مغزی را کاهش می‌دهد، اما تأثیر قابل توجهی بر کاهش حملات قلبی ندارد. نیاسین (B3) می‌تواند LDL (به اصطلاح “کلسترول بد”) را کاهش دهد و HDL (به اصطلاح “کلسترول خوب”) را افزایش دهد، اما دوزهای زیاد آن ممکن است باعث گرگرفتگی شدید و غیرقابل تحمل شود. ویتامین B6 پتانسیل بالایی جهت کاهش التهاب (عامل زمینه‌ای بسیاری از بیماری‌های مزمن) دارد. مطالعاتی بر روی حیوانات و انسان‌ها نشان‌دهنده اثرات ضدالتهابی B6 هستند، اما تأکید می‌شود که مصرف این ویتامین باید تحت نظر پزشک و در دوزهای مناسب انجام شود، چراکه مقادیر زیاد آن می‌تواند سمی باشد.