هر آنچه لازم است درباره فواید و مضرات زنجبیل آگاه باشید

زنجبیل به‌طور معمول به‌عنوان یک درمان طبیعی برای مبارزه با تهوع و استفراغ مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ریشه حاوی ترکیبات شیمیایی‌ای است که ممکن است به کاهش احساس تهوع و التهاب کمک کنند. همچنین، زنجبیل به‌عنوان یک درمان برای دردهای قاعدگی، آرتروز، دیابت، سردردهای میگرنی و مشکلات دیگر شناخته می‌شود.

طعم و عطر خاص زنجبیل ناشی از روغن‌های طبیعی آن، به‌ویژه گینجرول است. گینجرول به‌عنوان یک ترکیب زیست‌فعال اصلی در زنجبیل شناخته می‌شود و مسئولیت بسیاری از خواص دارویی این گیاه را بر عهده دارد. بر اساس اطلاعات وب‌سایت وب‌ام‌دی، زنجبیل می‌تواند در موارد زیر مفید واقع شود.

مزایای زنجبیل

دردهای قاعدگی: استفاده از زنجبیل در روزهای اول سیکل قاعدگی می‌تواند به‌طور قابل توجهی از دردهای قاعدگی بکاهد. به‌نظر می‌رسد که این گیاه به اندازه برخی از داروهای مسکن مثل ایبوپروفن و نوافن موثر باشد.

آرتروز: مصرف زنجبیل به‌صورت خوراکی در برخی بیماران مبتلا به آرتروز می‌تواند به کاهش درد کمک کند، اما مالیدن ژل یا روغن زنجبیل بر روی زانو تأثیر چندانی در تسکین درد نداشته است.

بیماری صبحگاهی: به‌نظر می‌رسد که مصرف آن در دوران بارداری می‌تواند تهوع و استفراغ را در برخی زنان کاهش دهد. با این حال، ممکن است اثرات آن بر روی برخی داروهای ضد تهوع کمتر باشد یا دیرتر مشاهده شود.

براساس تحقیقات معتبر، گینجرول ویژگی‌های ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی قدرتمندی دارد. به‌عنوان مثال، این ترکیب در زنجبیل ممکن است به کاهش استرس اکسیداتیو که به دلیل سطح بالای رادیکال‌های آزاد حاصل می‌شود، کمک کند. به‌گزارش وب‌سایت هلث‌لاین، زنجبیل می‌تواند در موارد زیر مفید باشد:

کاهش وزن: مطالعات انجام‌شده بر روی انسان و حیوانات حاکی از این است که زنجبیل ممکن است در فرآیند کاهش وزن مؤثر باشد. مروری که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، نشان داد که مصرف مکمل‌های زنجبیل می‌تواند به‌طور قابل توجهی وزن بدن و نسبت دور کمر به لگن را کاهش دهد. اثرات زنجبیل بر کاهش وزن ممکن است به‌دلیل خاصیت‌های کاهش‌دهنده التهاب آن باشد.

کاهش قند خون: برخی از تحقیقات نشان می‌دهند که زنجبیل ممکن است خواص ضددیابتی داشته باشد. مرور مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۲ انتشار یافت، نشان داد که پس از مصرف مکمل‌های زنجبیل، قند خون ناشتا کاهش یافته است. این مطالعه به ارزیابی نتایج ده کارآزمایی پرداخت که در آن شرکت‌کنندگان به مدت ۸ تا ۱۳ هفته به‌طور روزانه ۱۲۰۰ تا ۳۰۰۰ میلی‌گرم پودر زنجبیل مصرف کرده بودند.

کاهش کلسترول: سطوح بالا از کلسترول بد (LDL) خطر بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. در یک مرور از ۲۶ مطالعه، پژوهشگران متوجه شدند که مصرف زنجبیل می‌تواند تری‌گلیسرید و LDL را کاهش دهد و همچنین سطح HDL را افزایش دهد.

کاهش خطر ابتلا به سرطان: به‌دلیل وجود ترکیب گینجرول و دیگر ترکیبات آنتی‌اکسیدان و ضدالتهابی، زنجبیل ممکن است خاصیت ضدسرطانی داشته باشد. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این ترکیبات می‌توانند خطر ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش را کاهش دهند.

بهبود عملکرد مغز و محافظت از آن در برابر بیماری آلزایمر: تحقیقات نشان می‌دهند که برخی از ترکیبات موجود در زنجبیل ممکن است در مقابله با بیماری‌های تخریبی عصبی مانند آلزایمر و پارکینسون مؤثر باشند.

استرس اکسیداتیو و التهاب مزمن ممکن است در ابتلا به آلزایمر و زوال شناختی ناشی از پیری نقش داشته باشند. برخی از مطالعات بر روی حیوانات نشان داده‌اند که آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات زیست‌فعال موجود در زنجبیل می‌توانند واکنش‌های التهابی مغز را مهار کنند. این امر ممکن است به پیشگیری از زوال شناختی کمک کند.

مقابله با عفونت‌ها: خواص ضد میکروبی زنجبیل می‌تواند آن را به ابزاری مناسب برای مبارزه با عفونت‌های باکتریایی و قارچی تبدیل نماید. تحقیقات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که زنجبیل می‌تواند در برابر عوامل عفونی در زیر تأثیرگذار باشد:

استافیلوکوک اورئوس که می‌تواند موجب طیف وسیعی از بیماری‌ها شود

اشریشیا کلی که یکی از دلایل عفونت‌های روده‌ای است

کاندیدا آلبیکانس که عامل عفونت‌های قارچی در نواحی مختلف مانند دهان و واژن می‌باشد

فواید زنجبیل برای مردان

تحقیقات نشان می‌دهند که زنجبیل می‌تواند به حفظ و بهبود سلامت مردان کمک کند، از جمله در زمینه‌های هورمونی، باروری و عملکرد جنسی. در ادامه به مهم‌ترین مزایای زنجبیل برای مردان اشاره می‌شود:

افزایش تستوسترون: زنجبیل با بهبود جریان خون و کاهش استرس اکسیداتیو می‌تواند به افزایش سطح تستوسترون کمک کند.

بهبود کیفیت اسپرم: مصرف زنجبیل می‌تواند به افزایش تعداد، تحرک و سلامت اسپرم‌ها کمک کند.

تقویت عملکرد جنسی: با افزایش جریان خون و میل جنسی، زنجبیل می‌تواند در بهبود نعوظ و عملکرد جنسی تأثیرگذار باشد.

حمایت از سلامت بیضه‌ها: ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در زنجبیل از سلول‌های بیضه حمایت می‌کنند و ممکن است به باروری کمک کنند.

فواید زنجبیل برای زنان

زنجبیل نه‌تنها یک ادویه محبوب در آشپزی است، بلکه به‌عنوان یک گیاه دارویی با خواص متنوع، نقش مهمی در بهبود سلامت زنان ایفا می‌کند. از تسکین علائم قاعدگی تا حمایت از باروری و کاهش تهوع در دوران بارداری، زنجبیل می‌تواند در زمینه‌های مختلف برای سلامتی زنان مؤثر باشد.

تسکین درد قاعدگی و علائم PMS: خواص ضدالتهابی زنجبیل می‌تواند به کاهش دردهای قاعدگی، نفخ و تغییرات خلقی مرتبط با سندرم پیش از قاعدگی کمک کند.

کاهش تهوع بارداری (ویار صبحگاهی): تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف زنجبیل می‌تواند به کاهش تهوع و استفراغ در دوران بارداری کمک کند. به همین دلیل، انجمن متخصصان زنان و زایمان آمریکا زنجبیل را به‌عنوان درمان غیردارویی مناسب پیشنهاد کرده است.

حمایت از باروری و سلامت تخمدان‌ها: بر اساس تحقیقات بر روی حیوانات، زنجبیل می‌تواند با افزایش جریان خون و کاهش استرس اکسیداتیو، به بهبود عملکرد تخمدان‌ها و افزایش شانس باروری کمک کند.

کاهش علائم یائسگی: زنجبیل ممکن است در کم کردن علائمی چون خستگی و دردهای عضلانی مرتبط با یائسگی مؤثر واقع شود.

بهبود گوارش و کاهش نفخ: زنجبیل با تسریع حرکات معده و روده، می‌تواند به کاهش نفخ و بهبود فرآیند هضم کمک کند.

تقویت سیستم ایمنی: ترکیبات آنتی‌اکسیدانی زنجبیل می‌توانند به ارتقاء سیستم ایمنی بدن یاری رسانند.

عوارض جانبی زنجبیل

مصرف خوراکی: به‌طور کلی، مصرف زنجبیل در مقادیر کم بی‌خطر محسوب می‌شود و ممکن است عوارض جانبی جزئی مانند سوزش معده، اسهال، آروغ زدن و ناراحتی معده ایجاد کند. بلکه مصرف بیش از پنج گرم زنجبیل در روز ممکن است خطر بروز عوارض جانبی را افزایش دهد.

استفاده روی پوست: در صورت استفاده موقت، زنجبیل عمدتاً بی‌خطر است، اما ممکن است در برخی افراد باعث تحریک پوست شود.

هشدارهای ویژه درباره مصرف زنجبیل

بارداری: مصرف غذاهای حاوی زنجبیل به‌طور کلی بی‌خطر است؛ اما از آنجا که ممکن است زنجبیل خطر خونریزی را افزایش دهد، بهتر است در نزدیکی زمان زایمان از آن پرهیز شود. پیش از مصرف زنجبیل در دوران بارداری، با پزشک مشورت کنید.

اختلالات خونریزی: استفاده از زنجبیل ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.

بیماری‌های قلبی: دوزهای بالای زنجبیل ممکن است برخی مشکلات قلبی را تشدید نماید.

جراحی: زنجبیل ممکن است باعث کاهش سرعت لخته شدن خون شود. به همین دلیل، مصرف آن در نزدیکی زمان جراحی و پس از آن ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد. توصیه می‌شود که مصرف زنجبیل را حداقل دو هفته قبل از جراحی متوقف کنید.

تداخل زنجبیل با داروها

زنجبیل ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد. در مورد مصرف هم‌زمان زنجبیل و داروهای زیر احتیاط کنید:

داروهای دیابتی (داروهای ضددیابت) ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشند

زنجبیل ممکن است قند خون را کاهش دهد؛ بنابراین مصرف همزمان آن با داروهای دیابتی ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون گردد.

داروهایی که لخته شدن خون را کند می‌کنند (داروهای ضد انعقاد/ ضد پلاکت) ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشند

زنجبیل ممکن است از لخته شدن خون جلوگیری کند. استفاده همزمان آن با داروهای ضد انعقاد ممکن است خطر کبودی و خونریزی را افزایش دهد.

فن پروکومون ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشد

این دارو برای کاهش لخته شدن خون استفاده می‌شود و مصرف هم‌زمان آن با زنجبیل احتمال کبودی و خونریزی را افزایش می‌دهد.

وارفارین (کومادین) ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشد

این دارو از میاز بندهای ضد انعقاد خون است و مصرف هم‌زمان وارفرین و زنجبیل احتمال کبودی و خونریزی را افزایش می‌دهد.

نیفدیپین ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشد

استفاده همزمان زنجبیل و نیفدیپین می‌تواند احتمال کبودی و خونریزی را افزایش دهد.

لوزارتان ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشد

زنجبیل ممکن است جذب لوزارتان را در بدن افزایش دهد و ترکیب آن با لوزارتان ممکن است عوارض جانبی و اثرات این دارو را تشدید کند.

داروهای فشار خون بالا (مسدودکننده‌های کانال کلسیم) ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشند

زنجبیل ممکن است فشار خون را پایین بیاورد و مصرف همزمان آن با داروهایی که فشار خون را کاهش می‌دهند ممکن است باعث کاهش بیش از حد فشار خون گردد.

سیکلوسپورین ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشد

استفاده از زنجبیل دو ساعت قبل از مصرف سیکلوسپورین ممکن است جذب آن را در بدن افزایش داده و به‌احتمال عوارض جانبی آن را تشدید کند. با این حال، مصرف همزمان زنجبیل با سیکلوسپورین بر میزان جذب آن تأثیر چندانی ندارد.

مترونیدازول ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشد

زنجبیل ممکن است جذب مترونیدازول را افزایش دهد و استفاده همزمان آن می‌تواند اثرات و عوارض جانبی مترونیدازول را افزایش دهد.

داروهایی که توسط کبد متابولیز می‌شوند (سوبستراهای سیتوکروم P۴۵۰، ۱A۲) ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشند

برخی از داروها در کبد تجزیه و تغییر می‌کنند. مطالعه نشان داده که زنجبیل ممکن است سرعت تجزیه این داروها را تغییر دهد و ممکن است عوارض جانبی آنها را تشدید کند.

داروهایی که به وسیله پمپ‌های سلولی منتقل می‌شوند (سوبستراهای پروتئین پی‌جی‌پی) ممکن است با زنجبیل تداخل داشته باشند

برخی داروها به‌وسیله‌ی پمپ‌های سلولی وارد و خارج سلول‌ها می‌شوند. زنجبیل ممکن است عملکرد این پمپ‌ها را تغییر دهد و میزان دارو باقی‌مانده در بدن را تغییر دهد. در برخی موارد، این امر می‌تواند تأثیرات و عوارض جانبی داروها را هم تحت تاثیر قرار دهد.

مقدار مصرف زنجبیل

زنجبیل معمولاً به‌عنوان چاشنی در غذاها و نوشیدنی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در قالب دارو، زنجبیل به فرم‌های مختلفی از جمله چای، شربت، کپسول و عصاره مایع در دسترس است. افراد بزرگسال به شکل خوراکی معمولاً ۰٫۵ تا ۳ گرم از زنجبیل را به مدت ۱۲ هفته مصرف می‌کنند. همچنین زنجبیل به شکل ژل‌های موضعی، پماد و اسانس‌های معطر درمانی موجود است. قبل از مصرف زنجبیل به‌عنوان دارو، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

طرز تهیه چای زنجبیل با استفاده از پودر زنجبیل

برای تهیه چای زنجبیل، می‌توانید یک قاشق چای‌خوری پودر زنجبیل را در یک فنجان آب جوش حل کرده و پس از ۵ تا ۱۰ دقیقه آن را بنوشید. افزودن عسل یا لیمو می‌تواند طعم آن را بهبود بخشد. فواید چای زنجبیل شامل موارد زیر است:

کاهش التهاب و دردهای عضلانی: زنجبیل دارای ترکیبات ضدالتهابی است که می‌تواند به کاهش التهاب و درد عضلات کمک کند.

کمک به هضم و کاهش نفخ: نوشیدن چای زنجبیل می‌تواند به بهبود هضم غذا و کاهش نفخ و گاز معده کمک نماید.

تقویت سیستم ایمنی: ترکیبات موجود در زنجبیل می‌توانند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و در مقابله با عفونت‌ها اثرگذار باشند.

کاهش تهوع و استفراغ: زنجبیل به‌عنوان یک راهکار طبیعی برای کاهش تهوع و استفراغ، به‌ویژه در دوران بارداری یا بعد از شیمی‌درمانی شناخته شده است.

کاهش سطح قند خون و کلسترول: برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف زنجبیل به کاهش سطح قند خون و کلسترول کمک می‌کند که برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بسیار مفید است.

لازم به ذکر است که مصرف بیش از حد زنجبیل ممکن است عوارضی از جمله سوزش معده یا اسهال به همراه داشته باشد. افرادی که از داروهای رقیق‌کننده خون استفاده می‌کنند یا نزدیک به زمان جراحی هستند، باید در مصرف زنجبیل احتیاط لازم را به عمل‌آورند.

آیا زنجبیل برای کبد خطرناک است؟

براساس اطلاعات منتشر شده در پایگاه LiverTox، زنجبیل به‌طور کلی ایمن به‌نظر می‌رسد و عدم ارتباط آن با آسیب کبدی بالینی یا افزایش آنزیم‌های کبدی به ثبت رسیده است. در میان بیش از ۱۰۰ مطالعه بالینی، هیچ گزارشی مبنی بر سمیت کبدی ناشی از مصرف زنجبیل وجود نداشته است.

تحقیقات بر روی حیوانات نشان می‌دهد زنجبیل قادر است از کبد در برابر آسیب‌هایی ناشی از مواد سمی مانند الکل و سموم محیطی محافظت نماید.

با این حال، همچنین ممکن است زنجبیل بر روی نحوه تجزیه برخی داروها در کبد تأثیر بگذارد که می‌تواند اثرات درمانی یا عوارض جانبی آن‌ها را تغییر دهد. افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند، باید قبل از شروع به استفاده از زنجبیل با پزشک خود تماس بگیرند.

جمع‌بندی

برخی از تحقیقات نشان داده‌اند که زنجبیل ممکن است در بهبود سلامت سیستم گوارش، کاهش التهاب و تسکین درد موثر واقع شود. با این حال، در بسیاری از مطالعات، مقادیر بسیار بالای عصاره‌ها مورد آزمایش قرار گرفته است. ممکن است افراد با افزودن مقدار محدودی زنجبیل به رژیم غذایی خود، نتوانند تأثیرات مثبت آن را مشاهده کنند. همچنین، تحقیقات انجام‌شده در زمینه فواید سلامتی زنجبیل غالباً کوچک بوده و نتایج قطعی نداشته‌اند. درک کامل اثرات و ایمنی مکمل‌های زنجبیل به پژوهش‌های بیشتری نیاز دارد.

مقادیر بالاتر زنجبیل، مشابه آنچه در مکمل‌ها وجود دارد، ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند. بنابراین، افرادی که از داروهای ضدانعقاد خون استفاده می‌کنند، مانند وارفارین، آسپرین و غیره، باید در مصرف زنجبیل احتیاط نمایند. به علت تاثیر احتمالی زنجبیل بر کاهش قند خون، بهتر است افراد مبتلا به دیابت نیز از مصرف مکمل‌های زنجبیل با دوز بالا پرهیز کنند.

منبع: زومیت